Geen verblijfspapieren, toch een eigen bedrijf

Vluchtelingen voetballen naast de Amsterdam Arena, tijdens een clinic van de Ajax Foundation. Beeld anp

Amsterdam helpt asielzoekers met het opzetten van een eigen zaak, ook al hebben ze nog geen verblijfsvergunning. 'Hoe sneller aan het werk, hoe sneller ze Amsterdammer zijn.'

Het is omstreden, maar dat weerhoudt de gemeente Amsterdam niet langer. Sinds begin deze maand worden in de hoofdstad ook vluchtelingen die nog maar kort geleden asiel hebben aangevraagd en dus (nog) geen verblijfsvergunning hebben, alvast begeleid naar de arbeidsmarkt.

Sommige politieke partijen, zoals regeringspartij VVD en de PVV, zijn hier geen voorstander van. Zij vinden dat asielzoekers pas ná het verkrijgen van een verblijfsvergunning taallessen en andere hulp moeten krijgen. Dit om geen valse verwachtingen te wekken en hun eventuele vertrek, als ze geen verblijfsvergunning krijgen, moeilijker te maken.

Proef
We zoeken de randen op van wat mag, reageert de Amsterdamse wethouder Kajsa Ollongren (D66). De asielzoekers doen mee aan een project om hun eigen bedrijf op te zetten. Het is een proef, volgende maand volgt een tweede groep, en als deze projecten slagen, volgen er meer.

Slechts 3 van de 19 deelnemers aan dit eerste project zijn asielzoekers zonder verblijfsstatus. De anderen hebben dus wel al een status. De gemeente subsidieert de cursus voor startende ondernemers ook niet direct, maar draagt alleen bij aan de reiskosten van de deelnemers, zegt de wethouder.

Integratie
Het experiment maakt deel uit van een groter plan van de gemeente om vluchtelingen sneller aan werk te helpen. Volgens Ollongren komen er de komende jaren jaarlijks 2400 vluchtelingen in Amsterdam wonen en 'sneller aan het werk betekent sneller Amsterdammer zijn'.

"Als asielzoekers te lang in een uitzichtloze situatie verkeren, is dat slecht voor hun latere integratie", verklaart de wethouder. Driekwart van de asielzoekers die nu in de noodopvang zitten of in een asielzoekerscentrum, blijft in Nederland. "De procedures zijn heel lang geworden. We moeten daarom met hen eigenlijk nu al aan de slag."

'Startup'
In een oud kantoor van danceondernemer Duncan Stutterheim in Amsterdam-Sloterdijk is de zeven weekse cursus, ontwikkeld door Delitelabs, van start gegaan. De cursisten hebben zichzelf aangemeld en zijn geselecteerd op enthousiasme voor het ondernemerschap, vooropleiding en ook kennis van het Engels, want de cursus is Engelstalig. De cursisten focussen eerst op hun passie en ontwikkelen vervolgens een eigen bedrijfsplan. Met die eigen 'startup' zouden ze na afloop van de cursus kunnen beginnen.

Amsterdam werkt intussen ook aan een andere proef, om vluchtelingen van wie bekend is dat zij in Amsterdam komen wonen, alvast in het azc te screenen op toekomstige werkmogelijkheden.

Kinda Hamwi (28) uit Syrië, vroeg in februari asiel aan. Plan: een podium creëren voor mensen die zich door dancemuziek verbonden voelen.
"Ons project heet 'muziek is taal'. Muziek brengt mensen met elkaar in verbinding, snapt u. Vanuit die gedachte bouwen we nu verder aan een bedrijfje. We willen een plek vinden waar mensen kunnen jammen, waar wat te eten is, optredens zijn, een plek van samenkomst voor liefhebbers van muziek. Ik ben er zelf een, ik weet hoe dancemuziek verbindt.

Ik was in Syrië al een groot fan van veel Nederlandse dj's, vooral van Armin van Buuren. Ik dans ontzettend graag. Ik heb Armin vijf keer zien optreden, onder meer in Libanon, in Turkije, in Dubai. Ik heb hem nooit ontmoet, maar hij antwoordde mij wel een paar keer op Twitter. En Armin heeft een keer mijn naam genoemd op een festival. Ik volgde dat online in Syrië op mijn verjaardag en tweette hem zomaar dat ik jarig was. En toen wenste hij mij opeens een hele fijne verjaardag.

Muziek heeft mij naar Nederland gebracht. De oorlog maakte dat ik Syrië ben ontvlucht in mei 2013. Ik studeerde Engelse literatuur en werkte bij een advertentiebedrijf. Normaal was het voor mij vijftien minuten reistijd naar mijn werk in Damascus, door de militaire checkpoints werd het 2,5 uur soms. Heel frustrerend, maar nog geen reden om te vertrekken. Veel erger was dat in mijn buurt veel gevochten werd. Ik heb vrienden verloren.

Ik woonde twee jaar in Egypte, ik werkte daar ook bij een advertentiebedrijf. Daarna vloog ik met een tijdelijk visum naar Portugal en daarna naar Nederland. Half februari heb ik asiel gevraagd. Ik ging naar Ter Apel en ik voelde vrede. Ik woon nu in een asielzoekerscentrum in Limburg, maar logeer bij iemand in Haarlem zolang deze cursus loopt.

Ik ben een moslima en een feministe. Ik ben heel gelovig. Als je de Koran leest, dan vind je maximaal steun. Traditionalisten interpreteren de Koran verkeerd. Religie betekent voor mij niet orders geven, maar zelf nadenken, en God heeft mij al zo vaak gered.

Ik wil aantonen dat ik geen last voor de regering hoef te zijn, geen uitkering nodig zal hebben. In de toekomst heb ik mijn eigen bedrijf in de muziek of, als dat niet lukt, werk ik weer bij een advertentiebedrijf. Vorige week hebben we in muziekclubs in de stad interviews gedaan, om de wensen van potentiële klanten te inventariseren. Zo leer ik de cultuur kennen. Deze opleiding is voor mij een hele goede manier om te integreren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden