Gelukzoekers vluchten weg uit 'Fort McMoney'

Doorgaans bedreigt oliestad Fort McMurray de natuur, nu bedreigt de natuur de stad. Alleen regen kan bosbranden indammen.

Al dagen strijden 1100 brandweerlieden, 145 helikopters, 138 zware voertuigen en 22 vliegtuigen tegen de brand die wellicht door bliksem is ontstaan. 1600 huizen gingen al verloren, het vliegveld en het ziekenhuis van Fort McMurray in de Canadese provincie Alberta konden ternauwernood worden gered.

Het is een noodlottige samenloop van omstandigheden: het is warm, droog en waait flink. El Niño zorgde voor een zachte winter met weinig sneeuw en een week die begon met 32 graden Celcius, waar 14 normaal is. Vorig jaar was al extreem droog.

Het lijkt een cynische wraakoefening van de weergodin, want normaal bedreigen de omstreden activiteiten rond Fort McMurray, kortweg Fort Mac, de natuur. Liefhebbers van het typisch Canadese landschap van naaldbomen, riviertjes en moerassen komen er in de teerzanden ten noorden van de stad bekaaid van af. Delen van het enorme gebied waar ooit de indianenstam Cree jaagde en nu oliebedrijven werken, zijn het domein van graafmachines en reuzentrucks.

De grond is een mengsel van zand, klei, stenen en vette, teerachtige olie. Die mix wordt verpulverd en dan met stoom bewerkt, waardoor de olie loskomt, een grote hoeveelheid CO2 uitstotend. De stad mag klein zijn, maar vormt wel de motor van de Canadese economie.

Fort McMurray begon met nog geen zesduizend inwoners in 1971, groeide als echte booming town naar 30.000 inwoners in 1997, en heeft er nu 80.000: en dat is ook het aantal mensen dat de stad nu gedwongen heeft verlaten. Donderdag lukte die evacuatie maar mondjesmaat, met achtduizend mensen, omdat Highway 63 naar de hoofdstad Edmonton wegens brandgevaar niet veilig was. De 63 eindigt noordelijk van Fort McMurray in de bossen. Van Fort Mac gaat het in een vrij rechte lijn 435 kilometer naar het zuiden. Bijnaam: Death Highway, omdat hard rijden op die saaie streep verleidelijk is en chauffeurs van grote vrachtwagens en kleine pickuptrucks daarbij geregeld in de fout gaan. Dit jaar wordt Highway 63 gesplitst in tweemaal twee banen.

Het merendeel van de 80.000 inwoners kwam naar Fort McMurray voor het snelle geld. Zij vormen een aparte gemeenschap; de helft Albertaan, de helft import. Een geweldige plek om kinderen te laten opgroeien, aldus inwoners.

In haar hoogtijdagen stond de stad bekend als Fort McMoney. Canadese bedrijven als Suncor en Syncrude zijn er al decennia actief. Andere maatschappijen, zoals Shell, volgden later. De productie ligt nu bijna stil; door de evacuatie, niet door de branden.

Om personeel naar het onaantrekkelijke oord te lokken - 's zomers kan het er heet zijn, 's winters zijn temperaturen van min 40 graden gangbaar - betaalden zij hoge lonen. Technici, graafmachinechauffeurs, onderhoudspersoneel, ze konden er zo een ton per jaar verdienen. Of meer. Tot de olieprijs eind 2014 ging dalen. Zoals dat gaat in de cyclus van de olieindustrie leidde de crisis van vorig jaar tot leegloop in Fort Mac en een tekort van 4 miljard euro op de begroting van provincie Alberta.

"Als lucifers ontvlamt naaldboom na naaldboom aan de oever van Gregoiremeer", aldus een ooggetuige. Misschien gaat het vandaag regenen. Dat is volgens de provinciale brandpreventiemanager de enige manier om het vuur te doven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden