Geen voorkeur allochtonen in ontwikkelingswereld Novib afwezig bij cursus multi-cultureel beleid

AMSTERDAM - Op beleidsfuncties bij Derde Wereld-organisaties schitteren allochtonen door afwezigheid. Blijkbaar is de ontwikkelingswereld niet overtuigd van het nut van een een multi-cultureel personeelsbeleid.

MARIANO SLUTZKY

Ook in hun educatie- en bewustwordingswerk komt de Nederlandse multi-culturele samenleving niet voor. Een onlangs gehouden cursus over multi-culturaliteit en ontwikkelingssamenwerking wakkerde wel de belangstelling van kleine Derde Wereld-organisaties aan, maar bij de grote ontwikkelingsorganisaties blijft het thema onaangeroerd. Daags na de cursus verbaast cursusleidster Sheela Vyas van het adviesbureau voor inter Culturele ontwikkeling ISIS zich over de geringe belangstelling van de 'grote vier' de medefinanciers Hivos, Icco, Cebemo en Novib. “Alsof voor deze organisaties het voeren van een multi-cultureel beleid niet nodig zou zijn. Vakbonden, overheid en politieke partijen zijn al jaren bezig met de vraag hoe immigranten en asielzoekers uit het Zuiden in hun organisaties te betrekken. Maar organisaties die zich inzetten voor de bewoners van het Zuiden, halen hun schouders op. Hoe kunnen ze dan geloofwaardig overkomen?”

Voor de 33-jarige antropologe Vyas is die houding onverklaarbaar, want allochtonen op de werkvloer zou voor Derde Wereld-organisaties zeker nuttig zijn. “Een andere, verfrissende wijze van analyseren en insiderskennis bijvoorbeeld”, zegt de in Oeganda uit Indiase ouders geboren Vyas.

Aan deelname was de verbreiding van de verworven trans-culturele deskundigheid verbonden. Vyas vermoedt dat die betrokkenheid door organisaties is afgeschreven. “Maar als wij dat niet gevraagd hadden, was het de zoveelste vrijblijvende cursus geweest. Multi-culturaliteit vereist immers een kritische beschouwing van zaken als de uitstraling van de organisatie, het actief werven en de interne doorstroming.”

Vyas constateert dat ontwikkelingsorganisaties “niet verschillen van andere organisaties en bedrijven waar weinig allochtonen werkzaam zijn. Onder het excuus dat allochtonen niet te vinden zijn, worden goed opgeleide allochtonen buitengehouden”.

De door de Nationale Commissie Ontwikkelingssamenwerking (NCO) gefinancierde cursus trok vooral kleinere organisaties aan: de campagne-organisatie Inzet, regionale Commissies voor ontwikkelingssamenwerking (COS) en kerkelijk-gebonden instellingen zoals Andersom en de Nederlandse missieraad. Vyas is onder de indruk van de wil van de cursisten om de heterogeniteit in hun organisaties te wijzigen. “Enkele organisaties willen nu verdere begeleiding om de koppeling tussen hun werk en de migratie Zuid-Noord concreter te maken.”

De grootste van de vier medefinanciersorganisaties, Novib, had wel interesse getoond, maar heeft toch verstek laten gaan. Woordvoerder Heerko Dijksterhuis: “Dat de problematiek tussen nieuwkomers in Nederland met het ontwikkelingswerk samenhangt, is volstrekt duidelijk en de Derde Wereld-beweging zou zich er eigenlijk meer mee moeten bemoeien.” Met vijftien allochtone beleidsfunctionarissen van de 130 loopt Novib weliswaar voorop in een kleurrijk personeelsbestand. Maar “de ondernemingsraad wil, anders dan de directie, meer specifiek aandacht aan multi-culturaliteit besteden”. Daarnaast bezint het bestuur van Novib zich thans op de rol van het Novib Nederland Fonds. Daarmee worden organisaties van etnische minderheden ondersteund.

De directeur van de katholieke Cebemo, Hans Krijssen, ziet echter “geen reden waarom ontwikkelingsorganisaties een gidsfunctie in multi-culturaliteit zouden moeten vervullen. Waarom zouden wij dat doen?” vraagt hij kribbig. “Bij de selectie van kandidaten voor een vacature kiezen wij eenvoudigweg de beste. Of die blank, geel of paars is maakt ons niet uit.” Van zijn 69 beleidsmedewerkers zijn er slechts twee van buitenlandse origine. Evenals andere ontwikkelingsorganisaties voert Cebemo echter wel positieve actie voor vrouwen èn is het vrouwenbeleid er al jaren een must. Waarom niet met allochtonen en multi-culturaliteit? “Zo vinden wij het genoeg”, aldus Kruijssen. “En wij gaan het heus niet uitbreiden naar gehandicapten, allochtonen en noem maar op.”

Voor zijn organisatie vindt hij het begrip multi-culturaliteit niet van toepassing. “Ik geloof niet in insiderskennis van bewoners uit het Zuiden. Onze mensen hebben genoeg gereisd om precies te denken zoals Zuiderlingen.”

De woordvoerder van de protestantse medefinancierorganisatie Icco, Roel Aalbersberg, deelt grotendeels de mening van de Cebeco-directeur over selectieprocedures. Wel zegt hij dat allochtonen een belangrijke output voor zijn organisatie betekenen: “Hun talenkennis komt bij ons prima te pas bij de correspondentie met onze partners overzee. Daarom zijn ze bij ons vooral te vinden als secretaresses.” Verbaasd blijkt hij bij de vraag of er ook allochtonen op beleidsfuncties zijn: “Van de zeventig beleidsmedewerkers is er één allochtoon.” Ook bij de humanistische ontwikkelingsorganisatie Hivos hecht men belang aan allochtonen vanwege de talenkennis. Slechts één keer werd er positieve actie voor een allochtoon gevoerd: voor de functie van secretaresse. Adjunct-directeur Hans de Witte: “Van onze regionale kantoren in India, Zimbabwe en Costa Rica krijgen wij al genoeg feed-back.”

Toch: opeens herinnert hij zich twee wapenfeiten: “Voor de presentatie van het boek Standplaats Indonesië hebben wij een Indonesische culturele manifestatie uitgekozen.” En: “Tijdens onze campagne Open voor Afrika hebben wij de Ghanese gemeenschap in Amsterdam gevraagd catering en een modeshow voor ons te verzorgen.”

“Zo'n deelname van Afrikanen aan Derde Wereld-evenementen als exotisch vermaak bevestigt de paternalistische beeldvorming van ontwikkelingsorganisaties”, zegt Annet van den Berg van de Derde Wereld-organisatie Inzet. Binnen haar organisatie is ze thans bezig met het bevorderen van 'De stem van het Zuiden'. “Bij Inzet was het ook de regel om na campagnes commentaar van mensen uit het Zuiden te krijgen. Nu willen wij vooraf inbreng hebben. Wij hebben in Nederland woonachtige Afrikanen betrokken bij de voorbereiding van de nieuwe Afrika-campagne.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden