Gegijzelde journalist Oekraïne vrijgelaten, spanning stijgt

Een pro-Russische actvist bewaakt een controlepost die vanochtend door het Oekraïense leger werd veroverd, maar later weer werd verlaten in de buurt van de stad Slavjansk in het oosten van Oekraïne.Beeld getty

De Amerikaanse journalist Simon Ostrovsky, die al een paar dagen werd gegijzeld door pro-Russische milities, is vanavond weer op vrije voeten gesteld. Dat laat onverlet dat de spanning in Oost-Oekraïne maar op blijft lopen.

Het Oekraïense leger heeft vandaag zijn operaties tegen de pro-Russische separatisten in het oosten van het land hervat. Bij de stad Slavjansk zouden daarbij zeker vijf pro-Russen zijn gedood, meldde het ministerie van binnenlandse zaken in de hoofdstad Kiev. Als "antwoord op de Oekraïense escalatie" doet Rusland nieuwe militaire oefeningen langs de grens met Oekraïne.

De Russische president Poetin reageerde verontwaardigd op de hervatting van de Oekraïense militaire operaties. Als Oekraïne het leger inderdaad heeft ingezet, is dat "zonder enige twijfel een zeer ernstige misdaad tegen het eigen volk", zei de president.

Als reactie op de Oekraïense stap en op de oefeningen die de Navo in Oost-Europa houdt, is Moskou ook weer begonnen met militaire oefeningen langs de grens met Oekraïne. Rusland heeft daar al wekenlang enkele tienduizenden militairen samengetrokken.

'Stoppen met chantage'
De regering in Kiev eiste vandaag bij monde van interimpresident Oleksandr Toertsjinov opnieuw dat Moskou zijn troepen terugtrekt en stopt met zijn "chantage en inmenging in de interne Oekraïense aangelegenheden".

De Oekraïense interimpresident Olesandr Toetsjinov eiste vandaag dat Moskou stopt met zijn "chantage en inmenging" in Oekraïne.Beeld ap

Ter bescherming van de Russischtaligen in het oosten en zuiden van Oekraïne kreeg Poetin in maart van het parlement de bevoegdheid zo nodig militair in te grijpen. Poetin zei vorige week te hopen dat hij daarvan geen gebruik hoeft te maken.

Zijn minister van buitenlandse zaken Lavrov dreigde gisteren met "een antwoord in overeenstemming met het internationaal recht" als de belangen van Rusland en Russische burgers in Oekraïne in het geding zijn. Of dat antwoord neerkomt op militair ingrijpen liet Lavrov in het midden.

Dode letter
Door het huidige machtsvertoon aan beide kanten lijkt het vorige week in Genève gesloten akkoord een dode letter. In het akkoord was afgesproken dat activisten aan beide kanten hun wapens zouden inleveren en hun bezettingen van gebouwen en andere openbare plaatsen zouden beëindigen. Daarvan is geen sprake.

Als Oekraïne het leger inderdaad heeft ingezet, is dat "zonder enige twijfel een zeer ernstige misdaad tegen het eigen volk",aldus Poetin.Beeld reuters

"De separatisten werden niet betrokken bij de onderhandelingen. Het akkoord was daarom bij voorbaat kansloos", zei defensie-expert Ko Colijn tegen deze krant. Hij pleit voor nieuwe besprekingen in Genève, waarbij ook de Russischtalige separatisten uit het oosten van Oekraïne aan tafel zitten.

De Europese Unie heeft alle partijen vandaag nog eens opgeroepen het internationale akkoord over Oekraïne strikt na te leven. De Amerikaanse president Obama zei dat de VS een nieuw pakket sancties klaar hebben liggen, maar hij gaf ook toe dat die misschien niet voldoende hard zijn om ervoor te zorgen dat Poetin zijn strategie wijzigt.

De separatisten lijken echter niet van plan hun strijd op te geven. Een van de drie door het Oekraïense leger veroverde controleposten werd na een paar uur weer verlaten, waarna de separatisten die weer innamen en versterkten met zandzakken.

Gijzelaars als wisselgeld
De inmiddels vrijgelaten Simon Ostrovsky, werkzaam voor Vice News, was niet de enige gijzelaar in Oost-Oekraïne. Een pro-Russische groepering gijzelt al dagen vermoedelijk rond de vijftien lokale bestuurders en journalisten. Ze dienen als 'wisselgeld' voor eventuele onderhandelingen. "Weerzinwekkend en onwettig", noemde Amnesty International dat vandaag.

De operatie lijkt zich vooral af te spelen rond Slavjansk, een bolwerk van de pro-Russische activisten. Vorige week probeerden Oekraïense militairen ook al om enkele plaatsen in het oosten te heroveren op de separatisten, maar die operatie liep uit op een blamage. De pantserwagens werden tegengehouden door boze activisten en de militairen ontwapend. Zes pantserwagens werden in beslag genomen.

Aanval op wapendepot
In de buurt van het zuidoostelijke Mariupol viel een groep zwaarbewapende pro-Russische separatisten in alle vroegte een Oekraïens wapendepot aan. Die aanval is volgens de tijdelijke Oekraïense regering afgeslagen. De bezetting van het stadhuis in Mariupol is opgeheven, claimden de Oekraïense autoriteiten, maar het gebouw zou inmiddels weer omsingeld zijn door activisten.

Volgens Kiev krijgen de gewapende separatisten - die zo'n tien steden in het oosten van Oekraïne in handen hebben - hulp van Russische militairen, maar net als op de Krim in maart ontkent Moskou dat. President Poetin gaf pas vorige week toe dat hij inderdaad Russische militairen naar de Krim had gestuurd.

De Amerikaanse journalist Simon Ostrovsky wordt al vier dagen vastgehouden door een pro-Russische militie.Beeld afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden