Opinie

Geluk in Global Age

Het ’mightysociety’-project: ongebruikelijk heftige maatschappelijke betrokkenheid.

Eric de Vroedt is een van de weinige jongere regisseurs op dit moment die op weg lijken te zijn om te zijner tijd de artistieke voorhoede te worden in het Nederlandse theater waarin een ouder wordende generatie zo lange tijd de toon heeft gezet: de Rijndersen, Van Hove’s en Simonsen van de laatste kwart eeuw en langer. En het siert de ouderen dat zij de jongeren ook de gelegenheid bieden zich te ontwikkelen.

Het laatste en opmerkelijke initiatief is de oprichting door Toneelgroep Amsterdam (Ivo van Hove) en de Toneelschuur in Haarlem (Frans Lommerse) van TA-2. Daarin gaan de twee initiatiefnemers een parnerschap aan met (voorlopig) de regisseurs De Vroedt en Thibaud Delpeut. Beiden krijgen ondersteuning bij het realiseren van grotere producties. De Vroedt omschrijft dit als de ’hardware’ van een voorstelling, waarbij de organisatie van producties de zorg is van het Amsterdamse gezelschap en van de al jaren zo belangrijke Toneelschuur Producties.

Voor De Vroedt geeft deze samenwerking een betekenisvolle versnelling in zijn ambities. Geboren in 1972 en opgeleid aan de toneelschool in Arnhem, was hij een van de oprichters van het toneelgezelschap Monk.

In 2003 verliet hij deze groep en begon aan een project van zeer lange adem, de ’mightysociety’ in tien afleveringen. Twee weken geleden ging de vierde in première in Antwerpen. ,,Ik kan me voorstellen dat het project heel ambitieus overkomt, maar dat is niet zo bedoeld”, zegt hij. ,,Ik wil herkenbaarheid geven aan mijn voorstellingen, en niet als een freelance gastregisseur in het theater rondgaan. Het is ook een opdracht aan mezelf. Met een pleidooi voor kosmopolitisch denken ben je er niet. Je begint met zoiets als een boodschap aan de wereld, maar door het onderzoek dat ik doe voor de teksten die ik schrijf, blijkt alles veel ingewikkelder in elkaar te zitten. Met ’mightysociety4’, dat gaat over de globalisering, heb ik dat tot in mijn eigen familie ervaren: de angsten die de wereldwijde productie- en informatiestroom oproept, wil ik serieus nemen. Dat probeer ik te laten zien. Het neo-liberalisme is te ver doorgevoerd, en overal heerst het efficiency-denken.”

Het ’mightysociety’-project is geladen met een ongebruikelijk heftige betrokkenheid bij onze politieke en maatschappelijke werkelijkheid. De eerste aflevering ging over de Fortuyn-revolte, de tweede was een ’hotelkamer-voorstelling’ over een terrorist die nog anderhalf uur verwijderd is van de aanslag die hij gaat plegen. De derde was gewijd aan de potentiële slachtoffers van die aanslag. In de vierde staat een ’grachtengordel-gezin’ tegenover een man en vrouw die zich het slachtoffer voelen van de globalisering.

Het gezin bestaat uit de politica Henriette (Els Ingeborg Smits) en haar zeventien jaar jongere vriend, de geslaagde zakenman Raymond (Hein van der Heijden). Haar zoon Bas-Jan (Joeri Vos) wandelt voortdurend als een Mefistofeles door de handeling. De bezoekers, Dick en Sharon (Bram Coopmans en Carola Arons) komen op een bloedstollende wijze verhaal halen voor het ontslag dat Dick gekregen heeft omdat het bedrijf een deel van de productie naar een lage lonen-land heeft verplaatst.

Een fraai moment is, wanneer Dick een brochure van het bedrijf voorleest over solidariteit. Werkgever Raymond is groot op een televisiescherm te zien, terwijl Bas-Jan de video bedient. Scherp en venijnig wordt onze steenkoude cultuur vastgelegd, dan weer geestig, dan weer emotionerend.

Naast de productionele begeleiding die De Vroedt in TA-2 krijgt voor de volgende afleveringen van ’mightysociety’, zal hij bij Toneelgroep Amsterdam ’A Streetcar named Desire’ van Tennessee Williams regisseren. Dat behoort tot het opleidingstraject naar de grote zaal, wat de twee eerste deelnemers van TA-2 ontvangen.

Delpeut gaat daarin de ’Britannicus’ van Jean Racine regisseren. ,,Williams schrijft psychologisch theater, en dat is mijn andere kant. Het stuk is een fraaie combinatie van psychologie en politieke discussie, en dat spanningsveld wil ik uitbuiten. In de samenleving vindt een marginalisatie plaats van het theater en eigenlijk de hele cultuur – ik wil terrein terugwinnen.”

Een laatste vraag: waar vindt De Vroedt dat hijzelf staat in het bonte landschap van de kleinere toneelgezelschappen, zoals ’t Barre Land, Dood Paard, Growing Up in Public, en zo verder? ,,Ik voel me sterk verwant met Mug met de Gouden Tand, met Marcel Musters.” Ik had dat antwoord niet verwacht, maar na het zien van ’mightysociety4’ kan ik me er wel wat bij voorstellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden