Geest

Verleden week schreef ik over mijn vader en het mes dat hij in het concentratiekamp heeft gemaakt om zich tegen de SS te verdedigen. Toen dat stukje op zaterdag in deze krant verscheen, stond die vol berichten over Máxima Zorreguieta. Zij was de avond tevoren op de televisie verschenen om haar verloving met de kroonprins bekend te maken en, belangrijker nog, om zich officieel te distantiëren van haar vader.

Dat was dringend gewenst, want Máxima heeft een ander soort vader dan ik heb gehad. Mijn vader was slachtoffer, de hare is dader. Jorge Zorreguieta beweert dan wel dat hij als staatssecretaris van landbouw geen flauw idee had van de misdaden van zijn regering, maar dat is een lafhartige leugen. Zelfs ik, die indertijd woonde aan het andere eind van de wereld, tussen maisvelden in een Nederlandse polder, was ervan op de hoogte dat de tegenstanders van de Argentijnse junta op grote schaal werden verbannen, gefolterd en vermoord.

Ja maar, zo zeggen anderen verschonend, Zorreguieta heeft zélf niemand gemarteld of gedood. Natuurlijk heeft hij dat niet gedaan. Ook Videla heeft niet eigenhandig ge-moord. Daarvoor had hij, zoals elke gerespecteerde tiran, zijn mannetjes. Dacht u soms dat Stalin, Mussolini of Mao hun politieke vijanden hoogstpersoonlijk uit de weg ruimden? Men kan van kop tot teen baden in andermans bloed en toch geen druppel bloed aan de vingers hebben. Adolf Hitler heeft zes miljoen joden op zijn geweten, zonder dat hij ooit een jood zoveel als een haar heeft gekrenkt.

Degenen die de verantwoordelijkheid van Zorreguieta bagatelliseren zijn dezelfden die zeggen dat Nederland boter op het hoofd heeft. Nederland moet er vandaag het zwijgen toe doen, omdat Nederland in het verleden nauwelijks kritiek heeft gehad op het Argentijnse generaalsregime.

Ook de geleerde professor Baud stelt dat in zijn rapport over Zorreguieta. Er hebben hier in 1978 wel 'enkele protestacties' plaatsgevonden, aldus Baud, maar die maakten weinig los onder de bevolking. De stichting Steun Aan Argentijnse Moeders (SAAM) denkt daar heel anders over. Volgens SAAM is nergens buiten Argentinië zo heftig geprotesteerd als uitgerekend in Nederland. 'Twintig jaar lang,' aldus een woordvoerder van SAAM, 'hebben wij op moederdag gratis mogen adverteren in zowat alle Nederlandse dag- en weekbladen. We kregen maar liefst een kwartpagina tot onze beschikking om onze solidariteit te tonen met de Dwaze Moeders van het Plaza del Mayo en om fondsen te werven voor Argentijnse kinderen van wie beide ouders waren vermoord. Er is in Nederland wel degelijk sprake geweest van een brede betrokkenheid. Door buitenlandse actiecomités werden wij om die betrokkenheid benijd.'

Terug naar Máxima, die werd grootgebracht door een handlanger van Videla en die een school bezocht waar iedere ochtend werd gebeden om God te danken voor de generaals die het Argentijnse volk van 'subversieven' hadden verlost. Hoevéél afstand heeft ze eigenlijk van haar misdadige vader en haar totalitaire opvoeding genomen? Het pardon dat ze op de televisie maakte was van een verpletterende onnozelheid. 'Hij had de beste intenties,' zo zei ze over haar vader, 'maar in een fout regime.' Ze voegde daar onmiddellijk aan toe, dat hij weliswaar bij de voltrekking van het voorgenomen huwelijk zou ontbreken, maar dat hij in de geest aanwezig zou zijn. Niet één keer maar tot driemaal toe sprak ze met een warme glimlach over de geest van haar vader. Daarmee joeg ze mij de stuipen op het lijf. Want meer nog dan de man an sich wil ik zijn geest buiten Nederland houden. De geest van Jorge Zorreguieta is dezelfde geest waardoor mijn vader voor het leven werd verminkt. Het is de geest van de knoet en de zweep, de geest van deportaties en eliminaties, de geest van het massagraf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden