Geen zwerfafval? Dan ook geen ratten

Bewoners Hillesluis krijgen te horen dat je etensresten beter niet aan de natuur kunt teruggeven

REPORTAGE | ADRI VERMAAT EN BART ZUIDERVAART | ROTTERDAM

Binnen vijf kwartier zijn alle 250 broodjes kip en rundvlees in de magen van de kinderen van de Slaghekbuurt in Rotterdam-Zuid verdwenen. Iedereen die van de gratis lekkernij van de deelgemeente Feijenoord profiteert, krijgt als bewijs een stempeltje. Bij een vorige gelegenheid aten sommigen drie van die broodjes en kregen anderen niks.

Dat moest dus anders, vindt Nurdan Tatoglu, opbouwwerkster in de wijk Hillesluis, waartoe de Slaghekbuurt behoort. Achter het uitdelen van de broodjes zit een gedachte, vertelt zij.

Hillesluis moet op alle fronten beter en het belang van schone straten is te lang onderschat.

De wijk met 14.000 inwoners moet schoner. Om die reden namen de Turkse en Marokkaanse buurtmoeders het initiatief voor deze speciale middag. Anneke Dekkers van de Rotterdamse reinigingsdienst Roteb deelt vanuit een van de kraampjes in de Klosstraat folders uit over aanpak en bestrijding van ongedierte. De buurtmoeders zijn er, net als de wijkagent en medewerkers van de dienst Stadstoezicht. Zwerfvuil en etensresten niet 'op' straat, maar 'van' de straat. Daar draait het vanmiddag om.

De Slaghekbuurt telt veel alleenstaande moeders. De kinderrijke wijk geldt als één van de armste van Nederland. De huizen in de Pantserstraat, de Maliestraat, de Klosstraat en verdere omgeving zijn de afgelopen vijftien jaar tegen de grond gegaan en heropgebouwd. Fysiek ziet het er inmiddels prima uit, met een mooi plein in het hart van de wijk en een speciale boom waar buurtmoeders hun wensen doen, in de hoop dat deze ooit verhoord worden.

Hangjongeren zijn hier nog niet verleden tijd. Ze stichten als het donker is brandjes, jagen de jonkies weg van het plein en van het voetbalveldje. Het gevoel van onveiligheid in Hillesluis is groot, evenals de irritatie over het gemak waarmee etensresten en andere rommel op straat worden gegooid. Nurdan Tatoglu, sinds 2006 werkzaam in de wijk: "Als je een probleem hier wilt oplossen, moet je het gedrag van de mensen veranderen. Zwerfvuil, broden, rijst, pasta, vlees, dat willen we niet op straat. Ratten zijn vies en gevaarlijk, dat kun je honderd keer zeggen maar het gaat erom dat de bewoners dat probleem onderkennen en zich hiernaar gedragen".

Het vuilprobleem van de straten en pleinen heeft deels een religieuze achtergrond. Vooral de eerste generatie niet-westerse bewoners, met een islamitische achtergrond, wil etensresten niet in een container kwijt, maar juist 'teruggeven aan de natuur'. De jongere generaties, onder wie de buurtmoeders, wijzen regelmatig, soms tot in de moskee, op de gezondheidsrisico's die hieraan kleven. "Het dilemma is of je het welzijn van je kleinkind belangrijker vindt dan het geloof dat je aanhangt", zegt Tatoglu. "Ratten, ander ongedierte, duivenoverlast, niemand wil dat. Daarom willen we de mensen ervan overtuigen dat het beter is etensresten in de vuilniszak te stoppen. Als je het goed uitlegt, weegt gezondheid toch zwaarder".

Eén van de buurtmoeders, zij is 48, heeft drie kinderen en woont al dertig jaar in de Slaghekbuurt, wil om onduidelijke redenen niet met haar naam in de krant. Zij zegt: "We willen geen overlast van ratten, duiven en muizen. Als buurtmoeders willen we dat de wijk 'groeit' en de achterstand naar andere wijken toe inloopt. We moeten doorzetten. Eten hoort niet op de stoep of onder een boom. Daarom spreken wij bewoners die het veroorzaken er op aan".

Nurdon Tatoglu: "Turkse en Marokkaanse mensen zijn gewend om veel levensmiddelen in te kopen. Anderhalf brood in plaats van een half. Ze koken niet voor vijf mensen, maar voor acht. Als wij vragen waarom ze dat doen, antwoorden ze vaak dat zij gastvrij willen zijn als er onverwacht bezoek komt. Wat overblijft gaat terug naar de natuur, zegt de eerste generatie. De nieuwe generaties begrijpen dat beter."

Eerdere artikelen over Rotterdam-Zuid verschenen in de krant van 19 en 22 maart, 5 en 19 april, 3, 17 en 31 mei en 14 juni.

Mobiel theater licht jeugd voor over zwerfvuil
Het schoonmaken van de straten in Rotterdam-Zuid is geen probleem. Het schoonhouden ervan is dat wel. Met 14.000 inwoners is de wijk Hillesluis erg dichtbevolkt. Daarnaast bestaat pakweg 90 procent uit hoogbouw en zijn er grote winkelstraten als Beijerlandselaan en Groene Hilledijk. Eén van de problemen is dat bewoners regelmatig vuil náást de container zetten, terwijl die niet vol is. Toch begint de gezamenlijke aanpak via de driehoek 'reiniging, communicatie en handhaving' vruchten af te werpen. Het aantal meldingen in Hillesluis van bewoners over ongewenst grof vuil op straat nam in 2010, ten opzichte van 2009, met bijna 400 af tot 246. Het aantal meldingen over zwerfvuil daalde in dezelfde periode met bijna 300 tot 811. Reinigingsdienst Roteb doet veel aan groepsvoorlichting en heeft een wijkgerichte aanpak. Met een mobiel theater trekt de dienst langs scholen in de stad om jongeren bewust te maken van hun verantwoordelijkheid. Geduld hoort er bij, is de ervaring van de reinigingsdienst. Zo is het scheiden van afval nog geen gewoonte.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden