Geen tijd meer voor gewone darmpatiënt

Wachtlijsten door grote toeloop kankerpatiënten na nieuwe screening

Was ze wel doodziek? Had ze die operatie niet gewoon bedacht? Lizanne (26) had het gevoel dat vrienden en collega's haar niet meer geloofden als ze zei dat haar darmoperatie wéér was uitgesteld. Omdat haar ziekenhuis in Eindhoven als gevolg van de landelijke darmkankerscreening een enorme toeloop van darmkankerpatiënten ziet, was er geen tijd meer voor haar.

Lizanne heeft - net als 50.000 andere Nederlanders - de ziekte van Crohn, een chronische, ongeneeslijke darmontsteking. Eind vorig jaar kreeg ze zo'n last van haar ontstoken, vernauwde, dikke darm dat ze geen vocht meer vasthield en dertig keer per dag naar de wc moest. De situatie vroeg om snel medisch ingrijpen. Om haar darm tot rust te brengen, was op korte termijn een operatie nodig.

Voor veel ziekenhuizen komen patiënten als Lizanne ongelegen. De druk op maag-darm-lever-afdelingen is namelijk fors toegenomen sinds 2500 extra Nederlanders als gevolg van de vorig jaar ingevoerde darmkankerscreening ontdekten kanker te hebben. In 2014 stuurden 529.000 van de 741.000 aangeschreven Nederlanders ontlasting naar het RIVM, 11 procent meer dan verwacht.

Ziekenhuizen hebben het er zo druk mee dat twee maag-darm-lever-artsen hierover gisteren in vakblad Medisch Contact aan de bel trokken. Volgens Bas Oldenburg (UMC Utrecht) en Ad van Bodegraven (Orbis Sittard) zijn de wachtlijsten voor patiënten als Lizanne, met minder bedreigende darmaandoeningen, inmiddels vier weken in gewone ziekenhuizen tot bijna negen weken in academische ziekenhuizen.

Dat ziekenhuizen ervoor kiezen om deze operaties uit te stellen, is begrijpelijk, zegt Tineke Markus, directeur van de patiëntenvereniging voor Crohn- en Colitispatiënten. "Het zijn ingewikkelde operaties die wel vijf uur kunnen duren. Soms moet de hele dikke darm weggehaald worden, een stoma aangebracht worden en een reservoir van de dunne darm worden gemaakt."

Maar uitstel kan voor deze patiënten levensbedreigend zijn. "Wanneer er te lang gewacht wordt, kan de ontstoken darm scheuren, waardoor er ontlasting in de buikholte terechtkomt", zegt Markus. "Ik wil niet wedijveren welke ziekte erger is, maar patiënten kunnen hier evengoed aan overlijden."

Oldenburg en Van Bodegraven vermoeden dat naast de darmkankerscreening scherpere eisen van verzekeraars aan ziekenhuizen over de hoeveelheid operaties ook een reden zijn voor de wachtlijsten. Omdat ziekenhuizen bij een gebrek aan darmkankeroperaties hun contract kunnen verliezen, zouden ze dit type operatie voor laten gaan, vermoeden de beide artsen.

Maar dat is niet wat de Federatie Medisch Specialisten denkt. Een woordvoerder houdt het op de darmkankerscreening als voornaamste oorzaak. En dat is ook wat patiënte Lizanne eind mei kreeg te horen. De raad van bestuur van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven besloot toen dat de toeloop van darmkankerpatiënten zó groot was, dat ze iedereen met niet-levensbedreigende darmaandoeningen sindsdien doorverwijzen.

In Maastricht zijn haar problemen voorlopig verholpen, drie maanden later dan gepland. "Ik heb er alle begrip voor dat mensen met kanker voorgaan", zegt ze. "Maar ik heb al die tijd dus wel kans gelopen op een darmperforatie. Wanneer dat gebeurt, lig je meteen op de operatietafel. Dat is óók bedreigend."

De achternaam van Lizanne is bij de redactie bekend, maar wordt op privacyredenen niet online getoond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden