'Geen Syriër gelooft nog in vreedzaam verzet'

President Assad en zijn vrouw in het stemlokaal in Damascus waar ze hun stem voor het referendum over de grondwet uitbrengen. Beeld EPA

REPORTAGE | De rookpluim draait in de wind boven Barzeh. Na te hebben vastgesteld dat de rook uit het alawitische deel van de buitenwijk van Damascus komt, kan Amaar een glimlach niet onderdrukken.

Met enkele korte en discrete belletjes is de herkomst van de brand vastgesteld. Vier huizen van alawitische militieleden zijn in brand gestoken, als wraak voor een executie van een soennitische demonstrant enkele dagen eerder. "Bloed voor bloed", zegt de 27-jarige accountant en activist stellig.

In Barzeh hebben de alawieten, de sjiitische sekte waar president Assad deel van uitmaakt, burgermilities gevormd die volgens activisten worden bewapend door het regime. "Wij hebben er alles aan gedaan om te voorkomen dat het een sektarisch conflict zou worden", zegt Amaar. "Maar dankzij het regime is dat nu een feit. We moeten onszelf kunnen verdedigen."

Tot enkele weken geleden was Amaar ervan overtuigd dat vreedzaam verzet tegen het regime de enige optie was. Door het geweld in Homs en op het platteland rond Damascus is Amaar - en velen met hem - overstag gegaan. "Het doet me pijn om te zeggen", zegt hij, "maar geweld is de enige overgebleven optie." Hij onderbouwt zijn nieuwe mening met een lange reeks gruwelverhalen over vrienden en buurtgenoten die zijn vermoord, gemarteld of verdwenen. Dat het nu "duidelijk is dat het buitenland ons niet te hulp gaat komen" maakt de desillusie compleet.

Ook in Doema, een sinds het begin van de opstand belegerde buitenwijk van Damascus waar nog steeds elke dag wordt gedemonstreerd, is dat de algemene opinie geworden. "Niemand gelooft meer in vreedzaam verzet", bevestigt Mohamed, een computeringenieur en activist uit Doema. "Er is te veel gebeurd. We kunnen niet meer terug."

Hoewel de gedeserteerde soldaten van het Vrije Syrische Leger (FSA) de buurt vorige maand heroverden op het (reguliere) leger, moest het FSA zich na enkele dagen terugtrekken. "Ze zijn nog niet sterk genoeg." Nu nemen burgers steeds meer het heft in eigen hand, vertelt Mohamed. "Iedereen is op zoek naar wapens." De computeringenieur, die verantwoordelijk is voor de Facebook-pagina van de revolutie in Doema, spaart niet meer voor zijn huwelijk, maar voor een kalasjnikov.

Omar doet als een van de weinigen goede zaken. "De oorlog komt elke dag dichterbij", legt de wapenhandelaar uit. De vraag naar wapens - en de prijs - is sterk toegenomen, maar het risico ook. "Als de politie een wapen bij je thuis aantreft, executeren ze je ter plaatse", vertelt hij.

Ook is het veel moeilijker geworden om wapens Damascus binnen te krijgen. "Ze hebben de stad afgesloten." Omar kocht tot enkele weken geleden nog wapens van corrupte soldaten. "Nu tellen ze de kogels. Maar gelukkig heb ik nog een voorraad." Het geld dat Omar verdient, dient maar één doel: "Wegkomen uit Syrië."

Wie durft, kan stemmen
Gisteren stond in het teken van een referendum. Wie het huis uit durfde, kon gaan stemmen over een grondwetswijziging: er kan een meerpartijensysteem komen en een maximum van tweemaal zeven jaar voor de presidentstermijn. Dat maximum geldt niet met terugwerkende kracht, dus kan president Assad tot 2026 aanblijven.

Moskou sprak eerder lovend over het referendum, de VS noemden het een lachertje. Onduidelijk is hoeveel mensen naar de stembus zijn gegaan, de oppositie boycotte het referendum. Vandaag volgt de uitslag. Doorgaans wint Assad met ruime meerderheid als er iets te kiezen valt. Zijn Baathpartij is al sinds 1963 aan de macht.

Premier Safar zei gisteren dat de boycotters geen hervorming willen, en dat zijn regering slechts democratie en vrijheid wil verspreiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden