Geen verband tussen hogere kapitaalbuffers en hogere rente

amsterdam – - Wie het prille economische herstel de nek om wil draaien, moet de banken zwaardere eisen opleggen. Dat is het afgelopen half jaar zo ongeveer de boodschap geweest van alle bankenlobby-organisaties op initiatieven om de financiële sector veiliger te maken. Maar dat verband is helemaal niet te leggen, zo blijkt uit twee recente studies. Bovendien is de kritiek van banken op de regelgeving verre van eensgezind.

De eerste slag tegen te strikte nieuwe regels hebben de banken al gemaakt. In december vorig jaar deed het Bazel-comité van toezichthouders een eerste voorstel voor nieuwe maatregelen voor de financiële sector. Banken kregen de kans daarop hun bezwaren in te dienen, wat resulteerde in een stortvloed aan reacties en klachten.

Onder druk van de bankenlobby, maar ook van regeringen die specifieke maatregelen voor de eigen financiële sector liever zagen verdwijnen, kwam het Bazel-comité vorige week met een afgezwakte versie van de nieuwe regels. Naast het aanpassen van voorstellen om de banken tegemoet te komen, is ook de invoering van de regels uitgesteld van 2012 naar 2018.

Maar ook het nieuwe voorstel kan nog altijd op kritiek rekenen van de banken. Woensdag kwam de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) in het geweer tegen twee afspraken in het vernieuwde Bazel III-akkoord. De eis dat banken maximaal 33 euro mogen uitlenen op elke euro eigen vermogen raakt volgens de branchevereniging vooral de veilige banken. Nu bepalen banken zelf welk risico zij lopen op hun leningen.

Door deze weging kunnen zij uitkomen op een veel lagere ’hefboom’. Het aanhouden van voldoende contanten om in tijden van nood tot een jaar lang aan de vraag van klanten te kunnen voldoen zou ook de kredietverlening te veel aantasten, stelt de NVB.

Niet alle banken delen de gedachtengang van de branchevereniging. Rabobank laat weten ’prima uit de voeten te kunnen’ met de voorgestelde eisen in het Bazel III-akkoord.

Het belangrijkste argument waarmee de bankenlobby tegen de regels in het geweer komt, is dat het ten koste gaat van de kredietverlening aan het bedrijfsleven. Hogere buffers leiden tot hogere rente op leningen, is de gedachte. In een tijd waarin veel ondernemers al klagen over de beschikbaarheid van leengeld bij banken, zouden strengere eisen de zaak verder verslechteren. De internationale bankenlobby Institute of International Finance (IIF) berekende dat de maatregelen drie procentpunt economische groei zou kosten, en daarnaast nog eens tien miljoen banen.

Dat argument wordt echter onderuitgehaald door twee recente studies. Douglas Elliot van de Amerikaanse denktank Brookings instituut, ziet bij een verhoging van de buffer met 4 procentpunt de rente met slechts 0,2 procentpunt oplopen. Onderzoekers van de universiteiten van Harvard en Chicago vinden, in data die teruggaan tot 1840, tot hun eigen verbazing helemaal geen verband tussen hogere kapitaalbuffers en een hogere rente. De neiging voor banken om zo klein mogelijke reserves aan te houden, ligt volgens hen vooral in het feit dat de rente het enige middel is om mee te concurreren. Banken zullen daardoor altijd de grens opzoeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden