Opinie

Geluk is een ervaring en dus is het niet te koop

Beeld ANP

Gelukkig ben je als je gezond bent en te eten en te drinken hebt, met een dak boven je hoofd en dierbare mensen om je heen.

Volgens Leonie Breebaart (Letter & Geest, 26 januari) heerst er een soort taboe op het hardop uitspreken van 'geld maakt gelukkig'. Immers, betoogt ze, "Behalve een paar treurige patsers zal niemand het volmondig toegeven". Moet ik daaruit opmaken dat ze vindt dat die treurige patsers gelijk hebben? Maakt geld toch echt gelukkig?

Volgens mij niet, maar maakt géén geld wel ongelukkig. Zoals ze zelf al schrijft: het leven is gewoon een stuk fijner met voldoende geld. Ook uit de voorbeelden die ze geeft, blijkt dat sommige dingen vooral veel makkelijker zijn als je geld hebt: je vrienden trakteren, naar de schouwburg gaan, een fijne fiets kopen. De meeste zijn echter niet onmogelijk als je geen geld hebt. Armoede maakt vindingrijk. Je kunt medewerker worden bij de schouwburg en plaatsen op de gastenlijst verdienen. Je kunt handig worden en zelf je fijne fiets maken. En ik denk dat je minstens zo gelukkig wordt van rondrijden op de fiets die je zelf in elkaar geschroefd hebt. Er staat alleen iets anders tegenover dan geld, namelijk de moeite om die fiets te repareren.

Zaken die echt belangrijk zijn, waar je heel moeilijk zonder kunt, zijn beperkt in aantal. Je gezondheid, eten en drinken, onderdak, kleding, warmte, een plaats om te wonen en mensen die om je geven en waar jij om geeft. Als je dit alles hebt, dan ben je waarschijnlijk al redelijk gelukkig.

Stel nu, vóór de crisis had je naast dit alles ook een baan waarin je je talenten kon gebruiken en waarvoor je gewaardeerd werd. Je was toen méér dan gewoon gelukkig. Nu heb je een mindere baan, maar nog wel je gezondheid en al dat andere. Je voelt je weer 'gewoon' gelukkig. Zou geld die oude mate van geluk kunnen terugkopen? Ik denk het niet.

Of stel dat je je baan kwijtraakt en van een uitkering moet leven, je hebt weinig geld. Om de tijd door te komen en niet depressief te worden ga je vrijwilligerswerk doen bij je kinderen op school. Door het contact met de kinderen en de bijbehorende ouders, krijg je onverwacht een ontzettend goed gevoel. Je bent daar gelukkig, ook al levert het geen cent op.

Dat rijkere mensen gelukkiger zijn, kan best waar zijn. Maar dat geld de geluksmachine is, is volgens mij absoluut niet waar. Sommige dingen koop je niet gewoon even.

Gelukkig moet je gewoon zijn. 'Geld maakt gelukkig' impliceert dat je geluk kunt kopen. Geluk is geen bezit, het is een besef, een realisatie, een ervaring en dus niet te koop. Dus geld maakt niet gelukkig. Geld, en dan bedoel ik een plotseling significante verhoging ervan, geeft je hooguit een snelle, kortstondige en oppervlakkige vlaag van geluk, of een tijdelijke verzachting van pijn of verdriet. Liefde, gezondheid, vaardigheden en kennis, die maken echt gelukkig. Toevallig of niet, deze dingen zijn niet te koop...

Mocht je onverhoopt ongelukkig zijn én geen geld hebben om het 'af te kopen' google dan eens op 'best things in life are free' (afbeeldingen), daar vind je een heel scala aan dingen die je gelukkig kunnen maken en die niks kosten.

Hans Vullers is werktuigbouwkundig ingenieur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden