Gelders kasteeltje strijdt met Venetië om geld voor behoud

De lagune van Venetië. Het oude vliegveld Helsinki-Malmi. De Colbert-draaibrug in Dieppe. Het paleis van justitie in Brussel. Kanshebbers genoeg voor de Europese competitie voor bedreigd erfgoed van de Europese organisatie Europa Nostra en de Europese Investeringsbank.

De Nederlandse inzet? Huis Rijswijk, een onbekend middeleeuws kasteel in Groessen, gemeente Duiven. Daar walst straks de snelweg Rotterdam-Ruhrgebied overheen.

Sympathiek natuurlijk van de Bond Heemschut en de Nederlandse Kastelenstichting om 'Rieswiek' te nomineren. De veertiende-eeuwse Gelderse havezate is de torens en grandeur al kwijt. Wat resteert, is een fors huis met achterstallig onderhoud.

Maar had Nederland geen grof geschut kunnen inzetten tegen kandidaten als Venetië, het Valflorespaleis in Lissabon of het Y-block in Oslo? "We hadden ook aardbevingsgebied Groningen voorgedragen", beaamt Mathijs Witte van Heemschut.

Maar Groningen, waar duizenden monumenten onder gaswinningsbevingen lijden, sneuvelde in de voorselectie, verklaart Witte. "Rijswijk is voor de beoordelaars blijkbaar beter te behappen dan zo'n ingewikkeld aardbevingsgebied."

Dus houdt dit kasteeltje de Nederlandse eer hoog in maart als uit 14 nominaties de winnaars worden gekozen voor het Europese steunprogramma dat de zeven meest bedreigde erfgoedlocaties toekomt. Steun in de vorm van geld en kennis.

Steun die Huis Rijswijk niet meer nodig lijkt te hebben. Want na protesten heeft Rijkswaterstaat het A15-tracé zo verlegd dat het monument gespaard blijft. Het wordt nu geschampt door de verdiepte A15.

"Maar alleen al onze nominatie heeft gewerkt", constateert Witte tevreden. "Al verdwijnt het landschap eromheen. Steun kunnen we gebruiken voor herbestemming. Sinds 1903 is geen kasteel meer verdwenen. Toen is in Pieterburen het Dijksterhuis gesloopt."

In Gelderland is deze maand opnieuw de actie gestart tegen de A15-plannen. Milieufederatie GNMF voert de campagne 'Boor de A15 de grond in' om het landschap te sparen, zoals eerder ook gebeurd is met de Betuweroute met tunnel onder het Pannerdensch Kanaal. Toen bleven zowel landschap als Huis Rijswijk gespaard.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden