Geen Trump of een keurige Trump, wat is haalbaar?

Donald Trump spreekt tijdens een campagnebijeenkomst in Utah. Beeld afp

Maandag wordt een interessante dag voor Trump-watchers. De Republikeinse koploper houdt een toespraak voor het American-Israel Political Action Committee (AIPAC). En even daarvoor vergadert hij met een aantal Republikeinse politici, met als onderwerp 'eenheid in de partij'.

Die speech voor de pro-Israëlische lobby-organisatie is een soort herexamen. De laatste keer dat Trump een zaal vol Joodse Amerikanen toesprak, als gast begin december bij de Republican Jewish Coalition, waren de recensies niet best. Trump probeerde contact te leggen met zijn publiek op de manier die tijdens zijn campagne-bijeenkomsten zo goed aanslaat. Maar dat deed hij met opmerkingen waar een merkwaardig luchtje aan zat. "Ik ben een onderhandelaar, net als jullie", zei hij bijvoorbeeld. En: "Jullie gaan mij niet steunen, want ik wil jullie geld niet."

Had een van zijn medewerkers hem niet kunnen waarschuwen dat er vooroordelen in die opmerkingen verwerkt zaten? Vermoedelijk niet, want Trump gaat in dit soort dingen zijn eigen gang, en lang niet alles wat hij zegt, staat van tevoren op papier.

Presidentieel
Trump laat voor zijn toespraak een tv-debat schieten dat Fox News had willen houden aan de vooravond van voorverkiezingen in Arizona en Utah. Het scheelt hem ook een dag campagnevoeren - en dat terwijl hij in die twee staten stevige concurrentie ondervindt van senator Ted Cruz. Om het winnen van Joodse stemmen zal het hem niet gaan, die bevolkingsgroep stemt in overgrote meerderheid Democratisch. En toch is de speech belangrijk. Het is een kans voor Trump om - eindelijk - eens heel presidentieel over te komen.

Republikeinen verwachten van hun presidentskandidaat dat hij vierkant achter Israël staat, en een duidelijk idee heeft over hoe de VS moeten opereren in het politieke en militaire wespennest dat het Midden-Oosten is. Althans, Republikeinen van het traditionele soort verwachten dat. Een flink deel van de aanhang van de partij lijkt in dit verkiezingsjaar hoe dan ook op de hand van Trump, ook al is hij op tal van terreinen helemaal niet trouw aan de Republikeinse ideologie. Maar wil hij, eenmaal genomineerd, Hillary Clinton verslaan, dan moet hij ook die traditionele aanhang kunnen motiveren.

Tot nu toe lijkt Trump daar niet erg zijn best voor te doen. Met zijn nauwelijks verborgen steun voor aanhangers die demonstranten op zijn bijeenkomsten uitschelden en slaan, lijkt hij juist een andere kant op te sturen.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Een demonstratie in New York tegen Donald Trump als presidentskandidaat. Beeld afp

Anti-Trump kamp
Functionarissen en geldschieters van de Republikeinse partij proberen nog steeds wanhopig hem van de nominatie af te houden. Dat wil echter maar niet lukken. In staten waar voorverkiezingen zijn, laat de Trump-aanhang zich niet van zijn standpunt afbrengen door miljoenen kostende advertentiecampagnes op tv tegen hun held. En wat ook niet helpt, is dat het anti-Trump kamp, dat nog steeds een krappe meerderheid van de partij-aanhang vertegenwoordigt, nog steeds verdeeld is. Daardoor kan Trump blijven opstomen naar een meerderheid op de conventie.

Neem Utah, waar dinsdag naar alle waarschijnlijkheid Ted Cruz gaat winnen. De peilingen geven hem een grote voorsprong, hij zou iets meer dan 50 procent van de stemmen kunnen halen. Als dat de uitslag wordt, doet Cruz goede zaken en staat Trump met lege handen, want in Utah worden de afgevaardigden evenredig verdeeld over de kandidaten, tenzij een van hen die absolute meerderheid haalt: dan krijgt die ze allemaal.

Strategische spelletjes
Het zou dus logisch zijn als John Kasich, de gouverneur van Ohio, die in de afgevaardigden-stand achteraan bungelt, zich in Utah zou terugtrekken. Dat zou hem een paar afgevaardigden kosten, want hij loopt ook achteraan in de peilingen, maar het geeft Cruz de absolute meerderheid, en garandeert zo dat het stop-Trump kamp per saldo een stuk sterker wordt. Dat geeft een grotere kans op een conventie zonder Trump-meerderheid. In dat geval kan Kasich zich presenteren als een compromis-kandidaat, die het beter zal doen dan Cruz in de verkiezingen van november. Maar Kasich heeft dat geweigerd. Hij wil niet meedoen, zegt hij, met strategische spelletjes om zetels.

Zo wordt steeds waarschijnlijker dat de Republikeinen na de conventie met een kandidaat Trump opgescheept zitten. Zullen ze daarmee kunnen leven? Ook daarover zijn ze verdeeld. Sommigen zouden nog liever een derde kandidaat in het spel brengen, ook al zou dat Clinton de overwinning praktisch garanderen.

Maar een aantal prominenten, zoals Karl Rove, politiek adviseur en baas van een rijk gefinancierde politieke actiegroep, heeft hoop. Rove is omgeschakeld van harde kritiek naar vriendelijk advies over hoe Trump een betere kandidaat zou kunnen worden. Een Trump die zichzelf transformeert van provocateur tot bedachtzame leider, het zou een uitweg uit het dilemma bieden. Maar kan hij dat?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden