Update

Geen militaire missie naar Oekraïne, maar wat dan wel?

null Beeld reuters
Beeld reuters

Er gaan geen militairen naar Oekraïne, maakte het kabinet vandaag bekend. Eigenlijk kan alleen een staakt-het-vuren een rustig onderzoek waarborgen. Alleen zou dat de separatisten in de kaart spelen.

Seije Slager

Het onderzoek naar de vliegtuigcrash van rampvlucht MH17 loopt bijzonder stroef. Ook op zondag is het internationale onderzoekers niet gelukt om toegang te krijgen tot de plek waar het vliegtuig neergestort is. In de buurt wordt gevochten tussen pro-Russische rebellen en het Oekraïense leger.

Ooggetuigen bevestigen de berichten over gevechten. Fotograaf Pierre Crom die ter plekke was, spreekt tegenover het ANP van zwarte rook die opsteeg in de omgeving, zeker één ontploffing en sporen van militaire voertuigen.

Ook op zaterdag was het al onmogelijk om de rampplek te bezoeken. Maandagochtend wagen de onderzoekers een nieuwe poging, liet Alexander Hug van de OVSE weten. Het is inmiddels al negen dagen geleden dat het vliegtuig van Malaysian Airlines neerstortte boven Oost-Oekraïne, maar er liggen nog altijd menselijke resten in het gebied.

Koortsachtig overleg
Nederland, Maleisië en Australië, de landen die het zwaarst getroffen werden door de vliegtuigcrash, overleggen koortsachtig over manieren om het onderzoek te bespoedigen. Maleisië zegde vandaag toe dat het ook politieagenten wil leveren aan een internationale politiemissie om de onderzoekers te beschermen. De Maleisische premier Najib Razak komt later deze week naar Nederland. Op maandag reizen minister van buitenlandse zaken Timmermans en zijn Australische collega Bishop naar Kiev, om met de Oekraïense autoriteiten te praten over het bespoedigen van de missie.

Zowel met de separatisten als met de Oekraïense regering is het momenteel moeilijk afspraken maken. De separatisten zijn onderling verdeeld, dus het is niet duidelijk of een toezegging van bijvoorbeeld Aleksandr Borodaj, de zelfbenoemde leider van de republiek Donetsk, ook iets waard is voor andere facties binnen de separatisten.

Oekraïne is juist nu verwikkeld in een politieke crisis. Premier Jatsenjoek diende eerder deze week zijn ontslag in, nadat twee partijen uit zijn regeringscoalitie stapten.

Staakt-het-vuren
Maar ook als het wel zou lukken om heldere afspraken te maken met beide partijen, dan nog zijn de onderzoekers afhankelijk van de oorlogssituatie ter plekke. Oekraïne lijkt er niet zoveel zin in te hebben om nu toe te stemmen in een staakt-het-vuren. Nadat separatisten maandenlang, met heimelijke steun van Rusland, de macht hadden in grote delen van Oost-Oekraïne, leek het tij de afgelopen tijd nu juist te keren. Zo heroverde het leger onlangs het rebellenbolwerk Slavjansk.

Een staakt-het-vuren zou de separatisten een adempauze geven, waarin ze op krachten kunnen komen. Vanuit Oekraïens perspectief is dat onacceptabel: het meeste bewijsmateriaal wijst erop dat de separatisten verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van MH17, en op deze manier zouden ze er dan ook nog militair voordeel uit slaan.

Een woordvoerder van de Oekraïense veiligheidsraad kwam vandaag dan ook met een geheel eigen oplossing voor het stokkende onderzoek: we heroveren eerst het rampgebied, en daarna kunnen onderzoekers rustig hun werk doen. Of er na zulke gevechten nog veel te onderzoeken valt, is natuurlijk de vraag.

Toch zal ook minister Timmermans het evenmin een prettig idee vinden dat de door Rusland gesteunde separatisten sterker uit deze strijd komen. Aan de andere kant is het op dit moment zijn prioriteit om eerst alle slachtoffers terug te halen uit het rampgebied.

Timmermans werd deze week geprezen om het staatsmanschap dat hij tentoonspreidde in de crisis rondom de MH17. Hij zal al zijn politieke vernuft nodig hebben om een goede uitweg uit dit dilemma te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden