Geloof kan bergen verzetten

(\N)

Wij blijven liggen waar we liggen, doodstil, doodsbang. Omdat we alles zouden kunnen, maar we geloven niet dat alles ook echt kan", zingt de Nederlandse band Blüf op zijn onlangs verschenen nieuwe cd ‘Oktober’. Dat lied, "Wij geloven nergens in", vervolgt: "Wij geloven nergens in, wij geloven nergens in, daarom zijn we bang."

In geseculariseerd Nederland klinkt Blüf zo als een stem waarin geloof, hoop en liefde niettemin rijkelijk vertegenwoordigd zijn.

"Ik denk uiteindelijk dat dat ook zo is", zegt bassist en tekstschrijver Peter Slager.

Hij en zanger Paskal Jakobsen vertellen over de discussie die ze in de band hebben gehad over "Wij geloven nergens in." Jakobsen had aanvankelijk moeite met de tekst, omdat mensen vaak denken dat hij over zichzelf zingt.

Jakobsen: "Ik ben best wel een gelovig mens. Niet dat ik in een God geloof, of dat ik de Bijbel leef op de letter, maar ik ben wel optimistisch."

"Je gelooft niet in een God, zeg je, maar denk je niet dat goede inspiratie een bron heeft en dat je die ook aanroepen kunt?"

Jakobsen: "Je kunt je bijna niet voorstellen dat het er niet is."

"Maar dan zit je dicht bij een Godsbesef."

Jakobsen: "Maar dat hebben we ook allemaal wel, maar we willen niet leven volgens opgelegde wetten. Daarbij is de Bijbel vaak geïnterpreteerd op een manier die mensenlevens kost."

"Ik zeg wel eens: Godsdienst is levensgevaarlijk."

Jakobsen: "Zonder zou nog gevaarlijker zijn."

Slager: "Ik heb meer dan eens de gedachte gehad, dat je in een land als Nederland bang wordt als alles wegvalt en het hap-snap leven wordt. Als we nergens meer heengaan, word je bang van elkaar, van de dingen die mensen doen en zeggen. Mensen hebben simpelweg iets nodig om zich aan vast te houden, wat het ook is. Maatschappelijk gezien zie je een beweging waarbij iedereen alle vrijheid voor zichzelf wil hebben."

Slager zegt bang te zijn moralistisch over te komen, en dat hij in die zin dit gesprek riskant vindt.

Voor dominees is "Wij geloven nergens in" een inkoppertje. Jezus zei dat als je gelooft, je tegen een berg kunt zeggen dat hij zich de zee in moet verplaatsen en dat hij dat dan doet.

Slager: "Dat is precies waar dit liedje over gaat: we zouden bergen kunnen verzetten, alleen we geloven niet dat we het kunnen."

Jij hebt dus een boodschap.

Slager: "Stiekem toch he?"

Hoe zou je die omschrijven?

Slager: (denkt)

Jakobsen: "Dat je bewust moet leven."

Slager: "Probeer een goed mens te zijn en durf het ook. En het is niet erg om fouten te maken als je onder ogen ziet wat er fout ging. Allemaal hebben we een zekere allergie voor moralisme, tegelijkertijd wil je af en toe laten zien dat iets goed gaat of dat mensen ergens over na zouden moeten denken. Dit jaar heb ik in India gesproken met Tibetanen en een teaching van de Dalai Lama bijgewoond. Daar wil ik iets over vertellen, maar ik probeer het te vatten in een meer universele boodschap. Zo zit ook in ‘Wij geloven nergens in’ iets van ‘ik zoek naar hoop, ik zoek naar zingeving’, zoals vrijwel iedereen, alleen heel veel weten niet hoe ze dat moeten doen. Ik weet ook niet hoe het moet, en dus ga je zoeken."

In jullie lied "Van veraf was het zo mooi" komen de volgende regels voor: ‘Van veraf was het zo mooi, en ik hoop dat het me ooit zal zijn vergeven (...) Hoe kon ik denken dat het anders zou zijn (...) Ik breng m’n dagen door, wetend dat het pijn zal blijven doen (...) En er is niemand die voor mij schoon schip moet maken. Dat doe ik zelf wel.’ Leven met schuld is vreselijk. Vanuit het geloof mag je op een gegeven moment vergeving ontvangen. Dat is schoon schip, ik ben vrij om nieuw te beginnen, mits ik mijn schuld heb erkend natuurlijk, tegenover God en ook tegenover degene die ik iets heb aangedaan natuurlijk."

Jakobsen: "Ik ervaar dat niet zo."

Wat ervaar jij?

Jakobsen: "Dat je je eigen rotzooi moet opruimen en dat je in het reine met jezelf moet komen door zo goed mogelijk te leven. En anders draag je schuld.Voor mij is mijn ziel de allerhoogste instantie. Ik moet mezelf vergeven."

Kan dat?

Jakobsen: "Daar moet je tijd voor nemen. Dat God moet vergeven, dat begrijp ik niet."

Slager: "Het zal een combinatie zijn. Je moet ook met jezelf in het reine komen. Je moet de vergeving waard zijn."

Jakobsen: "En dus moet je zo goed mogelijk leven, zodat je liefde voor jezelf hebt, vanwaaruit je accepteert dat je fouten maakt."

Dat sowieso. Ik denk dat je vergeving ook moet ontvangen en daar hoort ook bij de schuld erkennen. Als je de schuld erkent, dan wordt het een kracht in je: Ik heb iets verkeerd gedaan. Ik hoef niet te zeulen met de schadelijke gevolgen, want het is me vergeven. Maar ik kan de kracht ervan meenemen, want ik heb het erkend. Dat geeft me waarde en levenservaring. En het geeft me mildheid tegenover andere mensen. Ik zal minder gauw oordelen.

Jullie cd heet ‘Oktober’. Hebben jullie je gerealiseerd dat U2 ook een plaat met de naam ‘October’ gemaakt heeft?

Slager: "Sterker nog, ik vond het wel een mooie verwijzing, ook omdat we de plaat in Ierland hebben opgenomen. Het is een donkere plaat, trouwens, van U2."

Het is maar hoe je het bekijkt. Het bijzondere is: jullie hebben ‘Wij geloven nergens in, daarom zijn we bang’. Bono zingt in 1981 ‘Ik ben bang, wat moet ik doen? I rejoice!’ En dat kun je toch echt vertalen met ‘Ik verheug mij in de Heer’. Geloof als antwoord op de angst! Eigenlijk is dat hetzelfde pleidooi als bij jullie, toch?

Slager: "Ik denk het wel, alleen is het bij ons andersom. Zolang we blijven liggen waar we liggen, verschuiven de bergen niet die we zouden kunnen verzetten. Ja, het is hetzelfde liedje."

Dominee Jan Andries de Boer is predikant in Broek op Langedijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden