Geld en djembés op domineesdag

Een dominee moet zich van theoloog tot geestelijke ontwikkelen in zijn gemeente, betoogde Manfred Josuttis gisteren tijdens de jaarlijkse predikantendag in Utrecht. Tweehonderd predikanten verbroederden en verzusterden door het slaan op djembés.

Dominees uit het hele land en van alle protestantse kerken komen elkaar niet elke dag tegen. Daarom waren er gisteren enthousiaste begroetingen bij koffie met cake in de Utrechtse Domkerk.

De eerbiedige opsomming van alle overleden dienaren des Woords - vast gebruik - duurt twintig minuten. De gemiddelde leeftijd op de bijeenkomst van de Bond van Nederlandse Predikanten (BNP) is vrij hoog. ,,Jonge predikanten hebben gewoon geen tijd voor dit soort dingen'', zegt R. Onderstal, als 33-jarige een van de jongste aanwezigen. Zelf is ze er wel elk jaar, samen met haar vader, ook predikant.

,,Wij zijn vooral mensen van het Woord, maar geloven we zelf altijd wat we zeggen?'', overweegt voorganger Hillegonda Ploeger. ,,Soms ervaren we het heilige juist in het zingen.''

Haar gedachte sluit nauw aan bij de lezing van Manfred Josuttis, het zwaartepunt van de dag. De Duitse theoloog ziet de dominee als een 'moderne mystagoog', iemand die 'mensen vergezelt naar een verborgen en verboden gebied: het heilige'. Zijn gehoor luistert ademloos, sommigen met gesloten ogen, anderen met pen en papier.

Predikantenopleidingen zijn volgens Josuttis sterk gericht op wetenschappelijke kennis. ,,In de pastorale praktijk moet een theoloog geestelijke worden.'' Daar is spiritualiteit voor nodig, niet als vroom inzicht, maar door 'lijfelijk uitgevoerd handwerk'.

De jonge predikante Onderstal is ervan onder de indruk. ,,Door knielen of zingen kun je ook spiritualiteit bereiken'', zegt ze. ,,Dan is het niet meer zo zweverig.''

Veel tijd om het te laten bezinken is er niet: Christiaan Rensink, directeur van de Bond, geeft een overzicht van de lopende onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden van de predikanten.

De BNP had na kritiek beloofd als een echte vakbond van zich af te bijten, maar Rensink lijkt toch liever alle partijen te vriend te houden. ,,Hard onderhandelen past niet bij ons'', zegt Rensink. En: deze dag leent zich niet voor materiële beslommeringen - die in de wandelgangen overigens uitgebreid besproken worden.

De grootste BNP-criticasters ontbreken in de Domkerk. Kritiek is er wel. ,,Ik had erop gerekend te kunnen stoppen op m'n 62ste'', verzucht een predikant op leeftijd. Met het vervallen van de vut-regeling moet hij drie jaar langer wachten op zijn emeritaat.

Een andere klacht komt van een jonge dominee. Tweederde baan, maar in de praktijk voltijds predikant. Hij had gehoopt dat de Bond volledige betaling zou bedingen. Gelaten stelt hij vast dat het veel werken voor weinig geld blijft.

Na de lunch staat een workshop 'collegialiteit' op het programma. Op alle stoelen ligt een Afrikaans instrument klaar, variërend van tamboerijn, via djembé tot minitrommel en fluitje. De helft van het publiek is vertrokken vóór het groepsgebeuren losbarst.

Een medewerkster steekt iemand een trommeltje toe: ,,Ach meneer, speelt u toch lekker mee.'' ,,Nee mevrouw'', zegt de vluchtende dominee, ,,ik kan echt niet, ik heb een reünie met vrienden hier om de hoek''.

De overgebleven menigte luistert aandachtig naar cursusleidster Ellen Brouwers, die de ritmes voorzingt in haar Jomanda-hoofdmicrofoon. Op haar instructies brengt het gezelschap aarzelend de eerste ritmes ten gehore en al snel slaat de verbroedering toe, voor zover die nog niet aanwezig was. Een zwaar, slepend ritme galmt door de gewelven. De orkestleidster blaast op haar fluitje. Met tegenzin staakt het orkest de kakofonie.

,,Ik heb er vannacht wakker van gelegen'', vertrouwt ze de zachtjes doortrommelende dominees toe. ,,Maar het klinkt geweldig.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden