Geld maakte Jeb Bush niet gelukkig - Rubio wel?

Jeb Bush.Beeld afp

Als kandidaten voor het presidentschap hadden Bernie Sanders en Jeb Bush niet zo veel gemeen, maar één ding wel: het idee dat geld doorslaggevend is in de Amerikaanse politiek. Zaterdagavond verloren ze allebei. En dat idee verloor ook.

Een jaar geleden werd er nog helemaal op gerekend dat Bush de nominatie fluitend zou kunnen veroveren. Toegegeven, er waren ook andere aantrekkelijke kandidaten met recentere bestuurservaring, zoals de gouverneur van Wisconsin, Scott Walker. Maar Bush had, vooral dankzij het netwerk dat de familie Bush opbouwde toen zijn broer president was en hun vader daarvoor, een enorme financiële voorsprong. Nog voor hij zich officieel kandidaat had gesteld, hadden zijn campagneorganisatie en een aantal sympathiserende groepen al honderd miljoen dollar bij elkaar.

Bush hoopte, alleen al met de dreiging van al dat geld en de enorme hoeveelheid telefonades en tv-advertenties die hij er mee kon kopen, potentiële concurrenten de moed te ontnemen. Dat lukte een beetje - Mitt Romney heeft zich er mogelijk door laten weerhouden - maar Ben Carson, Marco Rubio, Ted Cruz, John Kasich stelden zich toch allemaal kandidaat. Dan maar met minder rijke geldschieters, meer steunend op de traditionele kleine giften van aanhangers. De aantrekkingskracht van het presidentenambt was sterker dan het ontzag voor de startpositie van Bush.

En dat leverde een paradoxale eerste fase op van de strijd om het Witte Huis. Aan de ene kant kreeg Bernie Sanders, de voor Amerikaanse begrippen extreem-linkse senator uit Vermont, bij de Democraten verrassend veel aanhang met zijn belofte ervoor te zorgen dat verkiezingen in de VS niet meer gekocht kunnen worden door grote bedrijven. En aan de andere kant bewees Bush in Iowa, New Hampshire en nu in South Carolina dat de macht van al dat geld aan het begin van de campagnes fors werd overschat.

Honden met een stickter van Jeb Bush.Beeld afp

Geld niet machteloos
Helemaal machteloos is het geld natuurlijk niet. Het stelt de kandidaat in staat om de dingen te doen die nodig zijn en als hij die goed doet, dan levert dat stemmen op.

Dat lukte Sanders, die met kleine giften behoorlijk veel geld ophaalt. Hij begon in Nevada later dan Clinton met het opbouwen van een plaatselijke organisatie, maar liep dat tekort wel in, en in de peilingen en in de uiteindelijke uitslag naderde hij haar dicht.

Bush lukte het veel minder goed, en nu hij gestopt is worden daar drie oorzaken voor aangewezen die je met geen geld kunt goedmaken: hij was een Bush en daar hebben ook de Republikeinen wel genoeg van; hij was gematigd in een jaar dat de Republikeinen een radicaal willen en hij was geen gelikte, goed overkomende kandidaat.

Uitdager van Trump
En toch is de rol van het geld nog niet uitgespeeld. Bij de Republikeinen gaat, nu Bush ermee gestopt is en de toekomst van John Kasich en Ben Carson er niet heel rooskleurig uitziet, de strijd om de tweede plaats tussen Marco Rubio en Ted Cruz. Die liggen in de kiezersgunst nu nog dicht bij elkaar. Wil de Republikeinse partij de afgang vermijden die een nominatie van Donald Trump zou zijn, dan moet één van die twee de uitdager worden van de blaaskaak uit New York, de ander moet zich terugtrekken.

Nu willen ze dat geen van beiden natuurlijk, en dat is gunstig voor Trump. Zeker na Super Tuesday, 1 maart, wanneer in een fiks aantal staten voorverkiezingen worden gehouden. Want terwijl tot die datum in de meeste staten de afgevaardigden naar de conventie evenredig met het verkiezingsresultaat verdeeld worden, gaat na die datum de kandidaat die de meeste stemmen krijgt met alle afgevaardigden strijken. De peilingen in die staten, en landelijk, suggereren dat bij een race tussen drie kandidaten Trump dat zal zijn.

Dus wie wordt het, Cruz of Rubio? De gevestigde orde in de Republikeinse partij gruwt net zo hard van Cruz als van Trump. Rubio moet het dus worden. En dan is het logisch dat de partijbonzen, en Rubio zelf, begerig kijken naar al het geld dat is overgebleven in de campagnekas van Bush. Diens steungroepen en geldschieters zullen de komende dagen worden platgebeld. Met het idee dat geld toch wel iets zal helpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden