Weblog

Geld voor stroom die je niet levert

De elektrische Kever, de VW E-Bugster, fungeert straks ook als tijdelijke opslag van zonnestroom. Beeld EPA
De elektrische Kever, de VW E-Bugster, fungeert straks ook als tijdelijke opslag van zonnestroom.Beeld EPA

'Straks krijg je misschien ook betaald voor stroom die je niet aan het net levert.' Voor wie al dacht dat subsidie op zonnepanelen een soort gekte van groen doorgeslagen overheden was: het kan ogenschijnlijk nog gekker.

Als je stroom uit zonnepanelen teruglevert aan het net, krijg je daarvoor betaald. En als je zonnestroom op heel zonnige momenten niet teruglevert, kun je daar in de toekomst mogelijk óók een vergoeding voor krijgen.

Voor de goede orde: het idee is niet aan mijn brein ontsproten maar wordt me voorgehouden door Jillis Raadschelders, specialist energie-opslag bij DNV KEMA. Dit internationaal vermaarde, Nederlandse kennisbedrijf voor allerlei zaken rond energie, houdt zich onder meer bezig met opslag van energie afkomstig uit wind, zon of welke bron dan ook. Op mijn speurtocht naar opslagmogelijkheden voor de stroom die in de zomer van mijn dak komt en in de winter pas nodig is, moest ik dus wel een keer bij Jillis Raadschelders uitkomen.
Gevolg: een gesprek in twee afleveringen.

Uitschakelen of opslaan
Om maar niet te lang de twijfel over zijn helderheid van geest te laten voortbestaan: de uitspraak van Raadschelders dat er in de toekomst mogelijk voor niet-geleverde energie betaald gaat worden, is niet zo raar als zij misschien lijkt.
"De hoeveelheid wind- en zonne-energie zal de komende jaren sterk toenemen", aldus Raadschelders. "Die bronnen zijn echter niet stabiel, terwijl je wel een stabiel elektriciteitsnet wilt hebben. Het is niet goed als er te weinig energie door zon en wind wordt geleverd, maar het is ook niet goed als er teveel het net in wordt gestuurd. Dan krijg je problemen door overbelasting. Dus heb je momenten waarop je zonnepanelen zult willen uitschakelen, of de stroom ervan zult willen opslaan. Het laatste moet dan dicht in de buurt van de panelen gebeuren omdat het immers niet het net moet belasten."
"Er zou dus een flinke batterij in de kelder moeten staan, of om de hoek, in de eigen wijk. Daaruit kan dan ook weer stroom worden geput op het moment dat er wolken voor de zon komen. Zo'n batterij helpt dus om het net stabiel te houden. Maar die batterij kost geld, en het kan dus gebeuren dat een eigenaar van zonnepanelen een vergoeding krijgt als hij een batterij gebruikt voor opslag op heel zonnige momenten, oftewel: een vergoeding voor het tijdelijk niet leveren van zonnestroom."

Beperkte transformator
Dat het net overbelast kan raken door stroom uit zonnepanelen, lijkt misschien vreemd. Ik heb thuis panelen die op piekmomenten samen zo'n 3000 Watt produceren, terwijl mijn netaansluiting 10.000 Watt (10 kW) aankan. Geen probleem, zou je zeggen. Zelfs mijn buurman, met twee keer zoveel panelen, zou geen smeltende of vonkende leidingen moet hebben.
"De individuele huisaansluiting is met 10 kiloWatt inderdaad niet het knelpunt", aldus Raadschelders. Maar in een wijk met zeg eens 600 huizen is de transformator voor de wijk niet geschikt voor 600 keer 10kW, maar voor slechts ongeveer 15 procent daarvan, dus 900 kW. Dat kan omdat huishoudens niet allemaal tegelijk veel stroom vragen."
Als in die wijk de helft van de huizen zonnepanelen heeft die allemaal 3 kW produceren, zit je dus aan het maximum van 900 kW voor die wijk. Nog meer huizen met zonnepanelen geeft bij mooi weer dan meer stroom dan deze transformator kan verwerken. Dan moet je straks op de zeer zonnige momenten dus of zonnepanelen uitschakelen, of de stroom heel dichtbij opslaan. Het eerste is natuurlijk zonde. En niet nodig, denkt de DNV KEMA-specialist.
Kortstondige opslag wordt momenteel in hoog tempo voordeliger. Raadschelders: "Dat hebben we onder meer te danken aan alle consumentenelektronica. Mensen staan er niet bij stil hoeveel opslagmogelijkheden ze al bezitten. Denk aan je mobiele telefoon, tablets, aan snoerloze boormachines, aan de elektrische fiets die steeds populairder wordt, oplaadbare batterijen in wat al niet. Het zijn relatief kleine opslagsystemen, zeker. Maar ze worden in zulke grote hoeveelheden gemaakt dat de prijzen ontzettend hard dalen."

Auto-accu welkom
De komende jaren zal de elektrische auto steeds vaker in de straten verschijnen. Dat wordt een stroomslurper: je moet er 20 kWh in stoppen (het verbruik van een huishouden in twee of drie dagen) om 'm vol te krijgen. "Maar diezelfde accu kun je ook weer gebruiken om thuis allerlei apparaten te laten werken", aldus Raadscheldersr. "De grootste verbruiker in huis is de elektrische kookplaat. Die vergt zo'n acht kiloWatt, iets dat de auto-accu prima kan leveren. Laadt de accu als de zon fel schijnt en gebruik de stroom ervan weer in de avond, dan heb je dus toch al je eigen korte-termijnopslag."

Wie op die manier een stabiele leverancier en gebruiker wordt van stroom, wordt voor de energiebedrijven van de toekomst een zeer gewilde klant, voorspelt de DNV KEMA-specialist. Die rol lijkt me wel wat. Al word ik dan dankzij Bergen Energie als het goed is wel min of meer mijn eigen klant...

Volgende keer: De opslag is voor morgen, niet voor een hele winter

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden