taal

Gekend raakt ingeburgerd als synoniem van bekend

In een artikel over koffie dat onlangs in Trouw stond, werd gesteld dat de gevolgen van het klimaat op de productie van koffie ‘al langer ­gekend’ zijn. Een lezer viel over die formulering.

Had er in plaats van ‘dit Vlaamse woord’ niet gewoon ‘bekend’ gebruikt moeten worden? Op deze manier is ‘gekend’ van oorsprong vooral in Vlaanderen courant en Van Dale labelt dit gebruik dan ook als ‘Belgisch-Nederlands’.

Volgens het woordenboek is het in deze betekenis een vertaling van het Franse woord connu, dat het voltooid deelwoord is van het werkwoord ­connaître (kennen). De manier waarop gekend in de aangehaalde passage wordt gebruikt, is in Nederland (nog) ongebruikelijk.

Er zijn echter ook andere contexten, waarin ditzelfde woord fungeert als attributieve bepaling bij een zelfstandig naamwoord, zoals in ‘gekende kwaliteitsbladen’, ‘een gekende en respectabele stijlfiguur’ en ‘de gekende lijnen van het topvoetbal’ (de voorbeelden stonden in de afgelopen anderhalf jaar in Trouw).

Steeds gewoner

Dit attributieve gebruik van gekend wordt in Nederlandse media steeds gewoner. In vergelijking met de Volkskrant, NRC en De Telegraaf blijkt Trouw hierin voorop te lopen. Stond ‘gekende’ de afgelopen 20 jaar nog geen vijftig keer in De Telegraaf en tussen 100 en 150 keer in NRC en de Volkskrant, in Trouw kwam het woord in dezelfde periode bijna 400 keer voor. Vooral op de sportpagina’s is het woord relatief vaak te vinden.

De toegenomen populariteit van gekend in onze contreien zal dan ook vast en zeker leiden tot een aanpassing van de labeling van dit woord in het woordenboek.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden