Geen onbeperkte steun aan Koerden

Westerse steun aan Koerdische strijders tegen IS kan verkeerd uitpakken voor (christelijke) minderheden, vreest Aziz Beth Aho. Er moeten dus eisen worden gesteld aan die steun.

Het Westen mag Rusland graag verwijten dat het de Syrische president Assad kritiekloos ondersteunt. Maar kritiekloze steun, daar kan het Westen ook wat van.

De afgelopen vijf jaar bijvoorbeeld, sloot het te lang de ogen voor jihadistische groepen die steeds meer invloed kregen op de door het Westen gesteunde Vrije Syrische Leger. Het sloot ook de ogen voor de geleverde wapensystemen, die uiteindelijk in handen van Islamitische Staat belandden. En het negeerde lange tijd de terreurdaden die daarmee in Syrië zijn gepleegd.

Tot de zomer van 2014, toen IS Mosul innam, de tweede stad van Irak en het belangrijke pijpleidingenknooppunt. Daarbij sloot het Arameeërs en yezidi's op de Sinjarberg in. Toen restte het Westen weinig anders dan de banden met de jihadistische groepen door te snijden.

Eigenlijk zijn alleen Koerdische strijdgroepen enigszins betrouwbare en effectieve bondgenoten gebleken in het westerse anti-IS-bondgenootschap op Syrische (en Iraakse) grond. Joël Voordewind, buitenlandwoordvoerder van de ChristenUnie, stelt dan ook voor rechtstreeks militaire steun te geven aan Koerdische strijdgroepen in Syrië (Opinie, 4 januari), als alternatief voor bombardementen van Nederlandse F-16's. Naast het feit dat deze steun veel effectiever is dan luchtbombardementen geldt voor hem het belang dat deze Koerden ook de christelijke, Turkmeense en yezidi-minderheden zullen beschermen binnen de genoemde Syrische Democratische Coalitie.

Ook hier zijn verklaringen op papier rooskleuriger dan de praktijk. Naarmate de Koerdische positie in de door hen (mede) beheerste gebieden sterker wordt, groeit ook een Koerdisch nationalisme dat weinig opheeft met de taal, cultuur en religie van de minderheden die zich in deze gebieden bevinden.

undefined

Tweederangs

Veel Aramese christenen die na de verovering van Mosul en de vlakte van Nineve door Isis naar de Koerdische Autonome Regio in het noorden van Irak zijn gevlucht, worden daar in toenemende mate als tweederangs burger behandeld. En als Aramese Beweging voor Mensenrechten hebben we ook gewelddadige botsingen tussen Koerdische peshmerga's en Aramese christenen gerapporteerd.

Waar Koerden, Arabieren en Arameeërs jarenlang de Noordoost-Syrische stad Hasaka eendrachtig hebben beschermd tegen (IS-)aanvallen, staat deze eendracht steeds meer onder druk naarmate de Koerdische positie binnen dit bondgenootschap zich versterkt.

Op 2 november 2015 brachten 16 christelijke organisaties een gezamenlijke verklaring naar buiten waarin ze protesteerden tegen de 'Koerdificering' van het noordoosten van Syrië door de volksmilitie YPG. Met name in de Syrische grensstad Qamisli is het de afgelopen periode meermalen tot gewelddadige incidenten gekomen. Zo zijn er steeds sterkere aanwijzingen dat de aanslagen op 30 december 2015, waarbij 13 Aramese en Armeense christenen om het leven kwamen niet door IS maar door de YPG zijn gepleegd en op 11 januari van dit jaar vermoordden Koerdische strijders de Arameeër Gabriël Henry Daoud en verwondden verschillende medestrijders van de Aramese beschermingseenheid 'Sootoro'.

Het Westen heeft geen ruime keuze als het gaat om bondgenoten die in de strijd tegen IS als grondtroepen kunnen functioneren. Maar in ruil voor wapens en trainingen zou het Westen op z'n minst eisen kunnen stellen aan zijn bondgenoten waar het bijvoorbeeld de behandeling van andere minderheden betreft en duidelijk moeten maken dat er door de oorlog geen nieuwe grenzen in het Midden-Oosten getrokken worden maar dat dat hooguit tijdens de vredesonderhandelingen gebeurt. Daar moeten dan ook vertegenwoordigers van deze minderheden aan tafel zitten voor hun belangen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden