recensie

Geen verraad aan het boek van Barnes

Emily Mortimer in 'The Sense of an Ending'.Beeld Jeanette Vos001

The Sense of an Ending
Regie: Ritesh Batra
Met: Jim Broadbent, Charlotte Rampling, Harriet Walter, Emily Mortimer, Michelle Dockery

'Vooruit, verraad me maar.' Dat zou auteur Julian Barnes gekscherend hebben gezegd tegen regisseur Ritesh Batra, die op het punt stond Barnes' boek te verfilmen. Daarmee verwoordend wat iedere schrijver vreest: dat er in een verfilming weinig van zijn boek over blijft.

Veel ervaring met dit type verraad heeft de Britse schrijver niet: zijn gelauwerde oeuvre is niet vaak bewerkt. Alleen zijn debuutroman 'Metroland' kreeg in 1997 een verfilming. Gek is de geringe belangstelling van filmmakers niet: Barnes' werk roept nou niet onmiddellijk filmbeelden op.

'The Sense of an Ending', in 2011 onderscheiden met de Booker Prize, is een verhaal dat zich grotendeels afspeelt in het hoofd van Tony Webster, een man van middelbare leeftijd, vader, gescheiden en die, geconfronteerd met het verleden, zijn eigen leven herziet.

Het begint allemaal met een brief van een notariskantoor, die hem een nalatenschap belooft: het dagboek van zijn jeugdvriend Adrian. Het is het startpunt van een reeks herinneringen aan zijn late tienerjaren: het groepje vrienden, inclusief Adrian, waarmee hij rondhing en eindeloos over literatuur, filosofie en meisjes praatte. Veronica, het meisje waar hij verliefd op was en een nogal moeizame verkering mee had.

Voor zijn verfilming heeft Batra ('The Lunch Box') een mooie groep acteurs verzameld met wie hij de stappen in de tijd gracieus aan elkaar verbindt, in vloeiende beeldovergangen en ondersteund door de tijdloze muziek van de minimalistische componist Max Richter.

Jim Broadbent is een charmante oudere mopperaar die door de brief weer in contact komt met Veronica, nog altijd even ongenaakbaar én intrigerend (Charlotte Rampling: een logische, goede keuze voor zo'n rol).

Barnes is het soort auteur dat je laat genieten van zinnen als (in vertaling): 'Je komt aan het einde van het leven - nee, niet van het leven zelf, maar van iets anders: het einde van elke waarschijnlijkheid van verandering in dat leven.' Zinnen die romans hun kruidigheid geven, maar zich lastig laten vertalen naar beeld.

Dillema

Regisseur Batra ontkomt niet aan dat dilemma en concentreert zich op de hoofdlijnen: de goedgemutste gesprekken die Tony met zijn ex en zijn dochter heeft, flashbacks waarin de jonge Tony een wat ongemakkelijk bezoek brengt aan Veronica's ouders, en de zoektocht die hij in het heden onderneemt naar Veronica's huidige leven.

Toch is dat geen verraad. Batra slaagt er goed in om via de zachte blik van zijn hoofdrolspeler een leven te overzien dat misschien anders is gelopen dan verwacht of gehoopt.

Om met enige schrik te constateren dat verleden en herinnering niet dezelfde dingen zijn. En om met warme berustig vast te stellen dat tijd, en dus ook leven, eindig zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden