Geen woorden maar daden

portret | Clint Eastwood houdt van mannen die actie ondernemen, adequaat, no-nonsense. Zo was hij als acteur en zo is hij ook als regisseur.

Typisch Clint om een Amerikaanse held voor het voetlicht te schuiven. In 'Sully' - vanaf vandaag in de bios - is dat de piloot die enkele jaren terug een noodlanding maakte in de Hudsonrivier, en daarmee vele levens redde. Bravo! Maar dat is niet de kern van Eastwoods betoog.

Het gaat hem om de nasleep, de held die onterecht in de beklaagdenbank belandt. De manier waarop Tom Hanks de piloot speelt is daarbij niet onbelangrijk, als toonbeeld van de goudeerlijke, hardwerkende Amerikaan die het zwaar te verduren krijgt, maar manmoedig terugvecht.

Eastwood houdt van mannen die actie ondernemen, adequaat, no-nonsense. Vorige maand nog viel hij in een veelbesproken interview uit tegen de politiek-correcte 'pussy generation' die overal het woord racisme op plakt. Racistische uitspraken van Donald Trump? 'Just fucking get over it!'

Met dezelfde geestdrift gaf hij vier jaar geleden een pijnlijke, geïmproviseerde speech op de Republikeinse conventie, pratend tegen een lege stoel die Obama voorstelde. Opgezweept door joelende aanhangers van Mitt Romney maakte hij het halsafsnijdgebaar. Met de gevleugde woorden van Dirty Harry ('Make my day!') besloot hij zijn rede.

Dirty Harry, u weet wel, is de geharde politie-inspecteur uit San Francisco die geweld met geweld bestreed, en waarmee Eastwood in 1971 zijn grote Amerikaanse doorbraak beleefde. Zo populair was de vuilbekkende, schietgrage agent dat hij terugkeerde in vier bioscoopfilms.

Eastwood, in 1930 geboren in hetzelfde San Francisco, begon midden jaren vijftig als B-filmacteur in Hollywood. Als bijbaantje groef hij zwembaden uit. Tot hij enige bekendheid kreeg als cowboy in de populaire tv-serie 'Rawhide'. Sterrenstatus verwierf hij midden jaren zestig in Italië aan de zijde van Sergio Leone, met wie hij drie excellente spaghettiwesterns maakte met als klapstuk 'The Good, The Bad and The Ugly'.

Eastwood was 'the man with no name', de zwijgzame huurling met kenmerkende bruine hoed, groene poncho en een stompje sigaar tussen de tanden. Mr. Cool ten voeten uit. Zelfs nu, op 86-jarige leeftijd, kan hij nog kijken als toen, met dichtgeknepen ogen die zo min mogelijk verraden.

Clint groeide uit tot een legendarische westernheld die van zijn zwijgzame tronie zijn handelsmerk maakte. Geen woorden maar daden. En met diezelfde vastberadenheid begon hij in 1971 ook te regisseren. Het geheim, zei hij, was veel rondhangen op filmsets, goed kijken en luisteren, en dan je eigen ding doen. In zijn geval betekende dat alles uitproberen in het machogenre: westerns, thrillers, misdaadfilms, roadmovies.

Tot hij het aandurfde om persoonlijker films te maken, biopics over zijn jazzheld Charlie Parker ('Bird') en filmheld John Huston ('White Hunter, Black Heart'), later gevolgd door een film over Nelson Mandela ('Invictus').

Dan de hits. Met 'Unforgiven' vond hij de western als het ware opnieuw uit, door de rol van geweld in zijn vorige films te overdenken. Het leverde hem op zijn 62ste zijn eerste Oscar op. Op zijn 74ste lukte hem dat opnieuw met 'Million Dollar Baby', een verhaal over een vrouwelijke bokser. En ja, iedereen viel van zijn stoel toen hij met Meryl Streep een tedere liefdesfilm maakte ('The Bridges of Madison County').

Eastwood werkte duidelijk aan het ontmythologiseren van zijn eigen macho-creatie. Over zijn privéleven weten we niet veel - behalve dat hij acht kinderen heeft bij zes vrouwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden