Geloof laat zich niet opsluiten

Het is zinnig een religieus Opperwezen toe te laten in de publieke ruimte omdat gelovigen belang hebben bij een toetsing van hun opvattingen voor zover andersdenkenden daardoor worden geraakt. Dat is dan wel ónze publieke ruimte. In Koeweit of Amman lijkt het mij minder zinnig.

J. M. van den Brink Vreeland

Religie is iets persoonlijks, men mag best laten zien tot welke religie men behoort maar ik vind het onzin om dat op te dringen aan anderen. Ik ben altijd een diep gelovig persoon geweest maar droeg dat absoluut niet uit bij anderen.

Vroeger waren religies ook een probleem bij huwelijken. Katholiek trouwde met katholiek. Ik heb zelf ondervonden hoe venijnig mensen worden als je iemand trouwt die een ander geloof heeft. Mijn man en ik hebben er geen goed woord voor over hoe wij behandeld zijn door beide schoonouders. De pastoor en de dominee hadden drukke dagen toen mijn man en ik kenbaar maakten te willen trouwen. Wat een paniek zeg, terwijl we volwassen mensen waren. Maar ieder moet zijn geloof op een normale manier uitoefenen.

E. van der Laan Assendelft

Breedvelds benadering is te zeer die van het WWR-rapport ’Geloven in het publieke domein’ (2006). Dat hanteert het traditionele maatschappelijk middenveld als norm, waar het individu bestaat als deel van een gemeenschap en religie zorgt voor sociale cohesie. Altijd al een CDA-bolwerk, die WRR, nu onder de slimme katholieke partijgenoot Wim van de Donk.

Maar religie is een maatschappelijk verschijnsel dat kan leiden tot genocide of bewonderenswaardige zelfopoffering. Moet dus niet als louter positief verschijnsel gekwalificeerd door overheid en media.

Ik herformuleer daarom Breedvelds vraag: Hoe zinnig is het om religieuze uitingen uit de publieke ruimte te weren? Laat een burger zich vooral inspireren door de Tenach, de Koran, Das Kapital, L’Être et le néant of A Theory of Justice. De inspiratiebron doet er niet toe, het probleem veroorzaakt slechts de gelovige die zijn goddelijke geopenbaarde teksten boven de heersende wetten, regels en demografische verhoudingen stelt en daardoor ook van toepassing op andersdenkenden.

Die gelovige burger moet zich uiterst bescheiden gedragen, want de Nederlandse samenleving bevindt zich in een postreligieus stadium waarin ruim de helft van de burgers niets met georganiseerde religie te schaften heeft. In de negentiende eeuw viel de publieke ruimte nog samen met die van de dominante religie, maar nu concurreert binnen de kleine helft een bonte verzameling godsdiensten en denominaties in de kwijnende religiemarkt.

Kortom, als 95 procent van zijn omgeving katholiek is, trekt Wim van de Donk vanzelfsprekend aan zijn klokkentouw. Even vanzelfsprekend zwijgen zijn klokken bij 45 procent of minder.

August Hans den Boef Amsterdam

Het is onzinnig en ondoenlijk om religie uit het publieke domein te weren. Op Goede Vrijdag was de voorpagina van een gratis krant in de trein ’Pasen voor beginners’. Binnenin werd uitgelegd aan de hand van striptekeningen in de vorm van kerkramen wat Witte Donderdag of Goede Vrijdag betekenen, en hoe we aan de paaseitjes en de paashaas komen. Een kennismaking voor nieuwkomers en een opfrisser voor mensen die ermee opgegroeid zijn maar er niets meer aan doen.

Je kunt er niet omheen met feestdagen, het is onze cultuur. Religie weren zou ook de doodsteek betekenen voor deze krant: Letter & Geest zou niet meer mogen, de Verdieping met de Tien Geboden verboden; het zou een suf krantje worden en geen bestaansgrond meer hebben.

Ineke Remijnse Almere

Het is juist omgekeerd. De politiek moeten we buitenshuis houden. Ons thuis is privé terrein. Geen overheidsbemoeienis svp. Maar het geloof laat zich niet insluiten. De bede ’Uw Koninkrijk kome’ slaat niet alleen op onze huiskamers. Hoe zou een samenleving kunnen fungeren zonder gemeenschappelijk gedeelde waarden? Dat die waarden in onze tijd herijkt moeten worden, doet daar niets aan af. De enige conditie die we kunnen stellen, waar het geloof stelling neemt in de publieke sector, is dat men het algemeen belang boven de particuliere overtuiging stelt.

De discussie over wat het algemeen belang inhoudt, zal formeel zijn gebonden aan de spelregels van de publieke zaak (bijvoorbeeld: gelijke kansen voor eenieder) en zal inhoudelijk tot een beleid moeten voeren waarin vele geloven passen (bijvoorbeeld: de straat moet veilig zijn).

Wim van der Schee Havelte

De opvatting van Mark Rutte dat het geloof achter de voordeur moet blijven, vind ik een beetje onzin omdat het geloof voor velen een manier van leven is die je niet bij het verlaten van je woning van je af kan schudden.

Hij keurt het dus goed dat er scholen op religieuze grondslag zijn en dat deze door de overheid worden bekostigd. Het geloof mag van hem dus wel degelijk verder gaan dan de voordeur.

David Bakker Enschede

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden