Gelderse musea zoeken steun bij elkaar

Coöperatie maakt gedeeld depot mogelijk Medewerkers kunnen gedetacheerd worden voor projecten

Heden te koop in de museumwinkel: afbeeldingen van botters, kant-en-klaar ingelijst. Snoepjes uit grootmoeders tijd zoals wijnballen en scheepstouwdrop. En heel veel boeken over Harderwijk. "Onze nieuwste titels zijn steeds snel uitverkocht", vertelt Walter Lodewijk, de directeur van Stadsmuseum Harderwijk. Lokale musea moeten niet vies zijn van een businessplan, vindt hij. In zijn museum, een Rijksmonument met krakende vloeren, mag dus worden getrouwd, geborreld en vergaderd.

Maar het moet nog commerciëler. De gemeente vermindert de jaarlijkse subsidie per 2014 met ruim 40 procent, een korting van 127.000 euro. "Onze subsidie was al niet hoog", vergelijkt Lodewijk de bijdrage met die van musea in andere Gelderse provinciesteden. "Nu blijft alleen geld over voor beheer en onderhoud." Over de toekomst van de negen parttime personeelsleden, waaronder hijzelf, heeft hij grote zorgen. Maar hij ziet een lichtpuntje: de nieuwe Gelderse erfgoedcoöperatie.

Gelderse musea, monumentenorganisaties en historische verenigingen zoeken steun bij elkaar in een gezamenlijke coöperatie. "De wereld om ons heen verandert snel door bezuinigingen", zegt Liesbeth Tonckens van kenniscentrum Gelders Erfgoed. Daarin zijn tweehonderd Gelderse instellingen al jaren verenigd. Maar de onderlinge samenwerking bleef beperkt. "Met een coöperatie willen we een actief lidmaatschap bereiken. We zeggen onze leden: doe mee, anders red je het niet."

De nieuwe coöperatie moet de Gelderse erfgoedpromotie verzorgen, fondsen werven, gezamenlijke jaarthema's coördineren en facilitaire zaken goedkoper regelen. Met behoud van de zelfstandigheid van alle coöperatieleden. Die staat buiten kijf. Dit jaar is geëxperimenteerd met het festival 'Gelegerd in Gelderland' waarmee kleine en grote musea en erfgoedclubs onder één vlag opereerden. Daarvan profiteerden zelfs de meest in zichzelf gekeerde lokale heemkundeclubs.

De buitenwacht moet niets merken van de kruiwagen vol kikkers die de erfgoedwereld soms kan zijn. In Gelderland werken de professionals van cultuurcentrum Coda in Apeldoorn en Het Valkhof in Nijmegen samen met gedreven vrijwilligers van bijvoorbeeld de Veluwse oudheidkamers. De crisis en ook de digitalisering dwingen tot meer solidariteit om samen de nieuwe tijd in te gaan, stelt Tonckens. Nu al presenteren 29 Gelderse musea hun collecties thematisch online.

Inmiddels telt de coöperatie Erfgoed Gelderland 75 betalende leden die daarvoor jaarlijks honderd euro betalen. Stadsmuseum Harderwijk (10.000 bezoekers per jaar) is er een. Lodewijk verwacht veel van zijn coöperatie. "Ik kom uit het bedrijfsleven en zou in museumfilialen kunnen denken", zegt hij. Een gedeeld depot lijkt hem een goede start. En een project om de versnipperde collectie van de universiteit van Harderwijk (1648-1811) als één geheel te tonen. Die is nog regionaal verspreid.

Tonckens ziet een coöperatie voor zich die medewerkers detacheert voor tijdelijke erfgoedprojecten. "Niet elke erfgoedorganisatie heeft veel ervaring met personeel", zegt ze.

Een webwinkel met allerlei Gelderse memorabilia ziet ze ook zitten. "Historische boeken over dorpen of wijken zijn interessant voor Gelderlanders die zijn geëmigreerd naar Canada of Australië", zegt ze. Uiteindelijk beslissen de leden over alle ideeën.

Gelders erfgoed
Gelderland is de eerste provincie met een erfgoedcoöperatie van musea, verenigingen, archieven en monumentenclubs. Van oudsher kent Gelderland een rijke traditie van (particuliere) genootschappen en stichtingen voor erfgoedbeheer, -promotie en -behoud. In 1957 ontstond Gelders Erfgoed als hun kenniscentrum. De provincie ging deze initiatieven stilaan subsidiëren. In veel andere provincies zijn de erfgoedinstellingen minder sterk georganiseerd.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden