Opinie

'Geluidsvreter' slurpt muzieknoten

Op het toneel van de Rotterdamse Schouwburg staat, naast twee metershoge blaasbalgen, de dwarsdoorsnede van een luchtschip. Hierin ontvoert de groteske schurk Dokter Terwilliker de achtjarige Bart. De familievoorstelling '5000 vingers' van het RO theater en Vis à Vis, die vanavond in première gaat, is een avonturenverhaal vol spectaculaire visuele trucs.

De familievoorstelling rond de feestdagen van het RO theater is inmiddels een begrip. De afgelopen drie jaar maakte het gezelschap samen met de Firma Rieks Swarte 'Kleine Sofie en Lange Wapper', 'Hondje' en 'Ja zuster, nee zuster'. Maar dit jaar werkt het RO samen met Vis à Vis, een collectief van theatrale Willie Wortels dat bekendstaat om zijn spectaculaire visuele komedies in de open lucht. Tot op het laatste moment bleef het spannend of alles op zijn plek zou vallen.

,,Vis à Vis is gewend om tijdens een première nog van alles te veranderen. Het RO werkt met een vrij nauwkeurige planning. Dat maakt de samenwerking niet altijd even efficiënt, maar gelukkig wel harmonieus'', zegt pr-man Jan Koerwinkel diplomatiek. Het artistieke brein van Vis à Vis, Michael Helmerhorst, blijkt na lang zoeken in een decorstuk te zitten. Lachend zegt hij: ,,We zijn een stelletje freaks. Gelukkig, want anders kun je deze vorm van theater niet maken. Maar het is ook een uitdaging om met de beperking van de bühne te werken.''

Helmerhorst vervolgt: ,,Regisseur Alize Zandwijk wilde graag eens met de jongens van Vis à Vis werken. Wij zijn met het idee voor '5000 vingers' gekomen. Het RO theater heeft een traditie van klassiekers. Zo is 'Ja zuster, nee zuster' te zien als nationaal erfgoed en dat beperkt je in je vrijheid. We wilden daarom iets nieuws. Ik stuitte op een onbekende, obscure musical uit de jaren vijftig, met een sfeer die associaties opwekt met zowel Roald Dahl, Jules Verne als James Bond. Dat bood aanknopingspunten voor een jongensboek-achtig avontuur.''

'5000 vingers' begint bij een huiselijke situatie, die uitmondt in een surrealistische droom. De jongen Bart ziet zijn pianoleraar meneer Terwilliker, aan wie hij een vreselijke hekel heeft, hevig flirten met zijn moeder. Tijdens het pianospelen valt Bart in slaap en in zijn droom nemen de ingrediënten uit zijn leven groteske proporties aan. Hij komt terecht in het luchtschip van de schurk Dokter Terwilliker. Het alter ego van de pianoleraar ontvoert jongens om op te treden in het grootste pianoconcert aller tijden. Een sonate met vijfhonderd jongens -en duizend vingers moet de grondtoon van de wereld veranderen en het lawaai voorgoed doen verdwijnen. Helmerhorst: ,,Terwilliker is een schurk van Jules-Verniaanse allure, met grote gebaren en veel woorden, die zijn evil plan niet onder stoelen of banken steekt. De moeder is een Rita Hayworth-achtige filmster en de vijfhonderd jongens zijn eigenlijk vijfhonderd 'Barten'.

Helmerhorst: ,,Om de zoveel tijd breken de personages uit in een absurd liedje. '5000 vingers' is niet echt een poging om een lekker in het gehoor liggende familiemusical op de planken te zetten. Je kunt het beter een 'un-plugged musical' noemen. De Duitse componist Ernst Bechert maakt ritmische muziek met repeterende thema's en de liedjes doen een beetje denken aan de rijmelarij van Drs P.''

Na een wilde achtervolgingsscène komt Bart in de loop van de voorstelling op een lumineus idee. ,,Bart ziet een spuitbus waar 'Geurvreter' op staat en bedenkt dat je dan ook een 'geluidsvreter' kunt maken. Hij maakt een apparaat dat de muziek van Terwillikers concert kan neutraliseren.'' Op het zijtoneel laat Helmerhorst de 'geluidsslurper' zien waar Bart aan het slot van het avonturenverhaal zijn vijand mee verslaat. Helmerhorst noemt de metalen constructie vol muzieknoten en vrouwenmonden een 'zootroop': ,,Dat is de voorloper van de cinema. Het ding draait rond en met een stroboscoop projecteren we er knipperend licht op, zodat je een serie animatiebeelden te zien krijgt, waarin monden de muzieknoten opslurpen.''

Rondkijkend op het toneel dat vol staat met zijn uitvindingen, zegt Helmerhorst: ,,Ik mag me er in deze fase niet meer mee bemoeien en dat is maar goed ook.'' Vanavond komt het spektakel tot leven. Voor het slot heeft hij nog een visuele truc in petto, maar die verraadt hij niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden