Geen maaltijd maïspuree per dag meer

'Honger, honger!' wordt er geroepen op de druk bezochte bijeenkomsten van de Zimbabwaanse oppositiekandidaat Morgan Tsvangirai. Het voedseltekort is een van de belangrijkste thema's van de verkiezingen van dit weekeinde.

KAAPSTAD - President Mugabe probeert de mensen af te leiden van hun hongerige magen, met scherpe uitspraken over de blanke vijand. Maar op al zijn verkiezingsbijeenkomsten klagen dorpshoofden dat de mensen niet eens meer een maaltijd 'sadza' (maïspuree) per dag kunnen eten, en dat alle voorraden graan en maïs op zijn.

In de plattelandsgebieden, vooral in Matabeleland, Masvingo en Mashonaland, zijn zulke ernstige voedseltekorten dat het Wereldvoedselprogramma van de VN (WFP) te hulp is geschoten. Zeker 500000 Zimbabwanen hebben voedselhulp nodig. Maar ook in de steden is het tobben. Dure importproducten zijn er nog wel, maar in de supermarkten zijn de schappen van basisbenodigdheden als suiker, bakolie en melk meestal leeg. Elke ochtend staan er lange rijen mensen, die hopen op nieuwe voorraden.

Volgens de regering is het allemaal de schuld van de blanke boeren die hun voorraden zouden achterhouden om de president ten val te brengen. De meeste boeren hebben sinds eind december echter bezoek gehad van overheidsfunctionarissen, die alle voorraden maïs en graan hebben geconfisqueerd, en zelfs het veevoer. Toen ook dat op was, heeft Zimbabwe maïs geimporteerd uit Zuid-Afrika, en uiteindelijk na veel geruzie met het WFP 200000 ton voedselhulp geaccepteerd. De regering wilde het aanvankelijk zelf uitdelen, maar zou daarmee stemmen voor Mugabe's partij Zanu-PF kunnen winnen. Uiteindelijk kwamen ze overeen dat onafhankelijke organisaties als Worldvision en Care het voedsel mochten uitdelen.

Maar, belooft Mugabe, het voedselprobleem zal slechts duren tot het gewenste doel is bereikt: het vertrek van de blanke boeren, zodat de zwarte Zimbabwanen zelf kunnen gaan zaaien en oogsten op de vruchtbare landerijen. Voor deze ideologische noodzaak, deze finale revolutie, moeten ze maar even volhouden, net als hijzelf: ,,Ik overleef op een maaltijd per dag, alleen een goede maaltijd. Er is geen tijd voor twee maaltijden.. maar men heeft een goed ontbijt nodig. Ik eet 's ochtends pap en een ei. Het ei wordt slechts een minuut gekookt, om te zorgen dat de voedingswaarde niet wordt verminderd door het te hard te koken'', beweerde Mugabe onlangs in een 16 pagina's grote bijlage van staatskrant The Herald, ter ere van zijn 78ste verjaardag.

Volgens de meeste deskundigen zal het voedselprobleem op de korte termijn echter alleen maar groter worden. In het noorden van Zuid-Afrika zijn zelfs al voorbereidingen getroffen voor vluchtelingenkampen, voor het geval tienduizenden Zimbabwanen hongerig de grens over zullen trekken. Afgelopen jaar was de maïsoogst bijna de helft kleiner dan de twee miljoen ton maïs die Zimbabwe jaarlijks consumeert. Dit jaar, na de oogst in april, zal de oogst nog lager zijn, zo geeft de regering zelf toe. De Commerciële Boerenbond (CFU) schat de situatie nog rampzaliger in: een oogst van 200000 ton, net genoeg om het land voor zes weken te voeren. Dat het voedseltekort snel wordt opgevangen door de oogsten van nieuwe zwarte boeren is onwaarschijnlijk.

Op de bijeenkomsten van Morgan Tsvangirai, kandidaat voor de oppositiepartij MDC, is de honger dan ook het hoofdthema. Dit weekeinde kunnen de Zimbabwanen kiezen tussen 'hoop en wanhoop', aldus Tsvangirai, die de regering volledig de schuld geeft van de voedselcrisis. Mugabe heeft de landbouw volgens zijn rivaal vernietigd, door oorlogsveteranen op de blanke boeren af te sturen, die door het geweld gedwongen waren minder te zaaien. Maar, zegt Tsvangirai, als hij de verkiezingen wint, zal de honger voorbij zijn; hij heeft al internationale afspraken gemaakt om genoeg maïs te importeren.

Uiteindelijk, na invoering van het economische programma van zijn partij, zal Zimbabwe snel weer zelfvoorzienend worden, aldus Tsvangirai, die hoopt dat de knorrende magen morgen en overmorgen in de stemlokalen in zijn voordeel zullen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden