Geheime Archieven Vaticaan voor het eerst tentoongesteld

De handtekening van Galileo Galilei onderaan een document in de expositie Lux in Arcana.Beeld reuters

Honderd historische documenten uit de Geheime Archieven van het Vaticaan zijn tot 9 september voor het eerst voor het grote publiek te bewonderen. In de Romeinse Capitolijnse Musea zijn drie verdiepingen gewijd aan documenten van de achtste eeuw tot en met de Tweede Wereldoorlog.

Voor de tentoonstelling Lux in Arcana verlieten de waardevolle documenten voor het eerst de kelders van het grootste archief ter wereld, dat dit jaar vierhonderd jaar bestaat.

Bij binnenkomst stuit de bezoeker meteen op de geprojecteerde handtekening van Galileo Galilei. De originele processtukken van de Inquisitie, waarmee de katholieke kerk de sterrenkundige in 1633 veroordeelde, liggen in een glazen vitrine. Letterlijk aan de voeten van een enorm marmeren beeld van Paus Urbanus VIII, onder wiens pontificaat Galilei werd veroordeeld, omdat Galileo Galilei beweerde dat de aarde om de zon draaide.

Het is slechts een van de vele documenten die geschiedenis schreven. Het Edict van Worms, waarmee Keizer Karel V Maarten Luther in de ban deed (1521), is er ook. Evenals een statig document vergezeld van 81 rode zegels van Engelse parlementariërs, die de paus in 1530 onder druk zetten om het eerste huwelijk van koning Hendrik VIII nietig te verklaren. Maar de paus maakte bezwaar tegen deze scheiding en de Anglicaanse Kerk was geboren.

Niet alleen processtukken en officiële akten, zoals de notulen uit een conclaaf, sieren de zalen. Ook prachtig gedetailleerde miniaturen zijn te bewonderen en een gouden zegel van koning Filips II van Spanje uit 1555. Ook een brief aan de paus, door Indianen geschreven op boomschors, of op zijde door de Chinese vorstin Elena.

Nederlanders
Twee Nederlanders krijgen expliciet aandacht. Van Erasmus van Rotterdam is er een brief uit 1525, waarin hij betreurt dat Luther is geëxcommuniceerd. 'Ik zou niet willen dat het ene kwaad met het andere wordt bestreden', schrijft Erasmus.

Het laatste document is gewijd aan het dramatische relaas van Edith Stein, een van oorsprong orthodoxe-joodse vrouw, die zich bekeerde en gedurende de Tweede Wereld Oorlog samen met haar zus onderdak vond in een klooster in het Limburgse Echt. In de zomer van 1942 werden ze echter opgepakt en kort daarna stierven ze in Auschwitz. In 1998 werd Edith Stein door Paus Johannes Paulus II heilig verklaard.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden