Gematigde Jokowi wint verkiezingen in Indonesië

De Indonesische president Joko Widodo (‘Jokowi') en zijn vrouw Iriana stemden woensdag in de hoofdstad Jakarta. Beeld AP
De Indonesische president Joko Widodo (‘Jokowi') en zijn vrouw Iriana stemden woensdag in de hoofdstad Jakarta.Beeld AP

Zittend president Joko Widodo – ‘Jokowi’ in de volksmond – heeft woensdag de presidentverkiezingen in Indonesië gewonnen.

Dat bleek in de uren na het sluiten van de stembussen uit snelle, steekproefsgewijze tellingen door opiniepeilers. De gematigde economisch hervormer Jokowi kreeg rond 55 procent van de stemmen, tegen zo’n 45 procent voor zijn rivaal, de nationalistische oud-generaal Prabowo Subianto, die samenwerkte met islamistische partijen.

Ex-generaal Prabowo verklaarde in een reactie dat volgens zijn eigen peilingen hijzelf de verkiezingen heeft gewonnen. Hij spoorde zijn aanhangers aan om op te letten dat er niet wordt gefraudeerd bij het tellen. President Jokowi noemde de stembusgang ‘eerlijk’. Hij waarschuwde dat iedereen geduldig moet wachten op de definitieve uitslag op 22 mei en riep op tot eenheid: “Laten we ons na de parlements- en presidentsverkiezingen verenigen als broeders en zusters.”

Indonesië is het grootste moslimland ter wereld en is met 193 miljoen stemgerechtigde kiezers de derde democratie. De verkiezingsstrijd in de tropische groene archipel werd voor een flink deel uitgevochten over de staat van de economie en dat werkte in het voordeel van president Jokowi.

Wedstrijd in vroomheid

Hoewel de 57-jarige Jokowi er in zijn eerste termijn niet in slaagde de economische groei substantieel op te krikken, bevestigde hij wel zijn reputatie als een pragmatisch economisch hervormer. Hij investeerde in de aanleg van wegen, spoorlijnen en vliegvelden en de bouw van elektriciteitscentrales. Ook verminderde hij de bureaucratie, waardoor Indonesië aantrekkelijker werd voor ondernemers, en pompte hij geld in armoedebestrijding, waaronder een forse uitbreiding van het aantal mensen dat recht heeft op een basiszorgverzekering.

Tegelijk mondde de verkiezingsstrijd, zoals vaker in Indonesië, ook uit in een wedstrijd in vroomheid. Zo sloot Prabowo een pact met conservatieve islamistische partijen en probeerde zichzelf op te werpen als de beste moslim. In reactie daarop koos Jokowi als running mate een intolerante conservatieve geestelijke. Ook ging hij afgelopen zondag, vlak voor de verkiezingen, nog snel even op pelgrimage naar Mekka en verspreidde beelden daarvan via sociale media.

De verkiezingsstrijd was daarmee typisch voor de grote veranderingen die Indonesië doormaakt. Van oudsher staat het Zuidoost-Aziatische land bekend om zijn relatief gematigde islam. Maar sinds de val van dictator Soeharto in 1998, en de democratisering die daarop volgde, drukken conservatieve moslims een steeds groter stempel op de samenleving. Over fatwa’s (religieuze decreten van geestelijken, red.), werd vroeger nogal eens lacherig gedaan, maar tegenwoordig worden ze serieus genomen.

Knokploegen van het radicale Front voor de Verdediging van de Islam, een bondgenoot van Prabowo, slaan af en toe cafés of nachtclubs kort en klein, omdat daar alcohol wordt geschonken. Hoewel tot nu toe alleen in de semi-autonome provincie Atjeh een variant van het islamitisch recht is ingevoerd, worden ook elders in de eilandengroep islamitische leefregels afgekondigd, zoals een alcoholverbod of een verplichting voor vrouwen om de hijab te dragen, de islamitische sluier die het haar volledig bedekt en alleen het gezicht vrijlaat.

Lees ook:

Deze feitencheckers proberen de verkiezingen in Indonesië te behoeden voor nepnieuws

Indonesië gaat woensdag naar de stembus om te kiezen tussen zittend president Joko Widodo en uitdager Prabowo. In de campagne worden de kiezers overspoeld door nepnieuws. Gaat dat een bepalende rol spelen?

Fatwa’s, knokploegen en opportunisme; hoe de radicale islam tolerant Indonesië verandert

Sinds de val van dictator Soeharto in 1998 maakt Indonesië een proces van democratisering door. Conservatieve moslims profiteren daarvan en veroveren de macht. Tot bezorgdheid van minderheden. Trouw sprak in een vijfdelige serie met aanhangers van verschillende religies. De eerste aflevering.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden