Gelukkig vliegen helikopters nog tot windkracht 11

reportage | Voor de scheepvaart vallen gevolgen van de storm mee

"We hebben zojuist stukken weiland horizontaal langs zien vliegen", kraakt de intercom. Het aanzwellen van de storm is zichtbaar vanuit de intercity naar Den Helder. En voelbaar. Als een boot beweegt het treinstel heen en weer door de windstoten. De snelheid is aangepast, nu dakplaten richting spoor waaien. Het is ochtend, treinverkeer is nog mogelijk.

Dan pakt een diepgrijze lucht Den Helder in. Geen mens waagt zich nog op straat, het veer naar Texel ligt stil en de vissersboten zijn veilig in de haven gebleven. Niet Den Helder kust de zee, zoals de toeristische slogan belooft, maar zee en storm kussen Den Helder.

In het zenuwcentrum van de kustwacht volgt het vijfkoppige team de scheepsbewegingen op de Noordzee. Hier worden 24 uur per dag, 365 dagen de maritieme noodfrequenties bewaakt: ruim 1600 hulpverzoeken per jaar.

Terwijl in de marinehaven gevelplaten rondvliegen, heerst hier rust. "De scheepvaart is normaal", constateert woordvoerder Peter Verburg. "Je weet het nooit helemaal zeker, maar het is een zuidwester en dan valt het meestal mee. Met een zware noordwester maken we ons meer zorgen. We hebben kwetsbare plekken: de Friesland Junction, de Terschellinger banken. De Noordzee is een van de drukst bevaren zeeën ter wereld en op het Nederlands deel staan ook nog eens 125 boorplatforms", wijst hij op een kaart.

Slechts vier berichten staan in het rood. Dat zijn de meldingen waar hulp en actie zijn geboden. Een bemanningslid van een schip ter hoogte van Ouddorp moet met spoed naar het ziekenhuis. Dat vergt een helikopter, een reddingsboot kan niet langszij komen in de storm. Een andere helikopter - ze kunnen tot windkracht 11 vliegen - zoekt een windsurfer. Een verlaten surfplank is gespot ter hoogte van Makkum. De kustwacht bepaalt het zoekgebied. Verder een dwalend baken en een losgeslagen schip in een haven.

Hoe anders kan het zijn: 5 december 2012 staat Verburg nog op het netvlies. Een aanvaring tussen containerschip Corvus J en de Baltic Ace, alle registers gaan open, de kustwacht coördineert. Wat is de lading? In welke omstandigheden verkeren schepen en bemanning? Waarschuwen: de reddingsmaatschappij, schepen in de buurt, helikopters. Bellen voor extra menskracht.

Het was ver, op een ruwe zee, anderhalf uur deed de reddingsboot erover. Voor elf mensen was dat te lang, dertien opvarenden werden gelukkig opgepikt - ook door anderen. Hun schip was in vijftien minuten gezonken. "Psychisch zwaar? Het hoort bij het werk."

Half twee, de wind lijkt zwakker, de donkere lucht is vertrokken richting Wadden. Maar het treinverkeer ligt plat, Amsterdam is pas na dik vijf uur bereikbaar. Bussen rijden de gestrande reizigers langs huizen en polders waar wilgen, essen, populieren als geknakte luciferhoutjes in bermen en slootkanten liggen. Gevolg van 'het briesje' waar de jutter op de Helderse zeedijk over sprak.

Dodelijke slachtoffers in Amsterdam en Veenendaal, veel overlast door omgewaaide bomen

In Amsterdam heeft de storm een dodelijk slachtoffer geëist. Een 21-jarige toeriste kwam op de Herengracht onder een omgewaaide boom. RTV Utrecht en de NOS meldden gisteravond dat een fietser die in Veenendaal door een tak werd geraakt, in het ziekenhuis overleed.

Negen doden in Duitsland en Groot-Brittannië
In het Drentse Zuidlaren werd een bejaardentehuis ontruimd nadat een gebroken gasleiding vlam had gevat. Omwaaiende bomen hebben op meer plekken in het land voor leidingbreuken gezorgd. Drinkwaterbedrijf Vitens meldde 50 breuken, waarvan zeker 26 door omvallende bomen. Verzekeraar Interpolis registeerde gisteren 3500 schadetelefoontjes, voor een bedrag van miljoenen euro's.

De brandweer is gisteren bijna 10.000 keer uitgerukt, vooral in Gelderland. In verschillende delen van het land adviseerde de brandweer mensen binnen te blijven, zoals in de regio's Groningen, IJsselland en Amsterdam-Amstelland. Omgevallen bomen en rotzooi op de weg waren overal te zien. Een kinderdagverblijf in Amsterdam en een winkelcentrum in Lelystad werden ontruimd na schade op het dak.

De ochtendspits was twee keer zo druk als normaal. Veerboten naar de Waddeneilanden waren uit de vaart genomen. De veerboot uit Newcastle meerde pas na zes uur vertraging af in de haven bij IJmuiden; eerder vond de kapiten het te riskant.

Rond Amsterdam en Zwolle lag al het treinverkeer plat en ook tussen Arnhem en Ede/Wageningen en tussen Den Haag en Rotterdam reden geen treinen. De avondspits leek meer op een gewone dag. Na de avondspits kwam het treinverkeer op de meeste plekken weer langzaam op gang. De NS verwachten voor vandaag een normale dienstregeling, tenzij het de honderden ingezette werknemers niet lukt om trajecten vannacht schoon te vegen.

Duitsland en Groot-Brittannië werden hard getroffen en hadden in totaal negen doden te betreuren. De storm teisterde met name het zuiden van Engeland en Wales, waar vier doden vielen. Een 17-jarige meisje kwam in het graafschap Kent om het leven toen een boom op haar huis viel terwijl ze lag te slapen. Een 14-jarige jongen die zondag door een sterke windvlaag de zee in werd geslingerd, werd gisteren nog steeds vermist.

De storm kostte in Duitsland aan vijf mensen het leven. Een automobilist en zijn jonge bijrijder kwamen in Gelsenkirchen om toen een boom op hun auto viel. Datzelfde lot trof een vrouw die op een provinciale weg bij Schortens in Nedersaksen reed. In het noordwesten van Frankrijk kwamen meer dan 75.000 huishoudens zonder stroom te zitten. In België waren in zowel Mechelen als Antwerpen parken gesloten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden