Opinie

Geld voor zorgleerlingen gaat naar witte kinderen

© anp Beeld
© anp

Bezuinigen op extra onderwijs? Eerste reflex: schande. Als ik daarna eens rustig rondkijk, dan is mijn oordeel anders.

In 3a zitten 28 leerlingen. Een typische vmbo-klaas klas vol met talent. In hapklare brokken bied ik de leerstof aan. Stukje lezen, vragen maken, vragen nakijken, oefenen. Een filmpje of een proefje. Een verslag. Ik begeleid, stuur en leg uit waar nodig. Frontaal sta ik voor de klas.

De differentiatie vraagt vooral veel zelfstandigheid van de leerlingen en de aandacht die ik kan opbrengen voor individuen is altijd begrensd. Dan wordt er op de deur geklopt. Een ambulant begeleider neemt Ronald mee voor zijn faalangsttraining. Later komt de intern begeleider voor de procentberekeningen van Jolan. Bart gaat mee voor zijn concentratieproblemen en Laura voor Engelse grammatica. Zo wordt les na les het rooster van de zorgcoördinator afgewerkt voor de leerlingen die wel aanspraak maken op individuele aandacht.

Het geld voor extra zorg rolt, maar of het goed besteed wordt, weet ik niet. Waarom zijn het vooral autochtone leerlingen van hoog opgeleide ouders die rugzakjes hebben? Hoeveel zorggeld blijft hangen in overhead en organisatie? En vooral: hoe groot zou mijn klas zijn als het rugzakgeld eerlijk verdeeld zou worden over alle leerlingen?

Steeds meer kinderen hebben een indicatie. Een officieel stempel. Dyslectisch, autistisch, ADHD, ADD, Gilles de la Tourette, dyscalculie, Asperger, PDD NOS en ga zo maar door. Al die kinderen zijn door een onafhankelijke commissie onderzocht en de diagnose werd gesteld. Financieel heeft dat een grote betekenis, want de commissie geeft naast de stempel ook een 'rugzakje' of een LWOO-beschikking met geld voor extra begeleiding. Het aantal hbo-plussers waaraan het geld uit de rugzakjes wordt besteed, groeit evenredig met de indicaties en de beschikkingen. Dat geldt ook voor de deskundigen die advies uitbrengen aan de ouders. Want let wel, het zijn de ouders die het rugzakje aanvragen en ook voor de LWOO-beschikking moeten ouders tekenen.

Er zijn talrijke bureautjes en deskundigen die adviseren en diagnosticeren als de ontwikkeling op school stokt. Een onderzoek, een toets en schriftelijke rapportage naar de school, het kost een paar centen maar de investering wordt dubbel en dwars terugverdiend, zo wordt de ouders voorgehouden in het oriënterende gesprek. De school helpt graag bij de aanvraag van een indicatie. Een handelingsplan en de evaluatie daarvan worden meegestuurd en er zijn altijd testresultaten en observaties om de aanvraag te ondersteunen. "We verkondigen geen onwaarheden in de aanvraag, maar in het belang van uw kind zullen we hier en daar wat aandikken", legt de zorgcoördinator uit en hij weet zeker dat het rugzakje niet misgelopen wordt.

Als de Commissie voor Indicatiestelling (CVI) het rugzakje of de LWOO-beschikking toekent, dan komt er elk jaar 3000 tot 8000 euro voor de leerling beschikbaar in zorg. In totaal gaat het om grofweg 400 miljoen euro, voor iets meer dan 100.000 leerlingen. Het grootste deel gaat naar de school, de rest naar ambulante begeleiders en extra boeken. Formeel beheren ouders de pot: het geld wordt besteed volgens een handelingsplan dat de ouders voor akkoord moeten tekenen. In werkelijkheid verdwijnt het geld in ingewikkelde systemen van bekostiging en financiering van samenwerkingsverbanden tussen scholen en gespecialiseerde bureaus voor ambulante begeleiding. Voor ouders en leraren zijn die geldstromen onnavolgbaar.

Ongeveer 10 procent van mijn leerlingen eet uit de zorgruif en dat worden er steeds meer. Het lijkt me heel goed dat fundamentele vragen worden gesteld over de besteding van al het geld dat daarmee gemoeid is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden