Geen papiertje, toch college geven

Docenten tijdens de opening van het academisch jaar op de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Beeld anp
Docenten tijdens de opening van het academisch jaar op de Erasmus Universiteit in Rotterdam.Beeld anp

Zeker drie op de tien docenten staan ongekwalificeerd voor de collegezaal, stelt het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). De organisatie pleit vandaag tijdens de opening van het academisch jaar voor een verplichte lesbevoegdheid voor alle universitaire docenten.

"Een student moet ervan op aan kunnen dat de docent voor de klas gekwalificeerd is", zegt ISO-voorzitter Jan Sinnige. "Om les te geven op de basisschool is vier jaar scholing vereist, terwijl docenten op de universiteit zonder enige opleiding tot lesgeven voor de klas staan."

Lang niet alle universitaire docenten hebben een zogeheten basiskwalificatie onderwijs (bko), zo blijkt uit een vergelijking van de jaarverslagen van universiteiten. De percentages lopen uiteen van ruim 88 procent op de Universiteit Leiden, tot slechts 47 procent aan de Technische Universiteit Eindhoven. In werkelijkheid ligt het aantal docenten met een lesbevoegdheid zelfs nog lager, denkt Sinnige. "Er staan ook veel promovendi en studentassistenten voor de klas", zegt hij. "Die zijn niet meegenomen in de jaarverslagen. Zij hebben meestal geen bko, terwijl ze wel colleges geven en tentamens nakijken."

(Tekst loopt door onder grafiek)

Waar een lesbevoegdheid voor leraren in het basis- en voortgezet onderwijs verplicht is en jaren studie vereist, geldt dat niet voor de universiteit. Voor een bloeiende academische carrière moesten wetenschappers lange tijd vooral goed onderzoek doen en veel publiceren, terwijl lesgeven meer gold als bijzaak.

In 2008 sloot universiteitenvereniging VSNU een overeenkomst om daar verandering in te brengen, maar daar is volgens het ISO nog te weinig mee gebeurd. Een lesbevoegdheid is nog steeds niet verplicht, en de verschillen tussen universiteiten zijn groot. "Bij de ene instelling krijgen docenten een online cursus, bij de andere worden ze een middagje op pad gestuurd", zegt Sinnige. "Wij pleiten voor landelijke normen om de kwaliteit van docenten op orde te krijgen. Duizenden studenten zijn ontevreden over hoe ze les krijgen."

'Storm in een glas water'
De VSNU vindt een landelijke richtlijn juist een slecht idee, zegt woordvoerder Bastiaan Verweij. Hij noemt het onderzoek 'een storm in een glas water'. "De ISO doet alsof er allerlei niet gekwalificeerde docenten zijn", zegt hij gepikeerd. "Dat is onzin. Tot 2008 had geen enkele docent een lesbevoegdheid. Dat je geen bko hebt, wil niet zeggen dat je niet in staat bent om les te geven. Het is slechts één van de middelen om naar de kwaliteit van het onderwijs te kijken."

Dat alle universitaire docenten op termijn een lesbevoegdheid halen, vindt het VSNU overigens wel belangrijk, benadrukt Verweij. Hij verwacht dat dat binnen drie jaar gebeurd is. Maar een landelijke norm leidt tot 'eenheidsworst', denkt Verweij. "Wij pleiten voor duidelijke afspraken die recht doen aan het eigen profiel van de universiteit. Met een landelijke norm breek je met die vergaande profilering."

Volgens het ISO zegt het aantal docenten met een lesbevoegdheid echter weinig als het verschil in kwaliteit tussen de bko's zo groot blijft als nu. De organisatie wil daarom met minister Jet Bussemaker (onderwijs) in gesprek. "Bussemaker belooft 4000 extra docenten voor 2025", zegt Sinnige. "Als die niet gekwalificeerd zijn, hebben we er niets aan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden