Geloof leeft op door vrees voor oorlog

Reportage | Lviv herdenkt doden van Maidan in jaarlijkse processie

LVIV - Vrouwen slaan devoot kruisjes, knielen neer op de grond en kussen in tranen het reusachtige houten kruis dat is neergelegd in de Sint-Michaëlskerk. Even later hijsen de veertig sterkste mannen van de stad het gevaarte met moeite op hun schouders. Voorafgegaan door de priester en jonge misdienaren in oranjegeel gewaad dragen zij het de kerk uit, de heuvel af, een tocht van vijf uur voor de boeg. "God wees ons genadig", galmt het gezang van de priester uit de luidsprekers.

De processie is vast onderdeel van de veertigdagentijd voor Pasen, maar dit jaar staat de tocht in het teken van Euromaidan en de dreigende oorlog. Waar normaal gesproken de burgemeester vooropgaat met het kleine zilveren Jezusbeeld, zijn dat nu protestleiders en familieleden van de 'Hemelse Honderd': de doden die in februari vielen tijdens de protesten in Kiev.

Een aanzienlijk deel van de slachtoffers kwam uit de regio van Lviv. "West-Oekraïners dragen een loodzware last. Daarbij kan alleen Christus ons helpen", zegt Andriy, een vijftigjarige deelnemer aan de tocht.

Met zo'n dertigduizend deelnemers is de opkomst bij de Kruiswegprocessie groter dan ooit. "Dat komt door de oorlogsdreiging", zegt priester Petro, een van de organisatoren. "Ik zie veel meer mannen dan gebruikelijk. Zij realiseren zich dat zij straks misschien moeten gaan vechten." Volgens de priester is er sprake van een grote religieuze opleving in Oekraïne. "Dagelijks ontmoet ik mensen die geen idee hebben hoe ze moeten bidden, maar nu niets liever willen."

Tijdens de processie wordt twaalf keer halt gehouden, de kruisweg van Christus indachtig. Dan luisteren de mensen midden op straat stil en eerbiedig naar de preek. Van politieke leuzen is geen sprake, wel is er veel aandacht voor de strijd om rechtvaardigheid en tegen 'de machthebbers uit het oosten'. "Het geloof in Christus is uiteindelijk het enige wat ons kan redden uit de greep van Poetin", zegt Mirosja, de vrouw van Andriy. "Oekraïners zijn rijke spirituele mensen. Dat begrijpt men in het oosten niet."

De tocht wordt georganiseerd door de Grieks-Katholieke Kerk, in Lviv verreweg de belangrijkste religieuze stroming. Zij volgen de orthodoxe riten en kalender, maar erkennen de Paus in Rome. Tijdens de Euromaidan revolte waren Grieks-Katholieke priesters het meest actief. Zij stonden vaak tussen politie en demonstranten in, en tijdens de gewelddadigheden van vorige maand bewezen zij de doden de laatste eer te midden van beschietingen en vlammen. "De kerk is in Oekraïne het enige instituut dat staat voor mensenrechten en menselijke waardigheid", zegt priester Petro.

Tijdens de preek wordt verwezen naar de strijd tegen het communisme, toen de kerk verboden was en ondergronds ging. Maar er is ook veel aandacht voor de noden van vandaag. "Zoals Pilatus Christus onterecht liet kruisigen, zo worden nu elke dag mensen onrechtvaardig behandeld in de rechtszaal", klinkt het uit de luidsprekers.

Het is al donker als de processie eindigt op de heuvel van de Sint-Joerikathedraal, een nagebootst Golgota aan de andere kant van de stad. "De sfeer is wonderlijk en intenser dan ooit", zegt Ola, een katholieke studente. "Ik merk het aan mezelf. Ik bid veel meer dan vorig jaar. Ons geloof is het enige wat overblijft in tijden van grote spanning."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden