Gehavende Rutte heeft nog een week

null Beeld Tom Janssen
Beeld Tom Janssen

Premier Mark Rutte kreeg gisteravond, tijdens het debat over het aftreden van de bewindslieden op Veiligheid en Justitie, het vuur na aan de schenen gelegd. Maar hoe de oppositie ook probeerde het tapijt onder de VVD-premier vandaan te trekken, Rutte hield stand, zij het niet zonder een nieuwe smet op zijn toch al wat gedeukte imago. De hamvraag: hoe is schade voor partij, premier en coalitie nog een beetje te beperken?

Vandaag zou Fred Teeven in Groningen zijn. Hij zou er rondlopen in de A-buurt, waar de ramen rood zijn en de criminaliteit hoog. Zijn aanwezigheid zou - zo was het plan - de regionale VVD-campagne ondersteunen: 'meer cameratoezicht'.

Maar de Groningse VVD moet het vandaag alleen doen. Teeven is geen bewindsman meer. "Je hoopt altijd dat het landelijk stil blijft als je campagne moet voeren", zegt provinciaal fractievoorzitter Mirjam Wulfse. "Maar nee, dat is niet gebeurd. Dat is een drama."

Een groot drama, misschien wel. Want dit treurspel kent wel heel veel hoofdpersonen. Allereerst Fred Teeven en Ivo Opstelten zelf, die gisteren hun bureaus leegruimden. Maar ook de VVD, die nog een week heeft tot de verkiezingen. En ook het kabinet van VVD en PvdA is gebutst, èn het gezag van premier Rutte.

Om met het laatste te beginnen: omdat Rutte nog tot en met afgelopen zaterdag volhield dat zijn justitieminister Opstelten niets te verwijten viel, heeft hij ook zijn eigen geloofwaardigheid op het spel gezet, vond gisteren de oppositie. "Heeft de premier zijn ministersploeg wel onder controle?", vroeg SP-leider Emile Roemer gisteren aan premier Mark Rutte.

"De premier heeft tot in het weekend domme dingen gezegd en de regie laten lopen", zei CDA-leider Sybrand Buma. "Vindt de premier niet dat hij een kardinale fout heeft begaan?", vroeg D66-leider Alexander Pechtold.

De afgetreden staatssecretaris Fred Teeven zal niet in Groningen campagne voeren voor zijn partij de VVD. Beeld epa
De afgetreden staatssecretaris Fred Teeven zal niet in Groningen campagne voeren voor zijn partij de VVD.Beeld epa

Rutte kwam ermee weg, maar de jongste affaire maakte wel een nieuwe smet op zijn toch al wat gekreukte imago. Dat kreeg al een knauw toen bleek dat zijn manmoedig verdedigen van Kamerlid Mark Verheijen onterecht was - de man bleek toch met declaraties te hebben gesjoemeld. Nu weer. "Lacht Rutte niet te snel alles weg?", vroeg Roemer.

Wat de VVD betreft wordt dat ene woord, 'sjoemelen', toch al wat te vaak gezegd, de laatste tijd. Deze week alleen al bij drie gelegenheden buiten de Haagse arena. Begin deze week eiste het openbaar ministerie in hoger beroep nog vier jaar cel tegen voormalig VVD-gedeputeerde Ton Hooijmaijers. Gisteren trof de partij een bericht in NRC over mogelijk gesjacher rond een burgemeestersbenoeming in de gemeente Stichtse Vecht. En de stroom publicaties over de mistige wereld van Roermondse wethouder Van Rey blijft in die krant ook maar aanhouden. Lastig.

Over precies een week zijn de verkiezingen. De laatste week, zeggen deskundigen, is de week waarin de kiezer zijn keus bepaalt. Wat te doen? De Nijmeegse politicoloog Charlotte Brand, die binnenkort promoveert op aftredende bewindspersonen, denkt dat er voor de liberalen maar één manier is om deze nederlaag publicitair uit te buiten: stellen dat je toch maar mooi de verantwoordelijkheid hebt genomen. "De VVD zal zeggen dat ze hebben opgetreden door af te treden."

Dat is extern. Onderwijl moet er intern gezocht worden naar een nieuw bewindskoppel. In de wandelgangen zoemen allerlei namen rond: Jozias van Aartsen, Ard van der Steur, Sander Dekker, Henk Kamp, Laetitia Griffith. Speculaties, vooralsnog, zonder duidelijke bron.

Voor de PvdA intussen moet dit alles een vreemde gewaarwording zijn. Ze weten hoe het voelt - doorgaans zijn het de sociaal-democraten die juist voor verkiezingen interne rampspoed treft. Nu het de VVD is, houden de sociaal-democraten zich muisstil.

Nog een week, denken ze ook daar. Misschien komt het nog goed.

"Lacht Rutte niet te snel alles weg?", vroeg SP-leider Roemer.Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden