Geen samenspraak aan de keukentafel

Peiling: Hulpvragers kennen rechten niet

Veel gemeenten gebruiken het 'keukentafelgesprek' met gehandicapten en chronisch zieken over nieuwe zorg, vooral om bezuinigingen door te voeren in plaats van passende zorg te regelen, concludeert Illya Soffer, directeur van Ieder(in), op basis van een peiling door diverse cliëntenorganisaties. Ieder(in), een netwerk voor mensen met een beperking of chronische ziekte, is een van die cliëntenorganisaties.

Het keukentafelgesprek is bedoeld om in samenspraak de beste ondersteuning voor een zorgbehoevende te vinden nu de gemeente daarvoor verantwoordelijk is. Maar bijna de helft van de betrokken mantelzorgers voelt zich niet gehoord bij de gekozen oplossing. Die komt er vaak op neer dat de mantelzorger veel meer werk dan voorheen moet doen, en steeds zwaarder belast raakt. Dat blijkt uit de peiling onder ruim 3000 hulpvragers en mantelzorgers.

"De keukentafelgesprekken horen zorgvuldig te gebeuren. Mensen hebben er recht op dat hun wensen gehoord worden. Dat staat in de wet ", zegt Illya Soffer. Zo weet volgens de cliëntenorganisaties meer dan 80 procent van de hulpbehoevenden, niet dat ze ook recht hebben op onafhankelijke ondersteuning tijdens het gesprek met de gemeente. Die attendeert hen daar onvoldoende op.

"De cliënt zit in een kwetsbare positie", vervolgt Soffer. "Die heeft voor een jaar een indicatie nodig. De gesprekspersoon van de gemeente is misschien wel gekomen met een bezuinigingsopdracht. Het is heel belangrijk dat er een deskundige bij is die de belangen van de cliënt behartigt."

Het gesprek lijkt nu in veel gevallen volgens haar op een 'top-downsituatie'. "De gemeente legt een bezuinigingsmaatregel op, en de cliënt - en de eventuele mantelzorger - krijgt geen stem." Uit de peiling komt naar voren dat 40 procent van de mantelzorgers meer zorg op zijn bordje heeft dan voorheen.

Soffer: "Nu zie je al dat bij de mantelzorgers die werken vaker overbelastingsklachten zijn, en meer ziektemeldingen voorkomen." De cliëntenorganisaties doen een serie aanbevelingen om de situatie te verbeteren. Houd bij de oplossing ook rekening met de wensen en de draagkracht van de mantelzorger, is er één van.

"Steeds meer mensen haken af. Dat is zorgelijk", meent Soffer. "En het was juist de bedoeling van de WMO om de zorg dichter bij de mensen te brengen, en hen langer actief in de samenleving te houden."

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten wil niet reageren op de aanbevelingen. Ze wacht op de definitieve rapportage die in juli komt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden