Geertje Lycklama: eerlijk delen geen hemelfietserij

GRONINGEN - "Een maatschappij waar zorg, verantwoordelijkheid en werk eerlijk wordt gedeeld is geen hemelfietserij. Als we willen kan het."

Geertje Lycklama verdient de prijs, aldus de jury, omdat in haar leven een paar trefwoorden te herkennen zijn: strategie en beleid, pionieren en verbinden. Op terreinen van vrouwenemancipatie en met name de positie van vrouwen in de Derde Wereld heeft zij de afgelopen jaren een grote rol vervuld.

Zij is op het ogenblik rector van het in Den Haag gevestigde Institute of Social Studies, een multi-disciplinair opleidingsinstituut voor mensen uit de Derde Wereld dat na de tweede wereldoorlog mede is opgericht door de econoom Jan Tinbergen.

Lycklama maakte haar entree voor het Nederlandse publiek in de jaren 70, toen zij op het ministerie van buitenlandse zaken onder het kabinet-Den Uyl werd aangesteld om een vrouwenbeleid voor ontwikkelingssamenwerking op te zetten. Sindsdien heeft aandacht voor vrouwen een belangrijke plaats in het beleid. Ze werd geboren in het Friese dorp Lollum, studeerde sociologie, vertrok met haar man voor enkele jaren naar het buitenland, en promoveerde na terugkomst in 1976.

Veel veranderd

Er is veel verbeterd voor vrouwen sinds de jaren 70, vindt Lycklama, ook in de ontwikkelingslanden. In een interview met Trouw zei ze vorig jaar: "Je kan de wereld niet van de ene op de andere dag veranderen. En als je ziet wat er wel gebeurd is, de afgelopen vijftien jaar, is dat toch bemoedigend."

Gisteren, op de Groningse universiteit, nadat ze de oorkonde en een bedrag van 5000 gulden had ontvangen, zei ze, dat er zeker vergeleken met de periode waarin Aletta Jacobs leefde (100 jaar geleden) veel veranderd is. "Maar speciaal op het terrein van machtsvorming voor en door vrouwen moet nog veel gebeuren, internationaal, maar ook in Nederland."

Ze wil toe naar een rechtvaardige maatschappij, waar mannen en vrouwen de verantwoordelijkheid en het werk delen als het gaat om het grootbrengen van een nieuwe generatie en het verzorgen van de oude generatie. Zo'n samenleving is "geen hemelfietserij" , in haar woorden. Het past bij een toekomstige maatschappij met grote flexibiliteit.

Dat vraagt grote aandacht voor meisjes met geringe opleiding, die "rationeel kiezen voor de vermeende zekerheid van een huwelijk boven een slecht betaald baantje. Een keus die ertoe zal leiden dat ze zeker achterblijven waar het gaat om macht, welvaart en mogelijkheden" , aldus Lycklama gisteren.

Meedoen helpt niet

Lycklama heeft altijd bestreden dat vrouwen door simpel 'meedoen' in de mannenwereld, dus door integratie, hun achterstand kunnen inhalen. Integratie gaat in haar ogen voorbij aan de patriarchale verhoudingen in samenleving en instituties.

In het juryrapport heet Geertje Lycklama "een waardig opvolgster van Aletta Jacobs" . Jacobs, arts, streed in het begin van deze eeuw voor gelijke rechten van man en vrouw. Zij was de spil in een internationaal netwerk van vrouwen. Ook daar ziet de jury een parallel tussen de beide vrouwen. In 1990 kreeg de econome Marga Bruyn-Hundt de Aletta Jacobsprijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden