Geen zee te hoog

Actievoerder | De Amerikaan Peter Willcox is al veertig jaar kapitein op schepen van Greenpeace. En hij komt nog altijd even graag in actie.

Greenpeace-kapitein Peter Willcox (63) heeft nergens spijt van. Twee maanden bracht hij door in een Russische cel, als kapitein van de Arctic Sunrise. Zijn schip voer in Arctische wateren voor een actie bij een Russisch boorplatform. De kustwacht arresteerde hem en hij belandde in een Russische cel. Hij hoorde vijftien jaar tegen zich eisen, het werden twee maanden. Maar hij zou het zo weer doen, vanwege de aandacht voor de gevaren van het boren in de Arctische oceaan. Willcox, lachend: "En het was een goed dieet. In twee weken was ik 13 kilo kwijt."

Zijn tijd achter Russische tralies was de reden voor de kapitein om zijn ervaringen en visie op te schrijven. Om mensen te motiveren actie te ondernemen voor het milieu. De aarde is volgens de kapitein ver heen, maar nog wel te redden.

Ervaringen om op te schrijven waren er meer dan genoeg. Veertig jaar is Willcox actief als kapitein in de Greenpeacevloot. Nog meer dan zeeman is de Amerikaan een activist. Talloze keren zwaaide zijn gezin hem uit, als hij uitvoer om te strijden tegen walvisvaarders in Japan, kernproeven in de Stille Oceaan of gifverbrandingen op de Noordzee. Regelmatig ketende hij zich vast aan een harpoenkanon.

Willcox is geliefd bij Greenpeace. Op het hoofdkantoor van de actiegroep in Amsterdam wordt hij vaak begroet of omhelsd. Even is hij hier voor interviews. De Amerikaan lag hier vaak in de haven, beschouwt Amsterdam als zijn tweede thuis, maar het liefst is hij op zee. Aan wal zijn is even leuk, zegt Willcox, onderuitgezakt op een sofa in het gebouw, maar er gaat niets boven actievoeren.

"Iedereen zou een keer opgepakt moeten worden", zegt Willcox enthousiast. Laatst nog hoorde hij dat Greenpeace-leden uit Washington bij het Witte Huis waren gearresteerd tijdens een actie. "Geweldig! Want het is zo bevestigend om actie te voeren, om fysiek iets te doen. Dat laat je je beter voelen over jezelf en jouw plek op de planeet. Je hebt er baat bij."

Willcox zegt nog net zo vol passie te zijn over zijn zaak als vroeger. Het kost de kapitein weinig moeite om zich op te winden over de staat van het milieu. En dan met name over wie daar in zijn ogen verantwoordelijk voor zijn. Oliebedrijven als Exxon en Shell wisten volgens de Amerikaan veertig jaar geleden al 'donders goed' dat ze CO2 in de atmosfeer pompten.

"Ze hebben miljarden uitgegeven om erover te liegen. Ze moeten stoppen met boren naar olie en hun miljoenen investeren in windmolens en zonnepanelen." Zover Willcox weet, zijn de leidinggevenden bij grote oliebedrijven schuldig aan moord. "Mensen zijn omgekomen door klimaatverandering."

De Amerikaan heeft offers moeten maken in zijn loopbaan als activistenkapitein. Willcox stond aan het roer van de eerste Rainbow Warrior, het vlaggeschip van Greenpeace, dat in 1985 in Auckland werd opgeblazen door de Franse geheime dienst. Dat moest voorkomen dat het schip zou afreizen naar de Stille Oceaan om te protesteren tegen Franse kernproeven. De Nederlandse opvarende Fernando Pereira kwam om het leven. Als een wereldmacht zoveel moeite ondernam om hen te dwarsbomen, redeneerden Willcox en de zijnen destijds, moesten ze wel met iets goeds bezig zijn.

Willcox is dankbaar voor de afgelopen decennia waarin hij over de wereldzeeën voer van actie naar actie, maar trots op zijn werk is hij niet. Met name door de schrikbarende situatie waar het milieu volgens hem nu in verkeert, door het gebruik van fossiele brandstoffen. "De oceanen kunnen in dit tempo over tien jaar dood zijn. Die produceren het meeste van onze zuurstof. Ik heb het dus niet over meer droogte of regenachtige dagen. Ik heb het over de lucht die we allemaal inademen. "

Misschien had Greenpeace meer winst kunnen boeken en was de toestand van de aarde anders geweest, zegt Willcox, hadden hij en de organisatie toen evenveel geweten als nu.

Kapitein Willcox heeft een vrouw, twee dochters en een stiefzoon. Vaak moest hij ze missen in zijn veertig jaar op zee, maar de tijd is nog niet rijp om voorgoed aan wal te gaan. Dat kan de Amerikaan niet rechtvaardigen, zegt hij, juist omdat hij zijn kinderen in een andere wereld wil zien opgroeien. Door zijn lange staat van dienst is zijn stem belangrijker dan ooit, zegt Willcox, en moet hij wel doorgaan tot er een politieke verschuiving is.

"We gaan de gevolgen van wat we het klimaat aandoen nog meemaken. Die kunnen we niet blijven negeren, maar moeten we vroeg of later aanpakken. Dat is een verandering die we zelf teweeg moeten brengen. Dat het Great Barrier Reef in tien jaar is afgestorven, overtuigt de oliebedrijven niet. Mensen moeten het doen."

Greenpeace Captain Peter Willcox en Ronald B. Weiss Kosmos Uitgevers, 19,99 euro.

Wie is Peter Willcox

Greenpeace-kapitein Peter Willcox komt uit een politiek actief nest. Als kind maakte hij meerdere protestacties van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging mee. Het optimisme daar inspireerde hem. Ook Willcox' liefde voor varen stamt uit zijn jeugd: zijn ouders waren fanatieke zeilers.

Willcox werkt vanaf zijn twintigste aan boord van milieu- en onderzoeksschepen. In 1981 leest hij in een visblad dat een actiegroep genaamd Greenpeace bootwerkers zoekt aan boord van de Rainbow Warrior. Hij besluit te reageren. Binnen vier maanden is hij kapitein. Willcox is hertrouwd, heeft twee dochters en een stiefzoon en woont in Islesboro, Maine, in de Verenigde Staten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden