Gelijk loon voor gelijk werk in Europa? Niet echt

Poolse werkneemsters bij de tulpenoogst in Bovenkarspel. Beeld ANP
Poolse werkneemsters bij de tulpenoogst in Bovenkarspel.Beeld ANP

Minister Asscher reageerde verheugd op de herziening van de detacheringsrichtlijn. Maar die zorgt niet per se voor verbetering op de arbeidsmarkt, zeggen critici.

‘Yes!!!’, twitterde hij. ‘Het voorstel gelijk loon naar gelijk werk is aangenomen’, schreef scheidend minister Lodewijk Asscher van sociale zaken opgetogen. Vier jaar lang had hij er in Europa voor gestreden. Ingehuurde bouwvakkers, loodgieters en schilders vanuit andere lidstaten moeten net zo veel verdienen als hun ‘lokale’ collega’s, bleef Asscher al die tijd volhouden. Vandaag kon na zijn laatste EU-vergadering eindelijk de vlag uit: de Europese ministers van sociale zaken gaan akkoord met het voorstel om de omstreden detacheringsrichtlijn te herzien.

Deze richtlijn werkt uitbuiting op de Europese arbeidsmarkt in de hand, klagen met name West-Europese lidstaten. Goedkope arbeidskrachten uit vooral Oost-Europa overspoelen hun arbeidsmarkt, vinden ze. In het ergste geval zijn deze ingehuurde bouwvakkers, loodgieters en vrachtwagenchauffeurs honderden euro’s goedkoper en daardoor aantrekkelijker dan hun Franse, Duitse en Nederlandse collega’s. Meer dan het minimumloon hoeven hun tijdelijke werkgevers ze toch niet te betalen. En van dat vaak al karige loon trekken sommige werkgevers de kosten voor kost en inwoning ook af.

“Alsjeblieft”, drukte Asscher zijn Europese collega’s maandagavond na twaalf uur vergaderen daarom op het hart. “Ik geloof oprecht dat gedetacheerd personeel beschermd moet worden. Dat kan met deze herziening.” Op zeven (vooral Oost-Europese) lidstaten na schaarden de ministers zich achter het nieuwe voorstel. De kans dat ingehuurd, buitenlands personeel ook gaat vallen onder de in het gastland geldende cao’s is daarmee een stuk groter.

Perverse prikkel

Heel enthousiast wordt voorzitter Maurice Limmen van vakbond CNV er niet van. De herziening is na jaren gesteggel weliswaar een stap in de goede richting. Maar als hij er uiteindelijk komt, is er alsnog een perverse prikkel in de regelgeving die uitbuiting in de hand werkt, zegt Limmen. “De detacheringsrichtlijn regelt niks over sociale zekerheden, zoals de pensioen of WW-uitkering. Nederlandse werkgevers betalen dus nog steeds geen sociale premies voor ingehuurd personeel uit het buitenland. Daardoor blijft buitenlands personeel twintig tot dertig procent goedkoper dan Nederlands personeel.”

Een weerbarstige werkelijkheid, meent de vakbondsvoorzitter. “Zelfs op papier is de regelgeving niet goed geregeld. De kern van het verdringingsprobleem wordt niet aangepakt.”

Momenteel is de Europese Unie nog in beraad over hoe om te gaan met die sociale zekerheden. Maar Limmen heeft er weinig vertrouwen in dat er snel weer een akkoord ligt. “Het zijn steeds zulke kleine stappen die er Europa in genomen worden.” En al komt dat akkoord er, dan nog was het de vraag of er op Nederlandse bodem een eind aan de uitbuiting komt, stelt de vakbondsvoorzitter. “We handhaven hier veel te weinig. We slaan echt een modderfiguur.”

Toen vakbondsbestuurder Egon Groen van FNV Transport en Logistiek het nieuws gisterochtend aanhoorde, was ook voor hem het glas eerder half leeg dan half vol. Ontzettend zuur, noemt hij het kersverse akkoord zelfs. Want waar ingehuurde bouwvakkers, kasmedewerkers, zorgverleners en loodgieters nu meer kans maken op een cao-loon, is het voor vrachtwagenchauffeurs nog maar afwachten of ze recht krijgen op hetzelfde. De herziening zal, op verzoek van met name Oost-Europese lidstaten, namelijk niet gelden voor de transportsector.

Tegen de regels

Schrijnend, zegt Groen. Want juist zijn sector werd de laatste maanden aangehaald om aan te tonen hoe groot de problemen met ingehuurd, buitenlands personeel zijn. Ga eens kijken langs de A15, zegt hij. “Dan zie je ze zitten. Roemeense en Bulgaarse vrachtwagenchauffeurs. Ze overnachten daar, koken daar. Allemaal tegen de regels in. Er is haast geen Nederlands kenteken meer te bekennen.” Volgend jaar zal in de zogenoemde Mobility Package het loon van de vrachtwagenchauffeurs geregeld worden.

Maar of het gelijk getrokken wordt, vraagt Groen zich ernstig af. “Onze leden moeten in actie komen. Niet alleen in Nederland. Ook in Frankrijk, Duitsland en België moeten vrachtwagenchauffeurs actie gaan voeren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden