'Geloof me maar: die lui uit Tauorga zijn beesten'

Bewoners van Misrata verjagen nazaten van slaven, omdat die zouden hebben gemoord en verkracht

Meubels zijn omver gehaald; lades opengetrokken. Verspreid over de grond liggen handgeschreven brieven, documenten en foto's van een buurtfeest - stille getuigen die duiden op een overhaast vertrek.

Vrijwel alle huizen in Tauorga vertonen sporen van brandstichting en plundering. In een stoffige straat laden twee jongemannen een breedbeeldtelevisie in de laadbak van een witte pick-up. Ze blijken afkomstig uit Misrata. Op de vraag waar de 20.000 bewoners van Tauorga zijn gebleven halen ze de schouders op. "In Sirte, in Bani Walid, wie zal het zeggen? Misschien dwalen ze wel ergens door de woestijn."

In het gehavende Tauorga woont niemand meer; wie wil nagaan wat het lot is van de bewoners, komt uiteindelijk terecht in een vluchtelingenkamp in Janzoer, even ten westen van Tripoli, al verblijven hier slechts enkele families.

Onder hen is Moene Basjir (32). De gitzwarte Basjir vertelt dat ze half augustus met haar Arabische man en vijf jonge kinderen is gevlucht nadat er op de Libische staatstelevisie werd gezegd dat de rebellen hen een kopje kleiner zouden maken.

"Mijn ouders zitten hier verderop, veel anderen zijn naar het zuiden gevlucht, richting Tsjaad", vertelt ze. Volgens Basjir, getooid met een amulet in de kleuren van de rebellenvlag, hebben 'sommigen' uit haar stad 'slechte dingen' op hun geweten zoals 'stelen en verkrachten'. "Maar zelf hadden wij er niets mee van doen." Waarom de hele bevolking is verdreven? "Door wat er gebeurd is, zijn ze in Misrata in de war geraakt," zegt Moene. Of ze snel naar huis terug kan, betwijfelt ze. "Het bloed van de Misrati kookt nog steeds."

Waar ging het mis tussen de bewoners van Tauorga en het 50 kilometer verderop gelegen Misrata? "Het begon in februari dit jaar", vertelt Faroek Ben Hameida in een koffiehuis van de grotendeels kapotgeschoten havenstad. "Enkele dagen nadat de bevolking van Benghazi in opstand kwam tegen Kadafi organiseerden we hier een vreedzame betoging."

Volgens Ben Hameida, een badmeester die spoedig nadien de wapens oppakte en meevocht met de rebellen van de zogeheten Sjahid-groep, waren er bendes afkomstig uit Tauorga.

'Meng je niet in dit conflict', zouden rebellenleiders uit Misrata de bewoners nog op het hart hebben gedrukt. De opstand draaide al snel uit op een gewapende strijd en in de maanden die volgden, werden omliggende stadjes door het leger van Kadafi omgesmeed tot garnizoensplaatsen. Zo ook Tauorga; vanuit de stad werden honderden, zo niet duizenden raketten op Misrata afgevuurd. Ondertussen bleven bendes uit de stad naar Misrata komen - ditmaal gedekt door het leger van Kadafi.

"Ze stalen, moordden en verkrachtten", zegt Ben Hameida. Niemand begreep waarom, want we hebben hen nooit iets misdaan. Maar dit konden we niet op ons laten zitten." Met hulp van de Navo slaagden de Misrati er na verwoede strijd in om de troepen van Kadafi te verdrijven, tot voorbij Tauorga.

"Veel bewoners waren toen al gevlucht", zegt Ben Hameida, die bij de inname van de stad aanwezig was. "We hebben de overgebleven bewoners een paar dagen gegeven om hun spullen te pakken en te verdwijnen." Op zakelijke toon vertelt hij hoe een groep strijders na het verstrijken van de deadline op een groep van zo'n 120 bejaarden stuitte. "Ze hebben hen op een truck richting het zuiden gezet en gezegd dat ze zich nooit meer in Tauorga mochten vertonen."

Maar waarom mochten de bewoners van het westwaarts gelegen Zliten wél in hun stad blijven? Vanuit die stad werden minstens evenveel raketten op Misrata afgevuurd en de bevolking stond bekend als loyaal aan Kadafi.

Een deel van het antwoord lijkt te liggen in de Afrikaanse herkomst van de bevolking van Tauorga, verre nazaten van achtergelaten slaven. Het oorlogsgeweld zette een sluimerend etnisch conflict op scherp. Slogans op de muren van de verlaten huizen getuigen daar van. 'De slavendeportatiebrigade' staat er bij de uitgang van de stad te lezen.

"Ik ben geen racist", zegt Ben Hameida terwijl hij zich voorover buigt, "maar geloof me maar: die lui uit Tauorga zijn geen mensen, het zijn beesten. Sommigen hebben negen vrouwen. Terwijl ze geeneens geld hebben om ze te onderhouden! Toch zijn we altijd goed voor hen geweest, gaven ze werk in onze haven. Kennelijk was stelen en verkrachten hun manier om de gastvrijheid van de Libiërs te belonen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden