Gelders Brummen hoopt op Rome

Parochianen roepen hulp paus Franciscus in om sluiting van hun Andreaskerk te voorkomen

Arnold van Middelkoop (76) is er nog beduusd van. De vrijwilliger van de rooms-katholieke Andreaskerk in Brummen heeft vorige week gehoord dat zijn kerk, waar hij al vijftig jaar komt, moet sluiten. "Rouwen, trouwen, alles hebben we hier gedeeld met elkaar", zegt hij.

Van Middelkoop kijkt bezorgd door zijn brillenglazen naar de kerkzaal, een schoolvoorbeeld van jaren vijftig-soberheid. "Als er geen bijeenkomsten meer zijn, valt deze gemeenschap uit elkaar."

De onheilstijding is hard aangekomen in de Gelderse plaats, maar de katholieke gemeenschap legt zich niet zonder slag of stoot neer bij het besluit. Overal in het gebouw hangen plakkaten. 'Handen af van onze kerk' staat erop. En: 'Onze kerk blijft open.'

Niet alleen in het Brummen zijn katholieken ontstemd. In heel het aartsbisdom Utrecht komen gelovigen onder de naam 'Bezield Verband' (zie kader) in opstand tegen het voornemen van aartsbisschop Wim Eijk. Die heeft bepaald dat er de komende jaren honderden kerken dicht moeten.

Tussen de kerkbanken in Brummen loopt Sjoerd van Geffen (43). Hij verzamelt handtekeningen.

"Dit is idioot", zegt hij over de sluiting. Het is de bedoeling dat de handtekeningen richting Rome gaan, naar het bureau van paus Franciscus. Van Geffen: "We moeten onze bisschop tot bezinning brengen."

Van Geffen woelt met zijn handen in een map en duikt de brief op die aartsbisschop Eijk naar de Andreaskerk verstuurde.

'Decreet', staat er boven. De Brummense kerk moet dicht, zo schrijft de aartsbisschop, omdat er steeds minder gelovigen zijn in het dorp. De brief - zeven pagina's in ambtelijke taal - laat zich lezen als een geleidelijke ondergang van het katholicisme in het dorp. Bij de opening van de kerk in 1961 zaten er op een gewone zondag 642 parochianen in de banken. Tegenwoordig zijn dat er nog 70. Vieringen zijn er nog eens per twee weken. Wie er komt, is op leeftijd.

Van Geffen zucht nog eens diep. "De boel is vergrijsd, maar dat wil niet zeggen dat we niet vitaal en gezond zijn."

De parochianen in de Andreaskerk hebben het gevoel dat het slikken of stikken is. Van Geffen: "De katholieke kerk staat niet bekend om de inbreng van onderaf."

Cisca van Middelkoop (74), dirigente van het kerkkoor, is vooral over die houding verontwaardigd. "De hiërarchie is teruggekomen. Net als vroeger", zegt ze. "We zijn echt wel realistisch over de levensvatbaarheid van de kerk. Maar waarom kan er niet overlegd worden met ons?"

Strijdlustig kijkt ze naar Van Geffen: "De kerk is van ons allemaal, niet van een pastoor."

Bezield Verband

Bezield Verband verzamelt overal handtekeningen voor een 'noodkreet' aan paus Franciscus. 'Wij vragen u: help ons om dit onheil af te wenden', valt daarin te lezen. Bezield Verband is een actiecomité van kerkleden (vooral uit het aartsbisdom Utrecht, dat ook Overijssel en delen van Gelderland en Flevoland omvat) die zich de dupe voelen van de lijn van de kerkleiding. Wat hen verbindt zijn hun bezwaren tegen de bestuursstijl van kardinaal Wim Eijk. De aartsbisschop van Utrecht is in hun ogen de kwade genius achter het voornemen om in het bisdom 300 kerken te sluiten. Eijk zou bij decreet besturen, plaatselijke gemeenschappen verwoesten en niet luisteren naar kritiek. Bezield Verband zette vorig jaar ook al een handtekeningenactie op touw, toen om de paus te vermurwen naar Nederland te komen. Zonder resultaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden