Geen wonder dat Schotte geliefd is

Curaçao maakt vandaag duidelijk of het nog achter ex-premier Gerrit Schotte staat. Juist in arme buurten geniet de MFK-leider steun. Hij deelt er voedselbonnen uit en neemt af en toe biertjes mee voor de jeugd.

Suzette Adelina zit op een stoel voor haar huis. Die stoel is kapot en het huis ook. Haar onderkomen is niet meer dan een stenen gebouwtje met half ingestort dak. "Gerrit Schotte helpt mij", zegt de vrouw. "Hij helpt iedereen. Het is een goede man." Haar nicht Melania knikt. "Schotte zorgt ervoor dat de kinderen computers hebben op school." De familie stemt vandaag vol overtuiging op Movementu Futuro Korsou (MFK), de partij van Gerrit Schotte, voormalig premier van Curaçao.

Hier, in de buurten Wishi en Marchena, letterlijk onder de rook van de vervuilende raffinaderij, heerst de armoede. Hele families van soms drie of vier generaties wonen in kleine huisjes. Drugs en criminaliteit maken er voldoende slachtoffers. Het zijn de wijken van Willemstad waar bewoners worden verleid om met hun maag vol cocaïnebolletjes naar West-Europa te vliegen. Vaak gaat zoiets goed, maar lang niet altijd. Dit is ook de plek waar de scholen sluiten zodra de olieraffinaderij weer eens een ondraaglijke stank verspreid. Mensen in Wishi en Marchena willen wel verhuizen, maar kunnen dat niet. Geld is er nauwelijks. De werkloosheid is hoog.

Waarom de familie Adelina op Schotte stemt? Eenvoudig: binnen in huis staat een voedselpakket, uitgedeeld door het campagneteam van MKF. Er zit rijst in, een wc-rol, olie, een pakje soep. Veel is het niet, maar genoeg om blij van te worden. En genoeg om Schotte te bedanken in het stemhokje.

In de vaak onverharde straten van deze wijken lopen de promotiemeisjes van MFK rond, sexy gekleed in strakke shirts. Ze delen kaartjes uit met het portret van Gerrit Schotte en een telefoonnummer erop. Wie belt, maakt kans op maandelijkse boodschappen ter waarde van 100 Antilliaanse gulden (45 euro). Gratis. Een cadeau van Schotte voor de arme mensen, zegt een van de promotiemeisjes. Ze lacht er vriendelijk bij. Het meisje vertelt niet dat de tegoedbon pas kan worden verzilverd wanneer Schotte opnieuw premier wordt. Dat krijgen de arme mensen te horen zodra ze het telefoonnummer bellen en hun gegevens moeten achterlaten. Is het omkoping? Het lokale Openbaar Ministerie vindt van niet. Burgers in bezit van een dergelijke tegoedbon wordt een vette worst voorgehouden, maar niemand wordt gedwongen om op Schotte te stemmen.

Verderop onder een dikke boom tref je elke dag dezelfde jongemannen. Brothers, heten ze in de buurt. Ze drinken bier, hangen wat rond en stralen voornamelijk verveling uit. Politiek interesseert de mannen niet. Maar Gerrit Schotte, zegt Ety Sabina, is een goede gast. Hij is in ieder geval een politicus die de taal van de straat spreekt. Schotte is 38 jaar. De flamboyante man weet precies wat onder jongeren leeft. "Hij komt hier wel eens langsrijden", zegt Sabina, "en dan stopt de chauffeur en stapt Schotte uit voor een praatje." De MFK-vlaggen die naast de boom hangen, heeft de partijleider persoonlijk uitgedeeld. En hij neemt af en toe biertjes voor de hangjongeren mee. Geen wonder dat de politicus hier geliefd is.

De verkiezingscampagne van Schotte is groots en indrukwekkend. Hij zoekt graag de randen van het toelaatbare op. Rosa Muzo, een vrouw uit de volkswijk Muizenberg, in het noorden van Willemstad, kreeg de MFK-leider persoonlijk aan haar deur. Wat ze ging stemmen, wilde Schotte weten. "Niet op uw partij", antwoordde Muzo. "Wat hebt u de afgelopen twee jaar voor mij gedaan? De boodschappen zijn duurder geworden, dat is onder uw bewind gebeurd." Schotte verdedigde zich door te zeggen: "Ik heb geen eerlijke kans gehad. Laat mij verder regeren."

De ex-premier kon Rosa Muzo niet overtuigen. Enkele dagen later werd ze door het MFK-campagneteam gebeld. "Volgens onze gegevens gaat u op Schotte stemmen", werd de vrouw voorgehouden. Muzo schrok ervan. De partij weet nu wie ze is, waar ze woont en claimt alvast haar stem. Pure intimidatie, vindt de vrouw. Houd dan maar eens je rug recht.

Gerrit Schotte speelt de absolute hoofdrol op het eiland. Twee jaar geleden, op 10 oktober 2010, werd de zakenman de eerste minister-president van het nieuwe autonome land Curaçao. De verkiezingen waren weliswaar gewonnen door Partido Antia Restruktura (PAR), maar die partij werd vakkundig buiten de coalitie gehouden. Schotte ging in zee met de links-nationalistische Pueblo Soberano (PS, Soeverein Volk) en de sociaaldemocratische MAN.

Gedurende het premierschap doken er voor Schotte geregeld belastende documenten op. Uit rechterlijke uitspraken blijkt dat hij in 2004 en 2005 is veroordeeld wegens creditcardfraude. Vorig jaar lekte er een vertrouwelijk screeningsrapport van de Veiligheidsdienst uit. Daarin staat dat Schotte 'heimelijke afspraken met diverse geldschieters' heeft, onder wie de Nederlands-Italiaanse maffiabaas Francesco Corallo. Schotte heeft volgens de Veiligheidsdienst ook 2 miljoen Antilliaanse gulden (900 miljoen euro) aan steekpenningen van gokbaas Robbie Dos Santos aangenomen. De conclusie van het rapport luidt dat wanneer Schotte tijdig zou zijn gescreend hij nooit premier van Curaçao was geworden.

In de tussentijd maakte Schotte openlijk ruzie met Emsley Tromp, de directeur van de Centrale Bank van Curaçao en Sint-Maarten. De heren beschuldigden elkaar over en weer van fraude en corruptie, een gênante vertoning. Het noopte toenmalig minister van koninkrijksrelaties Piet Hein Donner ertoe om de zaak grondig te laten onderzoeken door een commissie onder leiding van oud-politicus Paul Rosenmöller.

De bevindingen logen er niet om. Drie ministers uit het kabinet-Schotte, onder wie de premier zelf, waren zeer waarschijnlijk 'niet-ministeriabel'. Bovendien, constateerde de commissie, was 'het verschijnsel patronage' sinds het aantreden van de nieuwe premier in 'aard en omvang' veranderd. Oftewel: Schotte en zijn collega's deden nog meer aan vriendjespolitiek dan op Curaçao al gebruikelijk is. En alsof het niet genoeg is meldden diverse media vorige week dat de MFK-leider van plan was maffiabaas Corallo een belangrijke baan op het eiland te geven. Welke, werd niet duidelijk. Het zou gaan om de functie van commissaris bij de Centrale Bank. Als tegenprestatie was Corallo bereid de campagnekas van Schotte te spekken.

De partijleider van MFK doet alle aantijgingen af als 'laster'. Er zou een 'hetze' tegen hem gaande zijn, aangewakkerd door Nederland, de media en niet in de laatste plaats zijn politieke rivalen.

Wie de grootste tegenstanders van Schotte wil ontmoeten, moet naar het partijkantoor van de PAR afreizen, gelegen in de wijk Salina. Daar buigt de partijtop van de PAR zich op een - zelfs voor Curaçaose begrippen - snikhete middag over de campagne. "Ik heb een groot vertrouwen dat wij de verkiezingen winnen. Het gevoel is goed", zegt lijsttrekker Emily de Jongh-Elhage. Waar dat vertrouwen precies op gebaseerd is, kan de voormalige premier van de Nederlandse Antillen niet goed aangeven.

De politici van de PAR praten laatdunkend over Schotte, de concurrent "die politiek bedrijft alsof het een show is", aldus ex-minister van onderwijs Omayra Leeflang. Ze noemt hem "een man die zich het liefst in dure pakken en in geblindeerde auto's" laat vervoeren. Leeflang: "Het is een jonge vent, hij praat goed en belooft veel. Maar twee jaar lang heeft zijn kabinet niets gepresteerd. Ja, de ministers hebben veel dure reizen gemaakt. En een enorm begrotingstekort opgebouwd. Dat is hun erfenis." De Jongh-Elhage zegt: "Schotte heeft met iedereen ruzie gemaakt. Wat Curaçao nu nodig heeft is rust. Vrede. Respect. Van mijn partij is duidelijk waar wij voor staan. Dankzij de PAR heeft dit eiland eindelijk een autonome status binnen het koninkrijk. We hebben samen met Nederland iets moois bereikt. De kiezers gaan ons daar voor belonen."

De partijcoryfeeën van de PAR wekken de indruk dat ze zich weinig tussen het volk begeven. Alsof ze een taal spreken die de burger niet verstaat.

Terug naar Wishi en Marchena, de achterstandsbuurten van Willemstad. De familie Leito, vijf generaties groot, moet niets van Emily de Jongh en Omayra Leeflang hebben. De PAR is de partij van de elite; de rijke Curaçaoënaars en de arrogante Hollanders, de Makamba's. Sinds 1994 heeft die partij een machtspositie op het eiland. "En wat heeft dat ons opgeleverd?", vraagt Rosa Leito zich af. "De rijken zijn rijker geworden en de armen armer. Het eten is duurder dan ooit." Onder het bewind van de PAR zijn de wegen in deze wijken even slecht gebleven en de huizen net zo erbarmelijk. De drugsproblematiek is er nog steeds groot. Overal in de buurt proef je de afkeer van de oude machthebbers.

De familie Leito weet dat Gerrit Schotte voedselpakketten verspreidt, maar heeft zelf nog niets ontvangen. "Het is ons beloofd, dus het moet komen", zegt Rosa. De MFK-leider heeft de sympathie van de familie. Net als de nationalistische Helmin Wiels, een man die wil dat Curaçao alle banden met Nederland verbreekt.

Je hoeft bij de familie Leito ook niet aan te komen met verhalen over Schotte en zijn banden met de maffia of zijn frauduleuze verleden. "Het zijn verzinsels", zegt Rosa, bedacht door Nederland en door de PAR. Aan de overkant van de zandweg, bij de familie Adelina, zegt Suzette: "Ik geloof al deze verhalen niet. Ze zijn verzonnen om Schotte belachelijk te maken." Bovendien: het zijn affaires waar de mensen zich hier niet druk om kunnen maken. Eten is belangrijk, politiek niet. Bij het vertrek vraagt de oma van de familie om geld zodat ze brood kan kopen.

Onder de dikke boom, waar nog altijd dezelfde mannen zich vervelen, zegt Ety Sabina: "Ik ken die Emily de Jongh van de PAR wel. Ook zij rijdt hier wel eens langs met haar chauffeur. Maar deze vrouw blijft daar gewoon zitten met de airco aan. Ze is nog nooit uitgestapt."

Gerrit Schotte kan geen tijd vrij maken om deze krant te woord te staan, laat zijn woordvoerder weten. Vrij vertaald: de ex-premier heeft er geen zin in.

Schotte mijdt de Nederlandse pers, en hun lastige vragen, zoveel mogelijk. Daar valt niets voor hem te winnen. Zijn kiezers wonen op Curaçao en niet in Nederland. In een recent gesprek met NRC Handelsblad verklaart hij zijn populariteit met de woorden: "De mensen willen mij." En tegen het tv-programma Brandpunt: "U (Nederlander) kent dit land niet."

De weg naar de verkiezingen
27 augustus 2010
De eerste verkiezingen voor het nieuwe land Curaçao worden gewonnen door de PAR met acht zetels. Nieuwkomer MFK van Gerrit Schotte wordt tweede met vijf zetels.

4 september
MFK sluit verbond met de links-nationalitische PS en de sociaal-democratische MAN en zet de PAR buitenspel.

10 oktober
Dag dat Curaçao autonoom wordt. Het kabinet-Schotte treedt aan.

30 september 2011
De commissie-Rosenmöller rapporteert dat het 'heel onwaarschijnlijk' is dat alle ministers in de huidige regering integer genoeg zijn voor hun ambt.

13 juli 2012
De Rijksministerraad stelt Curaçao onder streng financieel toezicht vanwege een begrotingstekort van ruim 150 miljoen Antilliaanse gulden (70 miljoen euro).

eind juli
Twee parlementariërs trekken hun steun aan de coalitie in, waardoor kabinet niet meer kan rekenen op een meerderheid.

3 augustus
Kabinet valt en gaat demissionair verder. Schotte kondigt vervroegde verkiezingen aan.

13 september
Meerderheid parlement stuurt het demissionaire kabinet definitief naar huis en vraagt de gouverneur een interim-kabinet aan te stellen.

29 september
Gouverneur Frits Goedgedrag benoemt Stanley Betrian tot tijdelijk premier totdat nieuw kabinet aantreedt. Schotte weigert te vertrekken en sluit zich op in regeringscentrum Fort Amsterdam.

30 september
Schotte verlaat alsnog Fort Amsterdam na een etmaal van protest.

Vandaag, 19 oktober
Parlementsverkiezingen op Curaçao.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden