Gelouterd herovert Barry Washington

WASHINGTON - Het is vanavond een kleine verkiezingsbijeenkomst voor burgemeesterskandidaat Marion Barry in een mooi groot huis in een van de rijke buurten van Washington. De zwarte kandidaat speelt hier vanavond een uitwedstrijd, want in dit welvarende blanke deel van de stad heeft Barry weinig aanhang.

JAAP VAN WESEL

Daarom is een massabijeenkomst in de open lucht niet zinvol. Zelfs de meeste blanke aanwezigen hier zijn geen harde Barry-supporters. Zij hebben in de voorverkiezingen niet voor Barry gestemd. De Democratische primaries zijn in Washington beslissend voor de burgemeesterskeuze, want de meerderheid van de bevolking van Washington stemt op de Democratische Partij en is zwart. “Carol Schwartz, de Republikeinse tegenkandidaat is voor mij te conservatief”, zegt Tony Rosenfeld, een accountant. “Daarom maak ik van de nood en deugd. Barry wordt in ieder geval burgemeester. Onze gemeenschap is al zo verdeeld dat het onder de huidige omstandigheden beter is hem maar te steunen.”

Veel van de aanwezigen zijn het erover eens dat Barry er in zijn laatste ambtsperiode een puinhoop van heeft gemaakt. Hij leek zijn politieke loopbaan in 1990 voorgoed te hebben verspeeld nadat de FBI hem in een hotelkamer in Washington betrapte op het kopen van cocaïne. De dramatische video-opnames van deze illegale transactie zijn de hele wereld rondgegaan. Barry ging voor een half jaar de gevangenis in en leek een toekomst in de politiek wel te kunnen vergeten. Want van Amerikaanse politici wordt immers verwacht dat zij zo onkreukbaar zijn of lijken als een heilige.

Maar Marion Barry trok het boetekleed aan en ging naar de zwarte kerken en zwarte wijken van Washington, de basis van zijn politieke steun. Barry preekte van de kansel dat hij zowel slachtoffer als herboren was. Slachtoffer omdat het blanke establishment hem erin had geluisd. Herboren omdat deze zwarte episode in zijn leven van hem een beter mens had gemaakt. Hij had geworsteld met zijn problemen van alcohol en druggebruik, en was gelouterd. Nu was het tijdstip aangebroken om te vergeven. De Heer had hem vergeven, ook de kiezers moesten hem vergeven, hallelujah.

De boodschap ging er in zwart Washington in als koek. De armoede, ellende en werkeloosheid is in sommige zwarte districten hoger dan vijftig procent. De sociale problemen van alleenstaande moeders liggen voor het oprapen, met straatkinderen die al op zeer jeugdige leeftijd in aanraking komen met wapens, drugs en misdaad. Het geweld vestigt in Washington ieder jaar nieuwe records, Washington is de moord-hoofdstad van Amerika.

Velen in de zwarte gemeenschap vereenzelvigen zich met Barry. Zij beschouwen zichzelf, net als Barry, als slachtoffers van een blanke racistische maatschappij. En welke droom is mooier dan het epos van een man die het establishment heeft overwonnen en ondanks al deze tegenslagen als een herboren beter mens is teruggekomen.

Velen in Washington vinden de politieke wedergeboorte van Barry een blamage. Barry is in hun ogen een door en door corrupt politicus die er vooral in zijn laatste ambtsperiode een vreselijke puinhoop van heeft gemaakt met vriendjespolitiek en smeergeld. Hoe kan je de rest van het land en de wereld uitleggen dat deze man als beloning voor zijn wanbestuur, corruptie en wangedrag opnieuw gekozen moet worden als burgemeester van Washington? Velen uit het Barry-kamp zijn daarom overgelopen naar zijn blanke Republikeinse tegenkandidaat. Zelfs de Washington Post, die meestal de Democraten steunt heeft zich tegen Barry uitgesproken.

Maar de aanwezigen hier vanavond steunen Barry. Sommigen zijn idealisten en geloven in integratie, samenwerking, culturele uitwisseling en een betere maatschappij onder het leiderschap van de gelouterde Barry. Anderen voelen zich schuldig dat zij een goed en luxe leven leiden in een mooi huis terwijl een paar kilometer verder op zoveel zwarte mensen van ellende creperen. Barry beweegt zich soepel met groot gemak in dit gezelschap. Hij hoeft hier niet het slachtoffer te spelen, en de omvang van het boetekleed kan derhalve beperkt blijven. Barry zegt dat hij zich heel wel realiseert dat hij voor de meeste aanwezigen niet de eerste keus is. Maar hij is wel de beste keus. Want hij is als enige in staat Washington weer tot bloei te brengen, het bedrijfsleven te stimuleren en werkgelegenheid te creëren. Bescheiden applaus.

Ron Clark is een van de weinige zwarte aanwezigen. Hij is directeur van een rehabilitatiecentrum voor druggebruikers in de zwarte wijken van Washington. Op de vraag 'waarom Barry?' is zijn antwoord: 'werk en banen'. Barry is als geen ander in staat om voor werk te zorgen. Als burgemeester heeft hij een enorme ambtelijke bureaucratie geschapen, een bureaucratische chaos. Maar Clark wil daarvan de pluspunten zien. Werk is de belangrijkste remedie tegen misdaad, armoede en drugs. Natuurlijk is produktief werk de beste oplossing. Dat moet je bereiken door middel van onderwijs en bijscholen. Maar onproduktief werk is beter dan geen werk.

Clark rekent voor dat Washington met 14 480 gevangenen het grootste percentage per hoofd van de bevolking achter slot en grendel heeft. Een gevangene kost de maatschappij per jaar gemiddeld een kleine 50 000 gulden. Het is daarom veel goedkoper werkelozen bij te scholen en aan het werk te zetten dan kapitalen uit te geven voor sociale bijstand en gevangenissen. Dus is het zaak een burgemeester te kiezen die de mensen aan het werk kan zetten, zodat ze niet in de gevangenis terechtkomen, want werkeloosheid en misdaad gaan hand in hand.

Dan maar Barry de vraag direct stellen: hoe is het mogelijk dat u in dit puriteinse land terug bent gekomen na uw diepe val vier jaar geleden? “Ik heb mij dertig jaar lang ingezet voor de stad Washington, en de mensen weten dat en waarderen dat. Zij hebben die episode in januari 1990 gezien als een louterende episode. Want Amerika is een vergevingsgezind land”, zegt Barry. “In dit land krijg je een tweede, een derde, ja zelfs een vierde kans. En wij geloven in loutering, en dat heeft in mijn geval gewerkt. Ik heb verder een goede campagne gevoerd. Wij hebben de mensen bij de primaries naar de stembus gekregen, en wij hebben gewonnen.

En speelt racisme geen rol in deze verkiezingscampagne? “Niet in de mijne”, zegt Barry. Zou een blanke politicus een zelfde dramatische come back hebben kunnen maken als u? “Dat weet ik niet”, is het korte antwoord. Het is een vraag waar Barry niet op in wil gaan. En weg is hij, naar een volgende verkiezingsbijeenkomst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden