Geen speech, wel logeren bij Elizabeth

Trump wil op bezoek in Groot-Brittannië. Premier May loopt op eieren, want veel Britten zijn tegen. Het Lagerhuis debatteert er vandaag over.

Voor Theresa May was het de eer waar ze op hoopte: als eerste buitenlandse leider uitgenodigd worden op het Witte Huis. Eind januari vloog ze naar Washington voor een uitgebreid gesprek en een lunch met Trump.


Ze bleef herhalen hoe belangrijk dit bezoek was voor de speciale relatie die beide landen al decennia hebben. En in plaats van de verschillen tussen beide regeringsleiders te benadrukken, liet ze vooral blijken waar zij en Trump elkaar kunnen versterken. Zo prees hij de keuze voor de Brexit, wat haar als muziek in de oren klonk. Het beeld dat Trump haar hand pakte tijdens een wandeling buiten het Witte Huis is op ieders netvlies blijven hangen.


Sommige Britse media zagen een opleving van de hechte band tussen Ronald Reagan en Margaret Thatcher in de jaren tachtig. Ook toen hadden de Amerikanen een atypische president aan het roer en de Britten een ferme dame in Downing Street. Trump zou May zelfs 'my Maggie' genoemd hebben.


Aan de eer om als eerste buitenlandse regeringsleider bij de nieuwe president te worden uitgenodigd, hing echter een prijskaartje. Trump wilde als tegenprestatie op korte termijn op staatsbezoek in Groot-Brittannië. Met alle egards die erbij horen. Overnachten op Buckingham Palace, met een koets door het centrum van Londen, militaire erewachten, noem maar op. Geen probleem, verzekerde May. Volgens sommige media zou Trump zelfs hebben aangedrongen op een potje golf spelen op de privégolfbaan van de koninklijke familie op het Schotse landgoed Balmoral Castle. Terwijl koningin Elizabeth toekijkt.


Maar dat was allemaal voor Trump zijn omstreden inreisverbod afkondigde. Sindsdien is zijn presidentschap een aaneenschakeling van controverses. En dat laat ook de Britten niet onberoerd. Meerdere malen gingen tienduizenden mensen de straat op om tegen Trump te demonstreren. En deze man moet over een paar maanden bij de koningin overnachten, het Britse voorbeeld van hoffelijkheid en onbesproken gedrag? 36 procent vang de bevolking is faliekant tegen, bleek uit een peiling. Een online-petitie tegen het bezoek werd door 1,8 miljoen mensen ondertekend.


Toch zal die petitie weinig uithalen. De regering heeft al laten weten de mening van de ondertekenaars te respecteren, maar dat het staatsbezoek gewoon doorgaat. Het debat erover vandaag zal daarom voor de tegenstanders van het bezoek vooral een moment zijn om May zo veel mogelijk in een ongemakkelijke positie te drukken. Daarnaast zullen buiten het parlement zeker tienduizend demonstranten de druk op de regering opvoeren. Maar toegeven doet ze niet.


Wel zal het staatsbezoek, dat vermoedelijk begin juli zal plaatsvinden, anders zijn dan andere. Zo lijkt het uitgesloten dat Trump het parlement in Westminster zal toespreken, iets waar de speaker van het Lagerhuis zich vorige week in een zeer ongebruikelijke interventie tegen uitsprak. President Obama en zelfs de Chinese president Xi Jinping deden dat wel. Daarnaast waarschuwde de Londense politie voor de veiligheidsrisico's van zo'n bezoek. Dat zal namelijk gigantische hoeveelheden demonstranten op de been brengen, zo is de verwachting.


Daarom zou er nu gekeken worden naar het organiseren van een speech van Trump in Birmingham, schreven verschillende kranten. Een regio met veel Brexit-stemmers zal Trump warmer onthalen dan het kosmopolitische Londen, is de verwachting - al deed Downing Street dit af als 'pure speculatie'.


De relatie tussen May en Trump is een balanceeract van het hoogste niveau. Aan de ene kant zal ze zich in zeer bedekte termen kritisch uitlaten over zijn beleid, hem niet voor het hoofd willen stoten en vooral als bondgenoot willen behouden. Met de Amerikanen aan haar zijde denkt ze immers sterker te staan in de Brexit-onderhandelingen die volgend maand van start zullen gaan. Maar vanuit het parlement en het land voelt ze de druk om hem te trotseren. Het is een dun koord, waar May overheen loopt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden