Geen weg terug: retro heeft de toekomst

Schaatsen vond in het Olympisch Stadion haar voorland, bij een gecombineerd NK allround en sprint in de buitenlucht. Er was een dubieuze hoofdrol voor Kramer.

AMSTERDAM - De hemel boven het Olympisch Stadion in Amsterdam was zwart en de sfeer intiem. De marathontoren, met daarop de schaal waar in 1928 het eerste olympisch vuur uit de sportgeschiedenis werd ontstoken, was mooi uitgelicht en op de tribunes zwierden de fans op zaterdagavond. Ze hadden de zaklampjes van hun smartphones aangezet en gebruikten die als eigentijdse aanstekers. Op de piano van zanger Roel van Velzen liet Ireen Wüst zich in kleermakerszit toezingen. De majestueuze stadionlampen waren voor even gedoofd.

In december 2010, tijdens een bijeenkomst van het tv-programma 'Andere Tijden Sport' in het Olympisch Stadion, keken oud-schaatser Rintje Ritsma en sportmarketeer Patrick Wouters van den Oudenweijer elkaar aan. Ze hadden al eerder hun gedachtes laten gaan over schaatswedstrijden in de Amsterdam Arena of in De Kuip in Rotterdam, maar bij de presentatie van de documentaire over hun commerciële schaatsrevolutie uit 1995 wisten ze het: op deze plek moest het gaan plaatsvinden. Vier jaar later zei Ritsma, kijkend over de tijdelijke ijsvloer bovenop de atletiekbaan: "Dit is historie in de tijd van nu."

Patrick Wouters, die tevens manager is van de TVM-schaatsploeg, had al veel eerder heimwee naar vroeger, toen de tribunes volgepakt zaten en sneeuwrandjes werden gebruikt als markeringen tussen de banen. Hij keek vaak naar de oude schaatsbeelden en wilde wel eens een keer terug in de tijd. Wouters: "De magie van Thialf uit de jaren negentig is toch gewoner geworden. In plaats van mensen anderhalf uur naar Thialf te laten rijden, moeten we nu het schaatsen terugbrengen naar de mensen."

Ritsma had langs de baan staan kijken bij de EK's in Collalbo (2011) en Boedapest (2012) en hij vertelde dat hij zich toch dat soort kampioenschappen herinnerde; toernooien die in de buitenlucht hadden plaatsgevonden. Hij vertelde van een NK in Assen waar tijdens de afsluitende tien kilometer veel sneeuw was gevallen. Ritsma: "Indoorschaatsen is elke dag hetzelfde. Die sneeuwritten weet je nog. Het vechten tegen de elementen. Zeiknat over de finish komen. En het publiek voelt bij schaatsen in de buitenlucht ook het oerinstinct naar boven komen. Soms moet je terug naar de wortels van de sport."

Op zaterdagavond botsten sport en feestvermaak echter. Sven Kramer kwam met een onreglementaire kick-finish over de streep na zijn vijf kilometer en werd daarop gediskwalificeerd door de scheidsrechter van dienst die daarmee de populairste schaatser uit het toernooi stuurde. Kramer moest er maar om lachen, noemde het Nederland op zijn smalst, maar gaf toe dat regels ook voor hem gelden. Nog geen 24 uur later zette hij een streep onder zijn seizoen. Kramer ondergaat donderdag een operatie om zijn chronische klachten te verhelpen aan neus- en voorhoofdholtes.

Kramers coach Gerard Kemkers wees zaterdagavond in de catacomben van het stadion op de toeschouwers die kaartjes hadden gekocht om Kramer op zondag te zien schaatsen. Die bewees de scheidsrechter geen dienst, betoogde hij. "Ik zei nog op het middenterrein tegen de scheidsrechter dat dit niet het moment is voor een diskwalificatie."

De vraag die zich na Kramers verwijdering opdrong luidde: was dit nu een nationaal kampioenschap of was dit een serie wedstrijden die vooral de schaatssport moesten promoten? Aangezien zo'n beetje iedereen in de schaatswereld ervan doordrongen is dat de sport een vitamine-injectie kan gebruiken en het gevoel leefde dat dit retro-toernooi een goede stap in die richting is, hadden de scheidsrechters er best voor kunnen kiezen iets milder om te springen met de uitvoering van de regels. Een waarschuwing voor Kramer had volstaan.

Over drie weken zal Kramer afwezig zijn op het WK allround. In het ijsstadion van Thialf zullen de fans niet alleen Kramer missen maar zeer waarschijnlijk ook de mystiek van het avondschaatsen. Thialf betreden, een wat uitgebleekt stadion, zal toch aanvoelen als het binnenlopen van een gietijzeren wastobbe die op zijn kop staat. Of zoals Ritsma zei: "In het schaatsen zitten veel mensen vastgeroest. Dit is dan toch een stukje stimulatie, internationaal gezien. Dit is anders. Het is schaatsen vermengd met entertainment en nostalgie. Dat is toch het wow-effect."

Verweij, Nauta, Mulder en Boer kampioen
Een flink aantal schaatsers moest het het afgelopen weekeinde uit de tenen halen na alle olympische beslommeringen van Sotsji en de vele huldigingen die volgden, maar ze beseften dat dit gecombineerde NK allround en sprint een belangrijk toernooi was. Michel Mulder, die Hein Otterspeer en Kjeld Nuis van het lijf hield in het sprinttoernooi voor de mannen, stapte met betraande ogen van het ijs. Dodelijk vermoeid. Bij de allrounders ging de titel naar Koen Verweij die met een superieure 1500 meter zijn eerste NK won. Bij de vrouwen was de allroundtitel voor Yvonne Nauta. In het sprinttoernooi was haar Liga-ploeggenote Margot Boer de beste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden