Geen misstanden geconstateerd bij pakketbezorgers, maar zorgen blijven

Meer dan helft van de markt is in handen van PostNL. FOTO ANPBeeld ANP

Zo'n vijfduizend bedrijfjes houden zich bezig met het bezorgen van pakketjes. Zie dat maar eens te controleren.

Chauffeurs zonder vergunning, onderbetaling, zware pakketten, lange werktijden en hoge werkdruk. De pakketpostsector lag de afgelopen jaren onder vuur. De Tweede Kamer eiste dat de Inspectie SZW de sector intensiever in de gaten ging houden. Maar dat is niet eenvoudig, zegt de inspectie. Er zijn jaarlijks circa duizend nieuwkomers en uittreders.

De ontwikkelingen in de sector gaan razendsnel. Doordat er steeds meer online wordt gewinkeld steeg het aantal postpakketten van 225 miljoen in 2012 naar bijna 300 miljoen in 2015. Ook het aantal retourzendingen neemt toe, waardoor servicepunten -al dan niet bemand- steeds belangrijker worden voor de pakketvervoerders.

Daarbij bezorgen steeds meer vervoerders ook 's avonds en in het weekeinde. En er ontstaan nieuwe vervoersvormen. Zo laat 'pick this up' automobilisten die dagelijks een vaste route rijden pakketten meenemen. Uber werkt ook met niet-professionele vervoerders. Er zijn in totaal circa vijfduizend bedrijfjes - het overgrote deel eenmanszaken - met in totaal tienduizend mensen die zich bezig houden met het transport van pakketjes.

De Inspectie SZW hield vorig jaar extra controles, maar constateerde toen geen overtredingen. Toch schrijft minister Lodewijk Asscher van sociale zaken als reactie op het inspectierapport: "De oproep die dit kabinet eerder gedaan heeft aan de pakketbezorgdiensten, om goede arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden te waarborgen, blijft van kracht." Want dat de inspectie geen misstanden heeft aangetroffen, wil niet zeggen dat ze er niet zijn.

De afgelopen jaren zijn in ieder geval zeventien zelfstandige pakketbezorgers naar de rechter gegaan omdat zij meenden dat er feitelijk sprake was van een arbeidsovereenkomst. Dat is niet makkelijk aan te tonen, meldt de Inspectie in haar verslag: "Het onderscheid tussen werken in dienstverband of werken in opdracht is in de pakketpostsector niet scherp te maken." Dat bleek. Slechts in drie zaken oordeelde de rechter dat de bezorger gelijk had.

Hoe kan het goedkoper

De sector kent vier grote vervoerders, met PostNL en DHL als absolute marktleiders. Meer dan helft van de markt is in handen van PostNL, die drieduizend mensen heeft werken in de pakkettendienst. De vier grote vervoerders laten ook veel bezorgwerk doen door onderaannemers.

Het enige wat nodig is om onderaannemer te worden, is een bestelbusje en een rijbewijs. Als een bezorger meer dan 500 kilo kan meenemen in zijn voertuig dient hij een vergunning te hebben, zegt de internationale wegvervoerorganisatie Niwo. Deze organisatie heeft in 2015 de grote bedrijven hierover aangeschreven. Volgens Niwo is het aantal subcontractors met een vergunning in twee jaar tijd gestegen van ruim 400 naar 1100.

Hoewel er in 2016 dus geen overtredingen zijn vastgesteld, constateert de Inspectie dat er vanuit de sector nog steeds signalen komen dat er druk is op de tarieven en op de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden. Dat is ook niet zo gek, aangezien arbeidskosten meer dan de helft van de totale kosten beslaan. Er wordt continu gekeken hoe het goedkoper kan. Verder blijven werkdruk en fysieke belasting (door zware pakketten) een aandachtspunt. Dit jaar zullen inspecteurs vooral op dit punt letten bij onaangekondigde bezoeken aan distributiecentra.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden