'Gekke' minister overvalt Slowakije

Boos zijn ze in Bratislava. Heel boos. Dat blijkt uit een uitgelekte brief van de Slowaakse minister van defensie aan zijn Poolse collega. Voor de Kerst forceerden vertegenwoordigers van het Poolse ministerie van defensie in het holst van de nacht de deur van een Navo-contraspionagedienst in Warschau.

Ze gingen daarbij de vertrekken van Slowaakse functionarissen binnen, onaangekondigd en ongevraagd. Het nieuws lekte uit. De rapen waren gaar. "Nooit eerder heeft een Navo-lid een Navo-institutie overvallen", concludeerde Tomasz Siemoniak, tot voor kort minister van defensie van Polen.

Sinds half november regeert het nationalistische Recht en Rechtvaardigheid. Velen hielden hun hart vast toen de naam van de nieuwe defensieminister viel: Antoni Macierewicz. Deze controversiële persoonlijkheid is het best te typeren als 'compromisloos'.

Dat bezorgde hem een indrukwekkende biografie van verzet tegen het communisme, maar ook felle conflicten met zijn voormalige anti-communistische strijdmakkers. De laatsten vermoeden steeds vaker paranoïa, of regelrechte waanzin bij hun vroegere collega.

Toen ze in 1989 een deal sloten met de communisten die de weg vrijmaakte voor een democratisch Polen, was Macierewicz' oordeel kort: verraad. Toen Macierewicz in 1992 minister van binnenlandse zaken zaken werd, publiceerde hij een lijst met 'agenten van de communistische veiligheidsdienst': bijna allemaal Solidarno¿¿-activisten, inclusief president Lech Walesa. Macierewicz' regering viel prompt.

Hij belandde in de marge van het politieke bedrijf. "Macierewicz is een handige, goedopgeleide, intelligente persoon met veel politieke ervaring, bij wie op een gegeven moment iets niet meer helemaal spoorde", oordeelde in 1994 Jaroslaw Kaczynski, de man die sinds kort alle touwtjes in Polen in handen heeft.

Kaczynski haalde Macierewicz in 2005 terug in de grote politiek. Hij wilde de militaire contraspionage opdoeken, omdat deze bevolkt zou worden door Russische spionnen. Macierewicz' 'liquidatie-rapport' wekte sensatie. Het stond vol namen van agenten en informanten. In het buitenland wreef men de ogen uit van verbazing: een land dat zijn eigen contraspionagenetwerk verraadt?

Vijf jaar later baarde Macierewicz opnieuw opzien. De Poolse president Lech Kaczynski was omgekomen bij een vliegtuigramp in Rusland. De officiële onderzoeken van zowel Polen als Rusland hielden het op een ongeluk. Maar Macierewicz deed ook onderzoek: "Het was zeker geen ongeluk, maar het gevolg van twee explosies in de lucht." En daaruit trok hij de conclusie: de aanslag was 'een oorlogsverklaring'.

Staat van oorlog met Rusland! Daarbij vergeleken is een ruzie met Slowakije een kleinigheid. Het ging er bij het laatste alleen om het hoofd van het contraspionage - een Poolse kolonel - tot de orde te roepen. Bovendien waren de Slowaken volgens Macierewicz' ministerie geïnformeerd over de inval.

Uit de brief van zijn Slowaakse collega blijkt iets anders: "Alleen een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en het belang om de vriendschappelijke relatie en dialoog op vruchtbare wijze voort te zetten, weerhouden mij ervan in het openbaar te verklaren dat die bewering niets met de waarheid te maken heeft."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden