Geestig en, in Europese ogen, tamelijk onschuldig

Dans

Julidans ***

Het festival Julidans is een plek voor tegendraadse (dans)kunstenaars die niet in ballethokjes denken, maar vanuit een frisse cross-over voorstellingen maken. Voor Nederland nieuwe namen staan naast festivallievelingen. Juist die mix is aantrekkelijk, ook al zijn de afzonderlijke voorstellingen, met thema's als genderidentiteit tot de oorsprong van leven, soms niet alle even geslaagd. Nog tot 12 juli in Amsterdamse theaters.

Nieuwe naam: Young Jean Lee met 'Untitled Feminist Show'.

Vanuit de zaal schrijden de zes naakte vrouwen statig het podium van de Amsterdams Stadsschouwburg op. Wanneer ze langslopen, kun je ze praktisch aanraken. De een heeft zware borsten, een ander een hangbuik, weer een ander striae - in alle vrouwelijke glorie tentoongespreid. Hun ademhaling is aangezet tot een dreigend unisono, als voorbode van een heidens ritueel. Dat is een zwaar en nogal misleidend begin voor zo'n luchtig stuk als 'Untitled Feminist Show' van de hokjesgeest bestrijdende Koreaans-Amerikaanse theatermaker Young Jean Lee. En luchtig niet alleen in niet-geklede zin. Want de show, met zes performers uit verschillende regionen van de New Yorkse underground showbizz, ontrolt zich als vrolijke revue met mime, komische sketches, moderne dans en showstoppers. Alles in evakostuum, dat wel. De performers, van wie niet een beantwoordt aan het schoonheidsideaal, bewegen zelfbewust van scène naar scène. Hierbij bewandelen ze, zoals in de programmatoelichting staat, de 'grenzen van genderidentiteit'. Soms letterlijk: transformerend van sekskitten in Mr. Caveman. Soms voor de hand liggend: in een dans die bestaat uit stofzuigen, luiers verschonen, de afwas doen. En soms onbetamelijk: wanneer er op mannelijk publiek gericht fellatio wordt gemimed, eindigend in een slapstickcastratie. Geestig. Maar meestal is het, ondanks het naakt, verbazingwekkend onschuldig, zoals wanneer die lijven zich als in één lillend brok vrouwenvlees plooien tot een bloesem annex vruchtbaarheidsgodin; hier wordt het vrouwelijke gevierd.

Zo is 'Untitled Feminist Show' een lappendeken van inhoudelijke stuurloosheid, met de vooraanname dat de toeschouwer vastzit in stereotypen. Een spiegel levert het niet op, of spreekt hier een cultuurverschil tussen de VS en Europa?

Festivallieveling: Sidi Larbi Cherkaoui/Eastmen-Yabin Dance Studio met 'Genesis'.

Een evenwaardige dansontmoeting van oost en west is 'Genesis' van Sidi Larbi Cherkaoui niet te noemen. Daarvoor leunt de Chinees-Europese danscast te veel op het bewegingsidioom van Cherkaoui zelf, met veel vloeiende draaibewegingen en acrobatisch grondwerk dat op hiphop is gestoeld. En dat is jammer, aangezien de dansers worden aangevoerd door sterdanseres Yabin Wang, een plaatje van elegantie en gratie, wier Oosterse mysterie breder voor het voetlicht had gemogen. Wel ziet 'Genesis' er beeldschoon uit, zoals het werk van deze Vlaams-Marokkanse choreograaf altijd door een ringetje is te halen.

De scène wordt bepaald door verrijdbare cellen van glas, die clusters en gangen vormen, als atomen die clusteren of juist delen. De witte jassen die de dansers dragen versterken de indruk van een ziekenhuis of laboratorium, waarin het leven ontstaat en onder een vergrootglas wordt gelegd.

In een dansscène wordt een dode in een lijkzak op een brancard binnengereden. De zak wordt opengeritst en het lichaam als een marionet bespeeld en weer tot leven gewekt.

Filosofische associaties over leven en groei legt Cherkaoui, met zijn interesse in mystiek en religie, langs lijnen van het scheppingsverhaal. Een boom groeit uit ledematen, appels in de vorm van glazen bollen worden als lichtgevend aureool om het gezicht van een danseres geplooid om later met een doffe bons op de vloer te vallen.

We zien de verdrijving uit het paradijs, de ruzie van Kaïn en Abel. Indrukwekkend zijn de Chinese danseressen die van hun lange haar een extra ledemaat maken, in een dans van hoop en verlangen. Alles is feeëriek in dansbeelden gevat; handen worden wuivend zeegras of planeten in een uitdijend sterrenstelsel. Dan schuurt Cherkaoui tegen de behaagzucht aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden