Geldschieters zijn nodig in de zorg

Winstuitkeringen moeten ziekenhuizen aantrekkelijk maken voor geldschieters. Een proef kan voor- en nadelen hiervan aantonen.

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) adviseert minister Klink in te stemmen met een experiment waarbij ziekenhuizen winst gaan uitkeren. Dat moet voorkomen dat ziekenhuizen te weinig geld hebben om te investeren in vernieuwing en verbetering in de zorg, zoals vorige maand bleek uit een onderzoek van adviesbureau SiRM. De NZa wil geldschieters overhalen om te investeren, door het uitkeren van winst.

Aan het experiment zullen zes tot tien ziekenhuizen, academische instellingen uitgezonderd, gedurende vijf jaar deelnemen. De NZa wil onderzoeken of de belangen van de patiënt met deze vorm van financiering overeind blijven. De toegankelijkheid tot de zorg, kwaliteit en betaalbaarheid worden nauwlettend in de gaten gehouden. Uit een onderzoek van de zorgautoriteit blijkt dat er bij verschillende categorieën investeerders grote belangstelling bestaat om geld te steken in zorginstellingen. De zorg is als groeimarkt aantrekkelijk voor geldschieters.

Er is geen onderzoek gedaan naar draagvlak onder de bevolking voor winstuitkering door ziekenhuizen. Reden hiervoor is volgens een woordvoerster van de NZa, dat de patiënt weinig zal merken van een andere manier van financiering: „Voor ons is van primair belang, dat ziekenhuizen nu niet genoeg geld hebben om te investeren. Het doel van het experiment is te leren wat de positieve en negatieve effecten van het binnenhalen van vreemd vermogen zijn. Het is niet zo dat de NZa zegt dat ziekenhuizen vanaf nu met winstuitkeringen moeten gaan werken.”

Gedurende het vijfjarige experiment wordt in de gaten gehouden of ziekenhuizen er financieel op voor- of achteruit gaan. Blijkt de kwaliteit van de zorg door het invoeren van de winstprikkel achteruit te gaan, dan stopt het experiment.

Kees Cools, hoogleraar bedrijfsfinanciering aan de Rijksuniversiteit Groningen deed voor de NZa onderzoek naar de voors en tegens van winstuitkering door ziekenhuizen. Volgens hem blijkt uit gesprekken met investeerders dat zij bereid zijn afspraken te maken over de hoogte, inclusief een maximum, van de winstuitkering. Mogelijke geldschieters zijn bijvoorbeeld pensioenfondsen, banken, en clubs van private investeerders.

Volgens Cools kan het streven naar winst leiden tot lagere kosten per behandeling. De patiënt ondervindt het voordeel als de lagere kosten worden vertaald in lagere premies voor ziektekostenverzekering. Hij waarschuwt echter dat een op winst gerichte onderneming weliswaar streeft naar lage kosten, maar ook naar hoge prijzen. Concurrentie en kritische klanten moeten ervoor zorgen dat de prijzen zo laag mogelijk blijven. Cools: „Nederlandse patiënten zijn verplicht verzekerd en krijgen nauwelijks financiële prikkels in hun keuze voor een bepaalde behandeling of ziekenhuis. De rol van kritische klanten moet voor een belangrijk deel worden overgenomen zoor zorgverzekeraars. Het winstexperiment moet uitwijzen in hoeverre verzekeraars er samen met ziekenhuizen daadwerkelijk in slagen betere zorg te leveren tegen een lagere prijs.”

De NZa verwacht dat het toestaan van winstuitkering kan leiden tot vermindering van de wachtlijsten en betere zorg. De Inspectie voor de Gezondheidszorg zal deelnemende ziekenhuizen nauwgezet controleren op mogelijke risico’s als hogere prijzen, bezuinigingen en onnodige behandelingen om de winst op te drijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden