Geld kan verdriet en wraak in Irak niet afkopen

Het Amerikaanse leger betaalt een schadevergoeding voor Irakezen die'per ongeluk' zijn neergeschoten. De familie blijft zitten met hetverdriet, hc)n de gedachte aan wraak.

Raghad Salahie laat fragmenten van de kogel zien die een einde maakteaan het leven van haar echtgenoot. Op haar laptop heeft ze een röntgenfotovan zijn schedel. Met de neutrale toon van een arts die een diagnose stelt,wijst ze de scherven aan. Maar dan komt er toch emotie in haar stem: Inhet ziekenhuis waar ik als arts werk, zie ik dagelijks Irakezen door ditsoort kogels sterven. Ik heb geleerd ermee om te gaan, maar ik had nooitgedacht dat dit verdriet mij zou overkomen.'

Haar echtgenoot Yasser werd gedood op 24 juni toen Iraakse enAmerikaanse troepen in Amariyah, een beruchte soennitsiche verzetswijk inWest-Bagdad, een huis doorzochten. Ondanks de militaire operatie was de wegniet afgezet. Toen Yasser de straat binnenreed opende een Amerikaansesluipschutter het vuur omdat hij een zelfmoordaanslag vreesde. Kort daarnakwam een commandant zijn condoleances en 5000 dollar bij de 27-jarigeRaghad en haar dochtertje Danya brengen.

Het stemt Raghad bitter dat het daarbij is gebleven. Ze wil meer gelden ze wil vooral ook dat de schuldige gestraft wordt. Maar voorzover bekendzijn tegen geen enkele militair disciplinaire maatregelen genomen vanwegeincidenten waarbij burgers omkwamen of gewond raakten. Terwijl het huilenvan haar dochtertje door het huis klinkt, zegt Raghad: Ik bid tot Goddat Hij de dader blind en lam maakt.'

Het Amerikaanse leger beschikt over vrij nauwkeurige gegevens over hetaantal slachtoffers, maar totaalcijfers worden niet vrijgegeven. Deorganisatie Iraqi Body Count zegt dat sinds het begin van de oorlog 26000burgers door geweld van alle partijen zijn omgekomen. Maar dit zijn alleende doden over wie de media hebben bericht.

In een enkel geval zoals dat van de echtgenoot van Raghad, die behalvearts ook een bekend journalist was, kan de commandant van de betrokkeneenheid besluiten tot onmiddellijke compensatie. Gebruikelijker is echterhet uitdelen van een Claims Card die alle eenheden tijdens patrouilles opzak hebben voor als het mis gaat. Maar het komt het er lang niet altijd vaner een uit te delen. Dan moeten de getroffenen andere vormen van bewijsoverleggen.

In de wijk Mansoer bevindt zich een van de centra waar zij zich kunnenmelden. Op het bureau van Aboe Ahmed liggen de acht dossiers die deafgelopen vier dagen binnenkwamen. Een daarvan gaat over een vader en eenzoon die door Amerikaanse troepen werden gedood. Behalve eengetuigenverklaring van de tweede zoon die overleefde, bevat het eenclaimscard en een foto van een uitgebrande auto.

Een ander dossier gaat over een gewonde. Er zit een foto bij van eendijbeen met een schotwond. De rest van de schadeclaims gaat over auto's dietot wrak gereduceerd zijn. Voor een dode betalen de VS 2500 dollar uit,voor een gewonde 1500.

Aboe Ahmed slaat de mappen dicht. Deze slachtoffers krijgentenminste iets & rdquo;, zegt hij. Wie door verzetsgroepen of Iraakseveiligheidstroepen wordt getroffen, krijgt geen enkele compensatie.'

De uiteindelijke betaling vindt plaats op een van de Amerikaanse bases.Zoals die in de wijk Amariyah, waarvan de omgeving een oorlogszone is.Iraakse troepen onder camouflagenetten controleren de wegen. Amerikaansemilitairen patrouilleren in pantserwagens en er vliegen helikopters over.Hier en daar zijn door buurtbewoners provisorische barricades van palmbomenen brokken steen gemaakt. Er wordt dagelijks gevochten. Desondanks komende meeste Irakezen die zich gemeld hebben voor een schadeclaim hun geldophalen.

Op betaaldagen zijn er rijen te zien tot buiten de basis. Het betalenvan bloedgeld is in Irak heel gebruikelijk. Toch wordt compensatieregelmatig ook niet opgeëist of zelfs geweigerd. Zoals door de vader vaneen jongen die door een binnenrammende pantserwagen werd vermorzeld toenhij vanwege de hitte in de tuin sliep. Geld aannemen betekent aanvaardenwat er is gebeurd. Maar als een familielid door een vijand is vermoord,kunnen veel mannen maar aan een ding denken: wraak & rdquo;, zeggen artsen die veelvan de slachtoffers behandelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden