Gehaaide evangelist met één doel: Rousseffs ondergang

Hij gaat misschien niet letterlijk over lijken, maar de werkwijze van de Braziliaanse Lagerhuisvoorzitter Eduardo Cunha wordt niet onterecht vergeleken met die van Frank Underwood, de op macht beluste fictieve politicus uit de Netflix-serie 'House of Cards'. Zonder scrupules gaat de 57-jarige evangelist Cunha voorop in de heksenjacht in het Braziliaanse Congres die het afzettingsproces tegen president Dilma Rousseff geworden is.

De listige Cunha gaf uit wraak het startsein voor de procedure, omdat Rousseffs Arbeiderspartij hem geen rugdekking geeft sinds hij wordt verdacht van corruptieschandalen.

Volgens justitie ontving Cunha smeergeld in het omvangrijke Petrobras-corruptieschandaal. De Zwitserse autoriteiten blokkeerden vorig jaar geheime bankrekeningen op Cunha's naam en die van zijn vrouw en dochter, waar omgerekend meer dan twee miljoen euro stond gestald. Inmiddels onderzoekt het OM minstens dertien buitenlandse bankrekeningen waar Cunha smeergeld zou hebben ontvangen. Zijn naam dook ook al op in de Panama Papers.

In de recentste aanklacht van justitie tegen Cunha van begin april komen details over zijn uitgavenpatroon naar voren. Samen met zijn vrouw Claudia Cruz, een voormalige journaliste en tv-presentator, leidt hij een excentriek miljonairsleven dat meer strookt met dat van een filmster dan dat van een devoot evangelisch volksvertegenwoordiger. Zo reisden Cunha en familie met Oudjaar 2012 naar Miami waar ze in een dikke week meer dan 42.000 dollar verbrasten. Ook houdt Cunha van een goed avondje tafelen: in Parijs gaf hij meer dan 2500 dollar uit in een restaurant, in Rusland ruim 3000 dollar.

De uit Rio de Janeiro afkomstige econoom Eduardo Cosentino da Cunha begon zijn politieke carrière in 1989 als penningmeester van de campagne van presidentskandidaat Collor, de Braziliaanse president die in 1992 opstapte tijdens een impeachment-proces wegens corruptie. Sinds 2003 is Cunha volksvertegenwoordiger in het Braziliaanse Lagerhuis. Sinds 2006 is hij lid van de PMDB, de grootste partij in het Congres en tot voor kort de belangrijkste coalitiepartner van president Rousseff.

De partij stapte eind maart uit de coalitie. Partijgenoot en vicepresident Michel Temer profiteert indien Rousseff weg moet - mits hij niet zelf wordt afgezet. Tweede in lijn van opvolging is Lagerhuisvoorzitter Cunha zelf, die dan nieuwe verkiezingen moet uitschrijven.

Ultraconservatief Cunha had nooit veel op met de progressieve president Rousseff. Hij wil de Dag van de Heteroseksuele Trots invoeren en gruwelt van de rechten die de homogemeenschap in Brazilië verwierf, zoals het recht om te trouwen. Met zijn extreme standpunten is hij het symbool van de conservatieve wind die sinds de verkiezingen van 2014 in het Congres waait. Als gekozen Lagerhuisvoorzitter bepaalt hij over welke wetsvoorstellen wordt gestemd. Cunha weigert bijvoorbeeld elk voorstel te behandelen dat gaat over versoepeling van drugswetten, de abortuswet of homorechten.

Cunha's wraakactie is een race tegen de klok. Hij weet dat er vele bewijzen zijn in zijn nadeel, en dat hem een veroordeling boven het hoofd hangt.

Ironisch genoeg vaart het afzettingsproces tegen president Rousseff juist goed bij de algemene verontwaardiging in het land over wijdverbreide corruptie, ook al gaat het heel ergens anders over. Volgens peilingbureau Datafolha zou twee derde van de Brazilianen Rousseff het liefst zien vertrekken, terwijl de juridische basis van het proces zwak is en door vele deskundigen wordt bekritiseerd. Cunha trekt zich er niks van aan. De gehaaide politicus heeft maar één doel: als ik ten onder ga, dan zij ook.

Impeachmentproces

De speciale impeachment-commissie in het Braziliaanse Huis van Afgevaardigden stemde maandagavond voor afzetting van president Dilma Rousseff. Dit is alleen een advies, dit weekend zal de plenaire vergadering van het Huis stemmen. Rousseff zou volgens voorstanders van het proces de wet hebben overtreden door creatief boekhouden in 2014 om zo de begroting sluitend te maken. Als twee derde van het Huis van Afgevaardigden instemt met afzetting, buigt de Senaat zich er nog over. Indien de helft van de senatoren het proces wil voortzetten, zal Rousseff tijdelijk moeten terugtreden. Die stemming wordt begin mei verwacht. Binnen 180 dagen moet twee derde van de Senaat die uitkomst bevestigen voor een definitieve afzetting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden