Geen zin in seks? Ook dat is tegenwoordig een aandoening

Er was een tijd dat geen zin hebben in seks bij vrouwen als een normaal en doorgaans tijdelijk verschijnsel werd beschouwd. Stress in een relatie, gevoelens van onveiligheid, zelfs religieuze taboes konden bijdragen aan verminderde seksuele lust.

Geen zin in seks is tegenwoordig een aandoening, een disfunctie. Het heeft ook een naam: FSD (female sexual disfunction). Het is een storing die, met brede steun van de farmaceutische industrie, inmiddels is genomineerd voor opname in de vijfde editie van het handboek voor psychiaters.

Ray Monihan, een Australische onderzoeksjournalist en wetenschapper, publiceerde vorig jaar een ontluisterend onderzoek naar de manier waarop seksualiteit in de afgelopen tien jaar is gemedicaliseerd. Dat boek is nu in het Nederlands vertaald. In 'Seks, leugens en medicijnen', werkt hij de casus van zo'n marketingziekte uit: gebrek aan seksuele lust.

Enkele jaren geleden schreef Moynihan samen met Alan Cassels een bestseller ('Selling Sickness'/'Allemaal aan de medicijnen', uitg. Elmar) over het verschijnsel dat fabrikanten ongemakken die eigenlijk geen ziekten zijn, ontwikkelen tot serieuze aandoeningen om nieuwe, grote markten aan te boren: schimmelnagels, penisslapte, botontkalking, overmatig piekeren, om er paar te noemen.

Zeker, er zijn mensen die serieus last hebben van deze problemen, dat geldt ook voor verminderde seksuele lust. Voor deze mensen kan hulp noodzakelijk zijn, maar de aantallen 'patiënten' zijn bij lange na niet zo hoog als Big Pharma ons zo graag wil laten geloven.

Female sexual disfunction is voor de industrie een potentiële goudmijn. Na het succes van Viagra voor mannen, heeft de industrie hemel en aarde bewogen om ook zo'n kaskraker voor vrouwen op de markt te brengen. Moynihan reconstrueert nauwgezet en meeslepend de ontstaansgeschiedenis van de jongste vrouwenziekte, die volgens de industrie en sommige psychiaters toch echt het gevolg is van een chemische onbalans in de hersenen.

En laat daar nou net een pilletje voor zijn? Zo ver is het nog niet. Ondanks miljoeneninvesteringen is het nog niet gelukt de 'roze Viagra' te produceren. Farmaceutisch bedrijf Boehringer Ingelheim staakte vorig jaar een klinische studie naar de lustpil Girosa (flibanserin). Boehringer kon bij de Amerikaanse geneesmiddelautoriteit FDA de veiligheid en de effectiviteit van het middel niet hard maken.

Het was een strop voor de van oorsprong Duitse farmafirma. Boehringer had hoge verwachtingen van Girosa. Ook in Nederland hebben enkele honderden vrouwen meegedaan aan een internationale studie naar de werking van het middel.

In een uitgelekt intern memo stuwde Boehringer Nederland het potentieel voor de nieuwe pil op tot hoogten waar de aandeelhouders van smulden: verminderde seksuele lust 'is een aandoening die met lijdensdruk gepaard gaat en die mogelijk één op de vijf vrouwen kan treffen', beweerde het bedrijf in het document.

Moynihan toont aan dat de industrie handig gebruik maakt van de seksualisering van de samenleving, waarin mannen altijd klaar moeten staan om in actie te kunnen komen (desnoods met wat hulp van die blauwe pil) en waarin van vrouwen wordt verwacht dat ze hun schaamhaar volledig wegwaxen als bewijs van een succesvol seksueel bestaan. Een omgeving waarin, zoals Moynihan schrijft, pornografie van een verborgen onderstroom een allesoverheersend element in reclame en cultuur is geworden. Een ontluisterend boek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden